Trách nhiệm của cơ quan báo chí trong việc sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo
Cụ thể, Nghị định quy định cơ quan báo chí khi sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo trong hoạt động thu thập, sản xuất, biên tập, phân phối nội dung thông tin và các hoạt động báo chí khác phải bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật về báo chí, pháp luật về trí tuệ nhân tạo và các quy định có liên quan.
Cơ quan báo chí có trách nhiệm kiểm chứng, rà soát và chịu trách nhiệm về tính xác thực, tính hợp pháp của nội dung do hệ thống trí tuệ nhân tạo tạo ra hoặc hỗ trợ tạo ra.
Cơ quan báo chí phải thực hiện thông báo và gắn nhãn rõ ràng, tại vị trí dễ nhận biết đối với văn bản, hình ảnh, âm thanh, video được tạo ra hoặc chỉnh sửa bằng hệ thống trí tuệ nhân tạo có khả năng gây nhầm lẫn về tính xác thực của sự kiện, nhân vật; việc thông báo và gắn nhãn được thực hiện theo quy định của pháp luật về trí tuệ nhân tạo.
Cơ quan báo chí không được sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo để tạo ra hoặc lan truyền nội dung giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, hoặc nội dung có khả năng gây tổn hại đến an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, danh dự, nhân phẩm, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Cơ quan báo chí phải thiết lập và duy trì quy trình thẩm định, biên tập, kiểm soát rủi ro và trách nhiệm cá nhân đối với việc sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo; lưu giữ nhật ký hoạt động và hồ sơ kỹ thuật phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra theo yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền.
Cơ quan báo chí có trách nhiệm cung cấp nội dung thông tin sử dụng trí tuệ nhân tạo theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật.
Nhà nước khuyến khích các cơ quan báo chí nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động thu thập, sản xuất, phân tích và phân phối nội dung thông tin nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động báo chí, trên cơ sở bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật và trách nhiệm biên tập của cơ quan báo chí.
Nền tảng số báo chí quốc gia, tích hợp dịch vụ trực tuyến
Một trong những nội dung nổi bật của Nghị định số 237/2026/NĐ-CP là quy định về tổ chức hệ thống nền tảng số báo chí quốc gia. Theo đó, hệ thống được xây dựng theo mô hình gồm các nền tảng thành phần do 03 cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện vận hành: Đài Truyền hình Việt Nam phát triển nền tảng chuyên sâu về truyền hình số; Đài Tiếng nói Việt Nam phát triển nền tảng chuyên sâu về phát thanh số; và Báo Nhân Dân phát triển nền tảng chuyên sâu về báo chí điện tử. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định chi tiết về kiến trúc, tiêu chuẩn kỹ thuật, dữ liệu, định danh và kết nối của nền tảng số báo chí quốc gia.
Nghị định quy định nguyên tắc vận hành nền tảng theo hướng bảo đảm tính trung lập: không làm thay đổi nội dung thông tin báo chí đã được đăng, phát; không sử dụng kỹ thuật, dữ liệu hoặc thuật toán để can thiệp trái pháp luật vào việc tổ chức, sắp xếp và hiển thị thông tin báo chí. Việc cung cấp dịch vụ phải theo nguyên tắc công bằng, minh bạch, không phân biệt đối xử giữa các cơ quan báo chí trong điều kiện tương đương.
Cũng trong chương này, Nghị định quy định về tích hợp dịch vụ trực tuyến trên báo chí (Điều 14). Theo đó, cơ quan báo chí khi hoạt động trên không gian mạng được phép tích hợp các loại hình dịch vụ gồm: dịch vụ công, thương mại điện tử, tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, giáo dục, y tế và cung cấp nội dung theo yêu cầu. Nghị định yêu cầu cơ quan báo chí phải thiết lập giao diện hiển thị riêng biệt, phân biệt rõ ràng giữa nội dung thông tin báo chí và nội dung dịch vụ trực tuyến. Cơ quan báo chí chịu trách nhiệm trực tiếp về vi phạm trên dịch vụ do mình cung cấp và chịu trách nhiệm liên đới đối với vi phạm trên dịch vụ được tích hợp từ bên thứ ba. Trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định, cơ quan báo chí phải có giấy phép hoặc văn bản chấp thuận của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền trước khi triển khai từng loại hình dịch vụ tương ứng.
Về chế độ lưu chiểu và nộp ấn phẩm báo chí, Nghị định quy định cơ quan báo chí có ấn phẩm báo chí in phải gửi 03 ấn phẩm in và 01 bản số hóa có chữ ký số của lãnh đạo cơ quan báo chí cho Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chậm nhất là 08 giờ sáng ngày phát hành; thời gian lưu trữ ấn phẩm in là 24 tháng. Cơ quan báo chí điện tử phải thực hiện lưu trữ nguyên vẹn nội dung thông tin đã đăng, phát trong thời hạn 03 tháng phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra. Thời gian lưu giữ nguyên trạng tác phẩm báo chí trong hệ thống lưu chiểu điện tử tối thiểu là 12 tháng kể từ ngày đăng tải lần đầu.
Riêng các quy định về kết nối trực tuyến khi hoạt động báo chí trên không gian mạng (Điều 17 Nghị định) sẽ có hiệu lực từ ngày 01/7/2028, muộn hơn 02 năm so với phần còn lại của Nghị định, nhằm bảo đảm thời gian chuẩn bị cần thiết về hạ tầng kỹ thuật.
