Hơn nửa thập kỷ của iConnect
Báo cáo mới đây của Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) cho biết, sau hơn 3 tháng chính thức đi vào hoạt động, đến cuối tháng 10/2023, thị trường trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ thứ cấp đã có 451 mã trái phiếu doanh nghiệp của 114 tổ chức phát hành. Trong đó, 334 mã trái phiếu vừa mới gia nhập trong tháng 10/2023.
Đáng nói hơn, không chỉ tăng về số lượng trái phiếu, thanh khoản thị trường cũng có bước nhảy vọt với giá trị giao dịch đạt hơn 1.331,47 tỷ đồng/phiên, gấp 2,5 lần so với tháng 9/2023. Số liệu cập nhật trong những ngày đầu tháng 11/2023 cũng tiếp tục tăng.
Sự gia tăng về khả năng thanh khoản của trái phiếu riêng lẻ sau khi hệ thống giao dịch thứ cấp đưa vào vận hành là điều được nhiều chuyên gia nhận định từ trước.
Theo bà Nguyễn Thị Hoạt, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Chứng khoán Kỹ thương (TCBS), hệ thống do HNX vận hành giúp quá trình giao dịch được thực hiện thông qua các thành viên của thị trường, thay vì toàn bộ quá trình giao dịch và thanh toán chỉ thực hiện duy nhất tại các công ty chứng khoán hoặc ngân hàng như trước đây, đem lại lợi ích cho cả 3 phía: Trái chủ, doanh nghiệp và cơ quan quản lý.
Là công ty chứng khoán hoàn tất thủ tục trở thành thành viên giao dịch từ rất sớm, TCBS là tổ chức thực hiện khớp lệnh thành công hơn 1.570 tỷ đồng trái phiếu riêng lẻ ngay ngày đầu tiên và sau đó cũng sớm đăng ký thành công trái phiếu trên sàn trái phiếu thứ cấp.
Để sớm có những bước đi tiên phong, bà Hoạt cho biết TCBS tự xây dựng và dự đoán nhiều phương án chức năng dự phòng cho hệ thống từ khi đề bài kỹ thuật với cấu phần thanh toán chưa được rõ ràng. Ngay khi có "đề bài" cụ thể từ ngân hàng thanh toán, đội ngũ IT của TCBS đã nhanh chóng phát triển hệ thống theo định hướng chuẩn để vận hành chính xác đúng tiến độ vào thời điểm chính thức vận hành sàn giao dịch.
Các nhà đầu tư ngay từ ngày 19/7/2023 có thể đặt lệnh giao dịch trái phiếu riêng lẻ ở TCBS tại màn hình thỏa thuận Trái phiếu iConnect trên hệ thống TCInvest. Đưa vào hoạt động từ 5 năm trước, iConnect là dự án công nghệ tiên phong số hóa việc mua bán trái phiếu doanh nghiệp, hỗ trợ theo dõi, tìm kiếm các lệnh rao mua/bán trái phiếu.
iConnect của TCBS là hệ thống giao dịch trái phiếu trực tuyến hoạt động sớm nhất và cũng ở quy mô lớn nhất nếu so với các đơn vị khác, trước khi HNX đưa vào vận hành hệ thống giao dịch trái phiếu.
Với việc mang đến trải nghiệm hành trình đầu tư trái phiếu trực tuyến cho khách hàng từ nhiều năm cùng những bước đi nhanh chóng để chuẩn bị kết nối vào hệ thống chung, ngay từ những tháng đầu tiên, lượng giao dịch trái phiếu riêng lẻ qua TCBS trong quý III/2023 đạt hơn 3.700 giao dịch, với tổng giá trị hơn 18.000 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng lớn (gần 50%) tổng giao dịch toàn thị trường.
Chìa khoá nằm ở minh bạch thông tin
Sự sôi động trên sàn giao dịch hiện tại khác hẳn với diễn biến thị trường một năm trước. Đây cũng chính là khoảng thời gian khó khăn nhất của thị trường trái phiếu khi cuộc khủng hoảng niềm tin lan rộng sau hàng loạt đại án và sự phát triển nóng trước đó.
Chia sẻ về giai đoạn này, bà Nguyễn Thị Hoạt cho biết, thực tế vẫn có dòng trái phiếu giao dịch rất tốt bất chấp thị trường biến động rất mạnh. Đó là doanh nghiệp niêm yết. Bởi dù to hay nhỏ, chuẩn mực công bố thông tin của họ rất tốt, cùng sự giám sát, sàng lọc của UBCKNN thông qua các quy định khi niêm yết, nhà đầu tư do vậy vẫn sẵn sàng mua trái phiếu.
Cung cấp đầy đủ thông tin cùng các phân tích về mỗi trái phiếu, toàn cảnh thị trường… cũng như giúp nhà đầu tư xác định được khẩu vị của bản thân là điều công cụ iConnect trên hệ thống TCInvest sớm hướng đến từ khi ra mắt.
Bên cạnh việc tiên phong phát triển hệ thống thỏa thuận trái phiếu iConnect, TCBS cũng xây dựng nhiều tính năng giúp gia tăng trải nghiệm trong hành trình đầu tư trái phiếu trực tuyến của khách hàng: Từ bước tìm hiểu, tự xác định khẩu vị rủi ro, tư vấn đầu tư cá nhân hoá trên công cụ Tư vấn trái phiếu, cập nhật thông tin trái phiếu liên tục… Từ đó, giúp nhà đầu tư có thông tin đầy đủ minh bạch và nhận định xác đáng để lựa chọn trái phiếu đầu tư hoặc lựa chọn thời điểm, mức giá bán trái phiếu, cũng như tiếp tục giúp theo dõi quản lý tài sản, cập nhật thông tin về tổ chức phát hành, cập nhật coupon tình trạng thanh toán coupon, trạng thái thực hiện các cam kết của tổ chức phát hành, lãi lỗ của nhà đầu tư….
Bên cạnh cung cấp các thông tin để hỗ trợ nhà đầu tư trong quá trình ra quyết định, các công nghệ tiên tiến cũng liên tục được cập nhật để nâng cao tính an toàn về bảo mật. Các tính năng quản lý tài sản, cập nhật thông tin đầu tư theo thời gian thực đã liên tục được bổ sung qua các năm, tạo sự thuận tiện nhất cho khách hàng.
Thực tế, thị trường trái phiếu riêng lẻ đã ghi nhận những tín hiệu tích cực hơn các tháng gần đây, không chỉ ở sự sôi động trên sàn giao dịch thứ cấp mà còn cả trên hoạt động phát hành. Điều này có được phải đến từ nỗ lực khôi phục niềm tin trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp, bao gồm việc đưa vào vận hành sàn giao dịch trái phiếu riêng lẻ.
Theo các chuyên gia, đi qua cơn bĩ cực, giai đoạn này cũng chính là cơ hội để thị trường bước sang một giai đoạn phát triển mới, bền vững hơn, để các doanh nghiệp công bố công khai, minh bạch thông tin, tình hình tài chính tốt tiếp tục huy động được nguồn vốn trung và dài hạn hiệu quả từ thị trường trái phiếu.
