Hai tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) mang tên BW Elm và BW Tyr đang di chuyển qua Eo biển Hormuz để hướng tới Ấn Độ, theo dữ liệu theo dõi tàu từ LSEG và Kpler. Diễn biến này được xem là tín hiệu mới trong bối cảnh hoạt động vận chuyển năng lượng qua khu vực gần như tê liệt do xung đột kéo dài tại Trung Đông.
Trong những tuần qua, căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran đã khiến lưu thông hàng hải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn nghiêm trọng. Tuy nhiên, phía Iran gần đây cho biết các “tàu không thù địch” có thể được phép đi qua nếu phối hợp với chính quyền nước này, mở ra khả năng nới lỏng có kiểm soát tại một trong những điểm nghẽn năng lượng quan trọng nhất thế giới.
Dữ liệu mới nhất cho thấy hai tàu mang cờ Ấn Độ đã rời khu vực Vịnh và hiện đang ở phía đông eo biển Hormuz. Đây là một phần trong nỗ lực của New Delhi nhằm giải phóng các lô hàng LPG bị mắc kẹt trong khu vực. Tính đến nay, đã có bốn tàu LPG được di chuyển thành công, bao gồm Shivalik, Nanda Devi, Pine Gas và Jag Vasant.
Tuy vậy, tình trạng ùn tắc vẫn chưa được giải quyết hoàn toàn. Theo ông Rajesh Kumar Sinha, thư ký đặc biệt thuộc Bộ Vận tải biển liên bang Ấn Độ, tính đến ngày 27/3 vẫn còn khoảng 20 tàu mang cờ nước này mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư, trong đó có 5 tàu chở LPG. Dữ liệu của LSEG cũng cho thấy một số tàu như Jag Vikram, Green Asha và Green Sanvi vẫn đang ở phía tây eo biển Hormuz và chưa thể tiếp tục hành trình.
Ấn Độ hiện là quốc gia nhập khẩu LPG lớn thứ hai thế giới và đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng khí đốt nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ. Chính phủ nước này buộc phải cắt giảm nguồn cung cho các ngành công nghiệp nhằm ưu tiên khí đốt cho nhu cầu sinh hoạt của người dân, đặc biệt là nhiên liệu nấu ăn.
Theo số liệu năm ngoái, Ấn Độ tiêu thụ khoảng 33,15 triệu tấn LPG, trong đó nhập khẩu chiếm tới 60% tổng nhu cầu. Đáng chú ý, khoảng 90% lượng LPG nhập khẩu của nước này đến từ Trung Đông – khu vực phụ thuộc lớn vào tuyến vận tải qua eo biển Hormuz.
Không chỉ LPG, Ấn Độ còn phụ thuộc đáng kể vào nguồn năng lượng đi qua tuyến đường này, với khoảng 88% dầu thô, 50% khí tự nhiên và 60% LPG nhập khẩu đều phải trung chuyển qua Hormuz. Trước khi xung đột nổ ra, hơn một nửa lượng dầu nhập khẩu của nước này có nguồn gốc từ các quốc gia vùng Vịnh.
Eo biển Hormuz đóng vai trò then chốt đối với an ninh năng lượng toàn cầu khi khoảng 20% nguồn cung dầu thế giới được vận chuyển qua đây. Tuy nhiên, kể từ khi xung đột leo thang, lưu lượng tàu qua khu vực này đã giảm tới 95%, gây ra cú sốc lớn đối với chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.
Giới quan sát cho rằng Iran hiện có xu hướng cho phép một số tàu đi qua sau khi kiểm tra kỹ về nguồn gốc, hàng hóa và quyền sở hữu, miễn là không liên quan đến Mỹ hoặc các đồng minh. Động thái này được đánh giá là cách tiếp cận “linh hoạt có kiểm soát”, vừa duy trì sức ép địa chính trị, vừa tránh làm gián đoạn hoàn toàn dòng chảy năng lượng.
Đại sứ Iran tại Ấn Độ Mohammad Fathali trước đó cũng khẳng định Tehran coi New Delhi là “đối tác đáng tin cậy”, đồng thời cho rằng Ấn Độ có thể đóng vai trò tích cực trong việc giảm căng thẳng tại Trung Đông.
