Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tiếp tục xu hướng tăng trong ngày 24/9 khi các nhà đầu tư tìm cách đưa vào định giá nhiều yếu tố khác nhau: lạm phát vẫn dao động ở mức cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), một đợt tăng mới của giá năng lượng và tác động từ cuộc chạy đua tài chính toàn cầu giữa các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn, cùng lượng nợ phát hành đi kèm.
Theo CNBC, trước đây, các nhà hoạch định chính sách từng sẵn sàng bỏ qua những đợt lạm phát tăng do các cú sốc tạm thời như giá năng lượng cao và thuế quan. Và cách đây không lâu, câu chuyện được đưa ra là làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ chỉ kéo dài một hoặc hai năm và cuối cùng sẽ tạo ra hiệu ứng giảm phát.
Nhưng hiện nay, các quan chức Fed đang xem xét lại tác động của những yếu tố này và nhận thấy nguy cơ lạm phát kéo dài hơn. Đồng thời, các thị trường đang phải xoay xở với một ngân hàng trung ương đột nhiên không còn muốn báo trước những bước đi tiếp theo, khiến việc xác định ai đang thực sự quyết định - các nhà hoạch định chính sách hay những người tham gia thị trường - trở nên không chắc chắn.
Ông Joseph Brusuelas, kinh tế trưởng của RSM, nhận xét “thời kỳ bỏ qua cú sốc nguồn cung ban đầu đã kết thúc. Xu hướng ưu tiên phải là khôi phục ổn định giá cả, và họ cần nghiêm túc xem xét những gì đang diễn ra”.
Thị trường kỳ vọng ngân hàng trung ương thực sự sẽ có lập trường cứng rắn hơn đối với lạm phát. Trong khoảng một ngày qua, các nhà giao dịch đã nâng khả năng Fed tăng lãi suất vào tháng 10, chỉ khoảng một tháng sau đợt tăng 0,25 điểm phần trăm hồi tuần trước. Họ cũng dự báo một đợt tăng thứ ba vào cuối năm nay hoặc đầu năm 2027, với khả năng có thêm các đợt tăng trong những tháng tiếp theo.
Đây là một sự thay đổi lớn so với Fed hồi tháng 6, khi ngân hàng trung ương này dự báo có thể chỉ tăng lãi suất một lần trong năm nay rồi dừng lại, trước khi bắt đầu cắt giảm trong vài năm tiếp theo.
Các mô hình cho thấy lợi suất dài hạn tăng mạnh có thể làm chậm tăng trưởng và làm gia tăng tỷ lệ thất nghiệp nhưng vẫn không đưa lạm phát trở lại mức 2%. RSM nhận thấy ngay cả khi lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm lên tới 5,5% (ngày 24/9 là khoảng 5,15%) sẽ giảm tăng trưởng xuống 1,5% và tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 4,7%, trong khi lạm phát lõi vẫn mắc kẹt ở mức 2,4%.
Ông Brusuelas nhận xét “Fed đang đánh giá thấp những gì cần thiết để khôi phục ổn định giá cả — có lẽ chúng ta không nói về hai hay ba lần tăng lãi suất. Chúng ta đang nói về năm hoặc sáu lần”.
Không phải tất cả giới Phố Wall đều đồng tình. Một số chiến lược gia cho rằng thị trường đang đi quá xa - rằng lợi suất hiện đã về cơ bản phản ánh kỳ vọng về tăng trưởng kinh tế mạnh hơn và quá nhạy cảm với những biến động của giá dầu trong bối cảnh căng thẳng tiếp diễn ở Trung Đông.
Chuyên gia kinh tế Andrew Hollenhorst của Citigroup viết trong một lưu ý rằng “lợi suất tăng không phải do kỳ vọng một Fed quá ôn hòa cho phép lạm phát liên tục vượt mục tiêu. Thay vào đó, mức tăng đến từ lợi suất thực khi các nhà đầu tư định giá việc Fed thiết lập mức lãi suất chính sách cao hơn. Không có gì đáng ngạc nhiên khi điều này dẫn đến cả lợi suất ngắn hạn và dài hạn đều tăng.”
Trên thực tế, một số quan chức chủ chốt của Fed, dù ủng hộ việc tăng lãi suất trong ngắn hạn, cũng đang kêu gọi kiên nhẫn. Chủ tịch Fed chi nhánh New York John Williams, người giữ vị trí phó chủ tịch Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) cho biết 24/9 rằng việc kỳ vọng một đợt tăng lãi suất nữa trước cuối năm là “hợp lý”, nhưng đồng thời lưu ý các quan chức cần tiếp tục theo dõi dữ liệu trước khi chuyển sang một lộ trình “định hướng chính sách tương lai” được định trước, trong đó các đợt tăng lãi suất được xác định trước.
Tương tự, Chủ tịch Fed chi nhánh Philadelphia Anna Paulson cũng cho rằng khả năng thắt chặt chính sách bổ sung là có, nhưng mô tả những động thái tiềm năng này là “khiêm tốn”, khó có thể xem đó là dấu hiệu cho thấy bà nghĩ một chuỗi các đợt tăng lãi suất sẽ xảy ra.
Tuy nhiên, Fed đang đứng trước một ngã rẽ chính sách: Thắt chặt quá mức và có nguy cơ làm chấm dứt đà mở rộng của nền kinh tế, hoặc thắt chặt quá ít và có nguy cơ đánh mất niềm tin của thị trường rằng Fed đang nhận thức đầy đủ về những rủi ro lạm phát.
