Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump tỏ ra không mấy bận tâm trước đà suy yếu của đồng USD – thông tin được thị trường coi là tín hiệu quan trọng, góp phần kích hoạt làn sóng bán tháo đồng bạc xanh trên toàn cầu.
Chỉ số USD – thước đo sức mạnh của đồng nội tệ Mỹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt – có thời điểm giảm hơn 1% xuống 95,566 trong phiên 27/1, mức thấp nhất kể từ đầu năm 2022, trước khi nhích lên mức 95,964 trong phiên sáng 28/1. Đồng euro vượt mốc 1,2 USD/euro lần đầu tiên kể từ năm 2021, đồng bảng Anh cũng leo lên mức cao nhất 4 năm so với đồng USD, trong khi đồng đô la Australia (AUD) vượt ngưỡng 0,70 USD/AUD, chạm đỉnh ba năm.
Nhân tố khiến dòng tiền rời khỏi đồng USD
Tâm điểm của đợt biến động lần này là phát biểu của Tổng thống Trump tại bang Iowa ngày 27/1. Khi được hỏi liệu có lo ngại việc đồng USD suy yếu quá mức hay không, ông Trump nói rằng đồng USD đang có diễn biến rất tốt. Trước đó, ông cũng khẳng định muốn để đồng USD “tự tìm mức giá riêng”.
Theo các nhà quan sát thị trường, phản ứng có phần thờ ơ – thậm chí mang tính chấp nhận – của người đứng đầu Nhà Trắng đã tiếp thêm động lực cho giới đầu tư bán ra đồng bạc xanh. Ông Steve Englander, Trưởng bộ phận nghiên cứu tiền tệ G10 tại Standard Chartered, nhận định: “Thông thường, các quan chức sẽ tìm cách kiềm chế những biến động tiền tệ quá mạnh. Nhưng khi Tổng thống Mỹ thể hiện sự dửng dưng hoặc ngầm ủng hộ xu hướng đó, điều này khiến bên bán USD mạnh tay hơn”.
Đà giảm của đồng USD còn được tiếp sức bởi đà phục hồi của đồng yen Nhật Bản. Đồng tiền này đã tăng lên 152,6 yen đổi 1 USD – mức cao nhất kể từ cuối tháng 10/2025 – trong bối cảnh thị trường đồn đoán khả năng can thiệp tỷ giá, thậm chí là phối hợp giữa Mỹ và Nhật Bản. Trước đó, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) chi nhánh New York được cho là đã theo dõi sát diễn biến tỷ giá USD/yen, động thái được thị trường diễn giải là phía Mỹ không phản đối, và có thể chấp nhận nếu Nhật Bản muốn đẩy đồng yen mạnh lên.
Sự suy yếu của đồng bạc xanh diễn ra trên diện rộng, kéo theo những biến động đáng chú ý trên các thị trường khác. Giá vàng vọt lên mức cao kỷ lục mới trên 5.200 USD/ounce, trong khi giá dầu thô Mỹ vượt mức giá trung bình trong 200 phiên giao dịch gần nhất (MA200) lần đầu tiên sau 6 tháng. Trái lại, bitcoin gần như đứng ngoài làn sóng này, tiếp tục dao động dưới mốc 90.000 USD/BTC.
Đáng chú ý, đà trượt dốc của đồng USD diễn ra bất chấp những yếu tố vốn được xem là hỗ trợ cho đồng tiền này, như lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ nhích lên và kỳ vọng Fed sẽ tạm dừng cắt giảm lãi suất tại cuộc họp ngày 27-28/1 (giờ địa phương). Điều đó cho thấy động lực chính không nằm ở chênh lệch lãi suất, mà đến từ tâm lý và đánh giá rủi ro chính sách của giới đầu tư.
Năm đầu tiên đầy biến động trong nhiệm kỳ hai của ông Trump đã khiến đồng USD mất hơn 9% giá trị trong năm 2025 – mức giảm mạnh nhất kể từ năm 2017. Những phát ngôn công kích tính độc lập của Fed, chính sách chi tiêu và đối ngoại khó đoán, cùng các động thái gây tranh cãi như vấn đề Greenland, đã khiến nhà đầu tư quốc tế ngày càng thận trọng với tài sản Mỹ.
