2025 lạm phát ở mức thấp hơn mục tiêu quốc hội đề ra
Báo cáo mới đây của Cục Thống kê cho thấy, chỉ số giá tiêu dùng bình quân năm 2025 tăng 3,31% so với năm 2024, như vậy Việt Nam đã thành công trong việc kiểm soát được lạm phát ở mức thấp hơn mục tiêu Quốc hội đề ra. Đạt được kết quả như vậy là nhờ sự điều hành quyết liệt và linh hoạt của Chính phủ, các Bộ, ngành và địa phương.
Theo Cục Thống kê, có một số nguyên nhân giúp lạm phát được kiểm soát trong năm 2025, đó là sự phối hợp đồng bộ giữa chính sách tiền tệ và tài khóa, điều hành linh hoạt lãi suất, tỷ giá, tăng trưởng tín dụng hợp lý, vừa hỗ trợ sản xuất kinh doanh, vừa không tạo áp lực lên mặt bằng giá.
Bên cạnh đó, điều hành giá các mặt hàng Nhà nước quản lý thận trọng theo lộ trình, nhất là các lĩnh vực như giáo dục, y tế, điện sinh hoạt, hạn chế cú sốc giá và tác động lan tỏa.
Một nguyên nhân không thể không nhắc tới là nguồn cung hàng hóa trong nước được bảo đảm, đặc biệt là lương thực, thực phẩm và hàng hóa thiết yếu; tăng cường bình ổn thị trường, dự trữ hàng hóa, hạn chế tình trạng khan hiếm cục bộ.
Công tác quản lý thị trường, chống đầu cơ, gian lận thương mại được tăng cường, giúp hạn chế việc đẩy giá bất hợp lý. Đồng thời, thị trường ngoại hối ổn định, tỷ giá được điều hành linh hoạt, góp phần giảm áp lực nhập khẩu lạm phát từ bên ngoài.
Như vậy, nhờ sự phối hợp chính sách hiệu quả, lạm phát năm 2025 tăng nhưng ở mức phù hợp, không gây biến động lớn đối với nền kinh tế và đời sống người dân và góp phần hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Lãnh đạo Cục Thống kê cho biết, bước sang năm 2026, lạm phát vẫn tiềm ẩn một số rủi ro cần lưu ý, cụ thể: biến động giá năng lượng, nhiên liệu và hàng hóa trên thị trường thế giới vẫn khó lường.
Chi phí logistics và vận tải quốc tế có thể tiếp tục ở mức cao, tác động tới chi phí sản xuất và giá thành hàng hóa. Xung đột địa chính trị, thiên tai và biến đổi khí hậu có thể gây gián đoạn nguồn cung, nhất là lương thực, thực phẩm. Nhu cầu tiêu dùng, sản xuất và đầu tư công tăng tốc sẽ tạo sức cầu lớn, có thể khiến mặt bằng giá nhích lên.
Do vậy, Chính phủ cần tiếp tục điều hành giá chủ động, thận trọng; bảo đảm cân đối cung - cầu; kiểm soát tốt tâm lý và kỳ vọng lạm phát để giữ ổn định kinh tế vĩ mô.
Xu hướng tiêu dùng tích cực
Liên quan đến tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng năm 2025 tăng khoảng 9,2%, điều này cho thấy sức mua của nền kinh tế tiếp tục cải thiện và giữ vai trò là động lực quan trọng của tăng trưởng. Các yếu tố chính thúc đẩy gồm: Thu nhập và việc làm của người dân cải thiện, góp phần nâng cao năng lực chi tiêu.
Niềm tin tiêu dùng được củng cố nhờ kinh tế vĩ mô ổn định, chính sách hỗ trợ kịp thời, môi trường kinh doanh thuận lợi hơn. Khu vực dịch vụ phục hồi mạnh, đặc biệt là doanh thu dịch vụ lưu trú và ăn uống năm 2025 tăng 14,6% so với năm trước và doanh thu dịch vụ du lịch lữ hành tăng 20,2%, kéo theo nhu cầu tiêu dùng tăng lên.
