Với sự xuất hiện của Trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh như ChatGPT, hệ sinh thái mua sắm trực tuyến đang đứng trước một cuộc cách mạng lớn. Các chuyên gia nhận định công nghệ này không chỉ thay đổi cách người dùng tìm kiếm sản phẩm mà còn cả cách họ thanh toán, tạo ra một trải nghiệm liền mạch và cá nhân hóa chưa từng có.
Hiện tại, nếu sử dụng một công cụ AI để tìm kiếm sản phẩm, người dùng vẫn phải chuyển sang trang web của nhà cung cấp để hoàn tất thanh toán. Tuy nhiên, điều này đang dần thay đổi. Theo thông tin từ The Financial Times, các nền tảng AI lớn như Perplexity và ChatGPT đang tích hợp các hệ thống thanh toán trực tiếp.
Cụ thể, Perplexity hợp tác với PayPal cho phép người dùng thanh toán ngay trong cuộc trò chuyện với AI. Sau khi giao dịch hoàn tất, PayPal sẽ xử lý toàn bộ các khâu từ vận chuyển, theo dõi đơn hàng đến xuất hóa đơn. ChatGPT cũng được cho là đang lên kế hoạch tích hợp tính năng tương tự với các đối tác như Shopify. Mặc dù chưa được xác nhận chính thức nhưng kế hoạch này cho thấy một xu hướng rõ ràng: người dùng có thể mua sắm và thanh toán mà không cần rời khỏi nền tảng AI.
Theo bà Elizabeth Perkins, Giáo sư kinh tế tại Đại học Roanoke, việc rút ngắn các bước mua hàng sẽ tác động lớn đến chu trình bán hàng, giúp người tiêu dùng tiếp cận sản phẩm nhanh hơn, giảm bớt rào cản và có ít cơ hội thay đổi quyết định mua sắm. Sự thay đổi này cũng sẽ tạo ra thách thức cho các dịch vụ thanh toán điện tử truyền thống. Bà Perkins cho rằng những nền tảng như PayPal, Venmo và Apple Pay có thể đối mặt với nguy cơ bị gián đoạn.
Tuy nhiên, ông Paul McAdam, Giám đốc cấp cao tại J.D. Power, nhận định rằng mặc dù sẽ có xáo trộn nhưng các “ông lớn” trong ngành sẽ không dễ dàng mất đi vị thế. Ông tin rằng các công ty như PayPal, Apple và Google đã có nền tảng vững chắc và nhiều khả năng sẽ tiếp tục tìm cách duy trì hiện diện của mình. Theo vị Giám đốc này, cuộc cách mạng thanh toán sẽ chủ yếu ảnh hưởng đến các công ty khởi nghiệp nhỏ và có thể dẫn đến việc các tập đoàn lớn thâu tóm những công ty này.
Hiện nay, thay vì xem AI là mối đe dọa, nhiều doanh nghiệp lớn coi đây là cơ hội để đổi mới. PayPal coi việc hợp tác với Perplexity là minh chứng cho việc đón nhận công nghệ AI tạo sinh. Tương tự, eBay đang đầu tư mạnh vào AI để nâng cao trải nghiệm thanh toán và cá nhân hóa đề xuất sản phẩm cho khách hàng. Ông Dee Waddell, Giám đốc toàn cầu của IBM, cho biết chỉ 14% người dùng hiện nay cảm thấy hài lòng với trải nghiệm thương mại điện tử. Họ muốn có trải nghiệm liền mạch và cá nhân hóa. Chính AI sẽ là công cụ để các nhà bán lẻ đáp ứng kỳ vọng đó.
Ông Alex Graf, CEO của Spryker, cũng cho rằng đây là sự thay đổi cấu trúc trong chuỗi giá trị thương mại điện tử. Trước đây, người chiến thắng là người chốt được đơn hàng, nhưng trong tương lai, người chiến thắng sẽ là người kiểm soát giai đoạn tiền bán hàng – tức là thu hút sự chú ý của người dùng ngay từ đầu.
Ông Graf phân tích rằng các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) như ChatGPT sẽ trở thành nơi người dùng bắt đầu quá trình khám phá sản phẩm, lựa chọn và rút ngắn thời gian quyết định. Điều này có thể đe dọa trực tiếp đến các nền tảng thương mại điện tử truyền thống như Amazon hay Etsy, khi người dùng chuyển từ việc tìm kiếm sản phẩm trên các trang này sang bắt đầu từ một trợ lý AI. Khi đó, các công ty công nghệ tài chính (fintech) như PayPal cũng sẽ bị ảnh hưởng gián tiếp.
Các trợ lý AI sẽ chiếm lĩnh toàn bộ trải nghiệm mua sắm từ đầu đến cuối và không gian cho các công cụ thanh toán bên thứ ba sẽ bị thu hẹp. Cuối cùng, người chiến thắng sẽ là những ai biết cách kiếm tiền từ sự chú ý và ý định của người dùng, chứ không chỉ đơn thuần từ các giao dịch.
Ông Waddell của IBM tin rằng thế giới đang đứng trước một cuộc cách mạng khi các nền tảng AI tạo sinh sẽ trở thành “trợ lý cá nhân” giúp đơn giản hóa mọi bước trong quy trình mua sắm kỹ thuật số, từ tìm kiếm đến giao hàng.
