Trước đó, một hộ dân ở TP. Vinh (Nghệ An) phản ánh với báo chí về việc chuyển đổi 300m2 đất vườn sang đất ở phải đóng thuế gần 4,5 tỷ đồng, tương đương khoảng 15 triệu đồng/m2.
Đại diện hộ dân này cho biết, gia đình không phản đối việc đóng thuế, nhưng với mức thuế đó thì cả đời cũng không có đủ tiền.
Sau khi nhận giấy báo đóng thuế, gia đình đến UBND phường Hưng Lộc để hỏi thì được tư vấn nên rút hồ sơ và đề nghị cơ quan thuế hủy báo thuế để chờ Chính phủ sửa đổi Nghị định 103/2024 xem xét giảm thuế chuyển mục đích sử dụng đất từ 100% xuống còn 50%.
"Nếu giảm 50% tiền thuế chuyển đổi mục đích, gia đình vẫn phải đóng gần 2,5 tỷ đồng, trong khi mảnh đất tính theo giá đất thị trường chỉ 3 tỷ đồng. Chúng tôi mong UBND tỉnh Nghệ An xem xét lại bảng giá đất để người dân không quá thiệt thòi khi sử dụng đất hợp pháp của chính mình", đại diện gia đình kiến nghị.
Đây không phải là gia đình duy nhất, phụ trách Trung tâm Phục vụ hành chính công ở Nghệ An thừa nhận trên báo Nghệ An, khi áp dụng bảng giá đất mới, một gia đình khác cũng sống tại Vinh có thửa đất được cấp từ trước năm 1980, đã xây dựng nhà ở ổn định. Gia đình muốn chuyển mục đích sử dụng để tách bìa từ bố mẹ sang cho các con. Theo bảng giá đất cũ, chi phí dự kiến khoảng 1,4 tỷ đồng, nhưng khi áp dụng bảng giá mới, số tiền vọt lên gần 11 tỷ đồng, cao gấp gần 9 lần so với trước.
Một trường hợp khác tại xã Minh Quang, huyện Ba Vì (nay là xã Ba Vì) khi xin chuyển mục đích sử dụng hơn 210m2 đất trồng cây lâu năm sang đất ở sẽ phải nộp hơn 911 triệu đồng tiền sử dụng đất và một khoản tiền lệ phí trước bạ theo quy định.
Với người dân ở nông thôn, số tiền này quá lớn, nếu chỉ làm nông thì không đủ khả năng để đóng. Do đó, dù đã ra quyết định cho phép gia đình chuyển đổi mục đích sử dụng đất, nhưng UBND huyện Ba Vì (nay là UBND xã Ba Vì) phải thu hồi và hủy quyết định này.
Tại buổi họp báo quý 2/2025 của Bộ Tài chính mới đây, trả lời câu hỏi của báo chí về phương án “gỡ khó” cho người dân khi phải nộp 100% chênh lệch giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp, bà Nguyễn Thị Thoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý công sản (Bộ Tài chính), cho biết Bộ đã có văn bản gửi các địa phương yêu cầu báo cáo, đánh giá việc thu tiền sử dụng đất đối với cá nhân, hộ gia đình.
Theo bà Thoa, từ Luật Đất đai năm 2013 đến Luật Đất đai năm 2024 quy định về nghĩa vụ tài chính đối với hộ gia đình, cá nhân khi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, công nhận quyền sử dụng đất hoặc chuyển mục đích sử dụng đất đều không có sự phân biệt.
Luật Đất đai 2024 bỏ khung giá đất, giao địa phương ban hành bảng giá đất để tiệm cận hơn với giá thị trường. Các cơ quan quản lý đã lường trước khả năng bảng giá đất sẽ tăng; trong khi đó, nghĩa vụ tài chính vẫn được tính theo giá trong bảng giá đất.
“Sau khi tổng hợp báo cáo từ các địa phương, Bộ sẽ đánh giá toàn diện và phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường để rà soát, kiến nghị sửa đổi quy định trong luật”, bà Thoa nói.
Bà Thoa cho biết, trước mắt, Bộ Tài chính đang lấy ý kiến về dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 103/2024 (quy định về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất). Trong đó, Bộ đề xuất bổ sung khoản 6 vào Điều 52 nhằm xử lý các trường hợp chuyển tiếp.
Cụ thể, khoản bổ sung này áp dụng đối với hộ gia đình, cá nhân chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có nhà ở sang đất ở.
Bộ Tài chính đề xuất, tiền sử dụng đất nên được thu bằng 50% khoản chênh lệch giữa tiền sử dụng đất theo giá đất ở và theo giá đất nông nghiệp, tại thời điểm cơ quan có thẩm quyền ban hành quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất.