Hoạt động du lịch quốc tế và du lịch nội địa tăng trưởng mạnh, kích thích tiêu dùng trực tiếp và lan tỏa sang nhiều ngành dịch vụ khác. Đáng lưu ý, khách quốc tế đến Việt Nam năm 2025 đạt gần 21,2 triệu lượt khách, tăng 20,4% so với năm trước và là số lượng khách quốc tế đến nước ta đạt mức cao nhất trong nhiều năm qua.
Thương mại điện tử, mua sắm trực tuyến và dịch vụ số phát triển nhanh, giúp mở rộng kênh tiêu thụ, tạo điều kiện tiếp cận hàng hóa thuận lợi hơn cho người dân. Các chương trình kích cầu, khuyến mại, liên kết tiêu thụ hàng hóa được triển khai rộng rãi, góp phần thúc đẩy cầu tiêu dùng.
Về triển vọng, xu hướng tiêu dùng được đánh giá là tích cực và có cơ sở duy trì trong năm 2026 nếu tiếp tục giữ ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ phục hồi sản xuất, duy trì việc làm và thu nhập cho người dân. Đồng thời, nếu tiếp tục đẩy mạnh phát triển thị trường trong nước, nâng cao chất lượng hàng hóa, dịch vụ, khai thác tốt thị trường du lịch, thương mại điện tử và kinh tế số thì tiêu dùng nội địa sẽ tiếp tục là trụ cột quan trọng đóng góp vào tăng trưởng kinh tế.
Năm 2026: áp lực lạm phát đến từ tác động trễ của tăng trưởng tín dụng
TS. Nguyễn Đức Độ, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế-Tài chính (Bộ Tài chính) dự báo, áp lực lạm phát đến từ tác động trễ của tăng trưởng tín dụng.
Phân tích sâu hơn, TS. Độ chỉ ra, do mức tăng tín dụng năm 2025 không quá cao so với mặt bằng 10 năm trở lại đây, nên tác động đến lạm phát được nhận định là không quá lớn, nhất là khi dòng vốn vẫn có xu hướng chảy vào thị trường tài sản. Tuy nhiên, mục tiêu tăng trưởng GDP 10% trong năm 2026 sẽ tạo thêm sức ép lên giá cả, bởi tăng trưởng kinh tế cao đồng nghĩa với tổng cầu, bao gồm đầu tư và tiêu dùng, đều phải tăng mạnh.
Bên cạnh đó, tỷ giá được dự báo sẽ tiếp tục tác động lên CPI trong năm 2026. Ngoài tác động trễ từ năm trước, áp lực tỷ giá trong năm tới còn đến từ việc đẩy mạnh đầu tư và tiêu dùng, kéo theo nhập khẩu tăng. Trong khi đó, tăng trưởng xuất khẩu năm 2026 có thể gặp thách thức do kinh tế thế giới tăng trưởng chậm.
Ở chiều ngược lại, áp lực lạm phát từ giá hàng hóa cơ bản trên thế giới được đánh giá là không quá lớn. Với triển vọng tăng trưởng toàn cầu ở mức thấp, giá hàng hóa khó tăng mạnh trong năm 2026, dù dư địa giảm sâu như năm 2025 không còn nhiều.
Trong năm 2025, lãi suất đã có xu hướng tăng nhẹ do tăng trưởng tín dụng cao hơn so với tăng trưởng huy động. Xu hướng này được dự báo tiếp diễn trong năm 2026 và sẽ góp phần kiềm chế lạm phát. Do đó, dự báo áp lực lạm phát năm 2026 sẽ cao hơn năm 2025 nhưng không nhiều. CPI hàng tháng có thể tăng khoảng 0,3% và lạm phát bình quân cả năm xoay quanh mức 3,5%.
“Để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP cao trong khi vẫn giữ lạm phát dưới ngưỡng 4-4,5% cần có sự phân công và phối hợp hiệu quả giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ”, TS. Nguyễn Đức Độ lưu ý.
