Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận vừa có báo cáo gửi Bộ Xây dựng về kết quả nghiên cứu tiền khả thi Dự án đầu tư tuyến đường sắt TP.HCM – Cần Thơ.
Theo hồ sơ nghiên cứu, tuyến đường sắt có điểm đầu tại ga An Bình (phường Dĩ An, TP.HCM), điểm cuối tại ga Cần Thơ (phường Hưng Phú, TP. Cần Thơ), với tổng chiều dài khoảng 175,2 km, đi qua 5 địa phương gồm TP.HCM, Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long và TP. Cần Thơ.
Đây là tuyến đường sắt đầu tư mới, phục vụ vận tải cả hành khách và hàng hóa. Giai đoạn 1, tuyến được xây dựng theo tiêu chuẩn đường đơn, khổ 1.435 mm; các giai đoạn sau sẽ hoàn thiện thành đường đôi theo quy hoạch. Toàn tuyến dự kiến bố trí 12 ga và 3 depot tại An Bình, Tân Kiên và Cần Thơ.
Về tiêu chuẩn kỹ thuật, tuyến được thiết kế theo tiêu chuẩn đường sắt cấp II, tải trọng trục 22,5 tấn, nền đường rộng 12,3 m, cự ly tim đường 4,3 m. Tốc độ thiết kế đạt 160 km/h đối với tàu khách và 120 km/h đối với tàu hàng; bán kính đường cong tối thiểu 2.000 m, độ dốc hạn chế 12‰.
Theo phương án công nghệ, tàu khách sử dụng động lực phân tán (EMU), trong khi tàu hàng sử dụng động lực tập trung. Tuyến được điện khí hóa với nguồn điện xoay chiều 25 kV, tích hợp hệ thống thông tin cáp quang, công nghệ IP và các hệ thống tín hiệu hiện đại như liên khóa điện tử, điều độ tập trung (CTC), khống chế tốc độ đoàn tàu (ATP) và thiết bị đếm trục.
Dự án dự kiến giải phóng mặt bằng khoảng 801,5 ha, trong đó có 479,13 ha đất nông nghiệp, bao gồm hơn 430 ha đất trồng lúa từ hai vụ trở lên.
Về phương án kỹ thuật, tuyến được thiết kế bảo đảm năng lực khai thác, an toàn vận hành, giao cắt khác mức với đường bộ và hạn chế tối đa tác động môi trường. Khoảng 56% chiều dài tuyến sẽ xây dựng trên cầu, chủ yếu tại khu vực đô thị, khu dân cư đông đúc và vị trí vượt sông; 44% còn lại đi trên nền đất tại các khu vực có điều kiện địa chất ổn định.
Đối với công trình cầu, giai đoạn I dự kiến xây dựng với bề rộng khoảng 6,5 m, chiều dài nhịp từ 24 m đến 450 m. Riêng đoạn vượt sông Hậu, phương án sơ bộ là tuyến đi chung với cầu Cần Thơ 2, chi tiết sẽ tiếp tục nghiên cứu ở các bước sau.
Trên cơ sở thiết kế sơ bộ và tham khảo suất đầu tư trong nước và quốc tế, đơn vị tư vấn đề xuất hai phương án tổng mức đầu tư. Phương án 1 (đi chung cầu đường bộ khoảng 4,7 km qua sông Hậu) có tổng mức đầu tư khoảng 171.300 tỷ đồng (6,468 tỷ USD). Phương án 2 (cầu đường sắt đi riêng) có tổng mức đầu tư khoảng 175.110 tỷ đồng (6,611 tỷ USD).
Về hình thức đầu tư, đơn vị tư vấn nhận định các dự án đường sắt theo phương thức PPP trên thế giới không phải lúc nào cũng hiệu quả hơn đầu tư công, thậm chí nhiều trường hợp phải tăng hỗ trợ từ Nhà nước. Do đó, đề xuất lựa chọn hình thức đầu tư công để bảo đảm tính khả thi.
Theo kế hoạch, dự án sẽ được trình Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư vào tháng 8/2026. Thiết kế kỹ thuật tổng thể (FEED) dự kiến hoàn thành trong quý I/2028, cùng thời điểm phê duyệt dự án đầu tư. Công tác giải phóng mặt bằng bắt đầu từ quý I/2028, dự kiến khởi công trong quý III/2028 sau khi hoàn tất thiết kế và lựa chọn nhà thầu. Mục tiêu cơ bản hoàn thành toàn tuyến vào năm 2035.
Về khai thác, trong giai đoạn đầu khi chưa đầu tư tuyến xuyên tâm An Bình – Sài Gòn (Hòa Hưng) – Tân Kiên, tàu khách sẽ xuất phát từ ga An Bình, đi theo vành đai qua ga Tân Kiên đến Cần Thơ. Khi tuyến xuyên tâm hoàn thiện, tàu khách quốc gia và liên tỉnh sẽ đi xuyên qua trung tâm TP.HCM.
Theo đề xuất, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam sẽ là đơn vị tiếp nhận quản lý, bảo trì hạ tầng và tổ chức vận hành khai thác toàn tuyến, đồng thời quản lý phương tiện và thiết bị phục vụ vận hành.
