Mới đây, Bộ Công Thương vừa đưa ra dự thảo Quyết định về nhập khẩu, tạm nhập khẩu ô tô theo hình thức quà biếu, tặng, tài sản di chuyển với nhiều thay đổi đáng chú ý.
Điểm đáng chú ý nhất là việc xóa bỏ cơ chế cá nhân, tổ chức tự đứng tên làm thủ tục nhập khẩu như trước đây. Cụ thể, dự thảo yêu cầu người nhận xe phải ủy thác cho doanh nghiệp đã được cấp Giấy phép kinh doanh nhập khẩu ô tô theo Nghị định 116/2017.
Ngoài ra, dự thảo còn quy định xe biếu, tặng phải thuộc loại, nhãn hiệu, nhà sản xuất và sử dụng loại nhiên liệu đã được doanh nghiệp có giấy phép nhập khẩu ô tô đăng ký. Điều này đồng nghĩa, không phải bất kỳ mẫu xe nào được cho, tặng cũng có thể đưa về Việt Nam, mà chỉ những dòng xe nằm trong phạm vi giấy phép của doanh nghiệp nhập khẩu mới đủ điều kiện làm thủ tục.
Góp ý đối với dự thảo, Bộ Tài chính bày tỏ quan điểm thận trọng và cho rằng, chưa thực sự cần thiết phải ban hành một quyết định riêng để quản lý ô tô nhập khẩu theo diện quà biếu, quà tặng.
Cơ quan này cho rằng ô tô nhập khẩu hiện nay, dù dưới hình thức nào, đều đã phải chịu sự kiểm soát chặt chẽ về thuế (nhập khẩu, tiêu thụ đặc biệt, giá trị gia tăng) và các tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường.
Hệ thống quy định pháp luật hiện hành đang vận hành ổn định, không phát sinh vướng mắc lớn, do đó việc ban hành thêm một quyết định riêng có nguy cơ dẫn tới chồng chéo, làm suy giảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.
Đáng chú ý, Bộ Tài chính không đồng tình với đề xuất buộc xe biếu, tặng phải nhập khẩu thông qua doanh nghiệp được cấp phép theo Nghị định 116.
Theo đó, Bộ Tài chính cho rằng, quy định như vậy vừa không cần thiết, vừa thiếu tính thực tiễn, bởi chất lượng phương tiện đã được quản lý thông qua hệ thống kiểm tra, thử nghiệm, chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe cơ giới nhập khẩu theo quy định của Bộ Xây dựng. Việc quản lý chất lượng không phụ thuộc vào hình thức nhập khẩu, trong khi nghĩa vụ thuế vẫn được thực hiện đầy đủ.
Cũng theo Bộ Tài chính, trên thực tế, ngoài xe biếu, tặng, còn nhiều loại xe nhập khẩu hợp pháp khác như xe ngoại giao được hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ; xe của chuyên gia nước ngoài; xe thuộc các chương trình, dự án ODA… Điều này tiềm ẩn nguy cơ thu hẹp quyền hợp pháp của cá nhân, tổ chức.
Nếu tất cả các trường hợp này đều buộc phải thông qua doanh nghiệp có giấy phép nhập khẩu ô tô theo Nghị định 116 và phải ký hợp đồng ủy thác, quy định có thể phát sinh thêm thủ tục hành chính, làm tăng chi phí và hạn chế quyền của cá nhân, tổ chức theo quy định của Luật Hải quan.
Do đó, Bộ Tài chính đề nghị Bộ Công Thương cân nhắc bỏ quy định buộc nhập khẩu xe biếu, tặng thông qua doanh nghiệp được cấp phép, thay vào đó chỉ yêu cầu các loại ôtô nhập khẩu, tạm nhập khẩu theo diện này phải đáp ứng đầy đủ quy định về kiểm tra chất lượng an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế theo pháp luật hiện hành.
Trường hợp vẫn giữ quan điểm quản lý mới, Bộ Tài chính đề nghị cần đánh giá cụ thể tác động chính sách, lấy ý kiến cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp được cấp giấy phép kinh doanh nhập khẩu ôtô, về tính khả thi và chi phí phát sinh khi áp dụng.