Ngã rẽ ngắn và trung hạn
Triển vọng của đồng USD đang được giới đầu tư đánh giá theo hai nhịp khác nhau trong ngắn và trung hạn. Trong ngắn hạn, xu hướng suy yếu của đồng bạc xanh nhiều khả năng vẫn chiếm ưu thế. Đồng USD đang hướng tới tháng giảm thứ ba liên tiếp, với biên độ dao động lớn nhất trong vòng nửa năm, phản ánh tâm lý né tránh rủi ro ngày càng rõ rệt. Dù lợi suất danh nghĩa tăng, tăng trưởng kinh tế chậm lại và kỳ vọng lạm phát ổn định khiến lợi suất thực không được cải thiện đáng kể, qua đó làm suy yếu sức hấp dẫn của đồng bạc xanh.
Giới phân tích cho rằng thị trường đang diễn giải các bình luận gần đây của ông Trump như “đèn xanh” cho một đồng USD yếu hơn, phù hợp với quan điểm của nhiều thành viên trong nội các mới, rằng một đồng nội tệ rẻ hơn sẽ giúp tăng sức cạnh tranh cho xuất khẩu Mỹ. Tuy nhiên, theo nhận định của ông Win Thin, chuyên gia kinh tế trưởng tại Bank of Nassau, đây là một “rủi ro có tính toán”, bởi đồng USD yếu có thể hỗ trợ sản xuất, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ gây xáo trộn nếu biến động vượt tầm kiểm soát.
Một số phân tích kỹ thuật mới đây cũng cho thấy đồng USD đã phá vỡ cấu trúc tăng giá hình thành trong nhiều năm và đang tiến sát các vùng hỗ trợ quan trọng. Dù khả năng xuất hiện các nhịp hồi kỹ thuật trong ngắn hạn không bị loại trừ, những nhịp phục hồi này nhiều khả năng sẽ bị coi là cơ hội bán ra, thay vì đánh dấu sự đảo chiều bền vững.
Tuy nhiên, trong trung hạn, bức tranh trở nên phức tạp hơn. Các dự báo cho năm 2026 cho thấy đồng USD có thể trải qua một giai đoạn “hai nửa” khá rõ rệt. Trong nửa đầu năm, tăng trưởng kinh tế Mỹ được dự báo chậm lại, tạo điều kiện để Fed cắt giảm lãi suất nhằm bảo vệ thị trường lao động, qua đó tiếp tục gây áp lực lên đồng bạc xanh. Ngược lại, sang nửa cuối năm, tác động từ các gói chi tiêu tài khóa lớn của Chính phủ Mỹ và các chính sách thương mại mới có thể làm gia tăng áp lực lạm phát, buộc Fed phải thận trọng hơn trong việc nới lỏng chính sách tiền tệ. Khi đó, lãi suất của Mỹ có thể lại vượt lên so với các nền kinh tế lớn khác, giúp thu hút dòng vốn quay trở lại với đồng USD.
Diễn biến của đồng USD trong những phiên gần đây cho thấy thị trường tiền tệ toàn cầu đang bước vào một giai đoạn nhạy cảm, nơi các tín hiệu chính trị có sức nặng không kém các chỉ báo kinh tế truyền thống. Khi người đứng đầu Nhà Trắng không còn xem sức mạnh của đồng bạc xanh là ưu tiên hàng đầu, vai trò “mỏ neo” tâm lý của đồng USD đối với nhà đầu tư quốc tế cũng trở nên mong manh hơn.
Tuy vậy, sự suy yếu hiện tại của đồng USD không đồng nghĩa với một kịch bản trượt dốc không phanh. Các tư liệu cho thấy đồng tiền này đang đứng trước một giai đoạn biến động mạnh, với những nhịp điều chỉnh đan xen giữa ngắn hạn và trung hạn, thay vì một xu hướng một chiều rõ ràng. Trong bối cảnh chính sách tiền tệ, tài khóa và thông điệp chính trị đan xen phức tạp, đồng USD nhiều khả năng sẽ tiếp tục là “phong vũ biểu” phản ánh mức độ tin cậy của giới đầu tư toàn cầu đối với định hướng điều hành của Mỹ, hơn là chỉ đơn thuần phản ứng với lãi suất hay tăng trưởng.
