Reuters trích dẫn các nguồn thạo tin, Bộ Tài chính Mỹ có thể gia hạn ngay trong tuần này lệnh miễn trừ kéo dài 30 ngày, vốn được ban hành từ giữa tháng 3 và dự kiến hết hạn vào ngày 11/4. Cơ chế này cho phép các lô dầu Nga đã được vận chuyển trên biển tiếp tục được mua bán, nhằm giảm áp lực tăng giá năng lượng.
Trước đó, đặc phái viên kinh tế của Nga Kirill Dmitriev cho biết quyết định miễn trừ có thể “giải phóng” khoảng 100 triệu thùng dầu Nga, tương đương gần một ngày sản lượng toàn cầu. Điều này cho thấy quy mô tác động không nhỏ của chính sách đối với thị trường.
Động thái của Washington diễn ra trong bối cảnh giá dầu tăng mạnh do gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông. Việc tuyến vận tải qua Strait of Hormuz bị hạn chế đã khiến thị trường rơi vào tình trạng căng thẳng chưa từng có. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) nhận định đây có thể là một trong những cú sốc nguồn cung lớn nhất lịch sử.
Giá nhiên liệu leo thang cũng trở thành vấn đề chính trị nhạy cảm tại Mỹ, đặc biệt khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần. Chính quyền ông Trump vì vậy chịu áp lực phải tìm cách hạ nhiệt giá năng lượng, ngay cả khi điều đó đồng nghĩa với việc nới lỏng một phần các biện pháp trừng phạt.
Song, kế hoạch gia hạn miễn trừ đang vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ cả trong nước và quốc tế. Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen cho rằng đây không phải là thời điểm thích hợp để nới lỏng trừng phạt Nga, trong khi nhiều nghị sĩ Mỹ cảnh báo chính sách này có thể vô tình tiếp sức cho Moscow trong cuộc xung đột với Ukraine.
Thượng nghị sĩ Cộng hòa Jerry Moran chỉ trích việc miễn trừ “đang mang lại lợi thế cho những quốc gia đối đầu với Mỹ”, ám chỉ cả Nga và Iran. Trong khi đó, lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer cùng một số nghị sĩ khác cho rằng chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy chính sách này thực sự giúp giảm giá năng lượng hoặc hỗ trợ người tiêu dùng Mỹ.
Không chỉ Nga, Washington cũng đã tạm thời nới lỏng trừng phạt đối với dầu Iran vào cuối tháng 3, một động thái tương tự nhằm kiểm soát giá. Tuy nhiên, việc “mở van” cho cả hai quốc gia xuất khẩu lớn này đã làm gia tăng lo ngại về sự nhất quán trong chính sách đối ngoại của Mỹ.
Ở chiều ngược lại, một số quốc gia nhập khẩu năng lượng lại ủng hộ quyết định này. Ấn Độ, đối tác quan trọng của Mỹ, được cho là đang kỳ vọng Washington gia hạn miễn trừ, do nước này dễ bị tổn thương trước biến động giá nhiên liệu.
Theo Reuters
