Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang lấy ý kiến đề xuất sửa đổi Quyết định 09/2024/QĐ-TTg theo hướng nới cơ chế cấp tín dụng vượt giới hạn đối với các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Hà Nội. Nội dung này được xây dựng trên cơ sở Nghị quyết 258/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm cơ chế đặc thù cho các dự án trọng điểm tại Thủ đô.
Theo dự thảo, các tổ chức tín dụng có thể được xem xét cấp tín dụng vượt trần đối với khách hàng vay vốn thực hiện các dự án có ý nghĩa kinh tế – xã hội lớn, đã được Hội đồng nhân dân hoặc UBND TP Hà Nội chấp thuận chủ trương đầu tư. Đây là điểm mở rộng so với quy định hiện hành vốn chủ yếu áp dụng cho các lĩnh vực trọng yếu như năng lượng, giao thông hoặc các dự án do Quốc hội, Thủ tướng quyết định chủ trương đầu tư.
Về mức trần, dự thảo đề xuất giới hạn cấp tín dụng tối đa vượt trần không quá 38% vốn tự có của ngân hàng đối với một khách hàng, và không quá 52% đối với khách hàng cùng người có liên quan khi cho vay các dự án lớn tại Hà Nội.
Hiện nay, Luật các tổ chức tín dụng (TCTD) năm 2024 đã quy định theo hướng giảm giới hạn tín dụng cho một khách hàng, một khách hàng và người có liên quan đến năm 2030, theo đó tỷ lệ này còn lần lượt là 10% và 15%. Quy định này nhằm hướng tới mục tiêu giảm rủi ro tập trung tín dụng tại các TCTD và đồng thời đảm bảo nguồn vốn tín dụng được phân bổ tới nhiều khách hàng, hạn chế việc chỉ tập trung vốn tín dụng cho khách hàng, nhóm khách hàng lớn.
Thời gian vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã cho phép TCTD cấp tín dụng vượt giới hạn để thực hiện nhiều dự án quan trọng, trọng điểm quốc gia, có ý nghĩa lớn về kinh tế - xã hội như: Dự án thủy điện Sơn La, Dự án thủy điện Lai Châu, Nhiệt điện Vĩnh Tân 4,… và gần đây nhất là Dự án nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch 11. Qua rà soát, Dự án nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch 1 là dự án quan trọng quốc gia được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt mức cấp tín dụng tối đa vượt giới hạn lớn nhất từ trước đến nay, với mức cấp tín dụng tối đa vượt giới hạn đối với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) là 38% vốn tự có, EVN và người có liên quan là 52% vốn tự có.
Theo NHNN, việc xem xét khoản cấp tín dụng vượt giới hạn nêu trên thực hiện rất chặt chẽ, bảo đảm tuân thủ đầy đủ các quy định tại Quyết định 13/2018/QĐ-TTg và các quy định của pháp luật có liên quan. Trên cơ sở nội dung nêu trên, NHNN xét thấy cần có ngưỡng mức cấp tín dụng tối đa vượt giới hạn đối với khách hàng, khách hàng và người có liên quan được phê duyệt để vừa tạo điều kiện thuận lợi cho việc huy động vốn của doanh nghiệp để thực hiện các dự án, nhu cầu vốn phục vụ phát triển kinh tế xã hội nhưng phải đảm bảo an toàn.
Đến thời điểm 31/12/2025, vốn tự có của một số NHTM lớn (Vietcombank, Vietinbank lần lượt là 222.722 tỷ đồng và 229.177 tỷ đồng), như vậy, nếu áp dụng mức cấp tín dụng tối đa đối với một khách hàng, một khách hàng và người có liên quan lần lượt là 38% và 52% thì mức cấp tín dụng vượt giới hạn tối đa đối với một khách hàng là khoảng 87 nghìn tỷ đồng, đối với một khách hàng và người có liên quan là 119 nghìn tỷ đồng.
Trong quá trình xây dựng Nghị quyết 258/2025/QH15, Bộ Tài chính đã có ý kiến về một số dự án trọng điểm của Thành phố Hà Nội có tổng mức đầu tư khoảng 300 nghìn tỷ đồng, nhu cầu vay 85% (khoảng 255 nghìn tỷ đồng). Như vậy, khi áp dụng mức cấp tín dụng tối đa vượt giới hạn không quá 38% và 52% so với quy định thì việc phối hợp cấp tín dụng hợp vốn giữa các NHTM đảm bảo đáp ứng nhu cầu vốn cho các dự án theo Nghị quyết 258/2025/QH15.
