Trong tháng 5/2026, Chính phủ Mỹ đã chi trả 21,97 tỷ USD để bồi hoàn các khoản thuế quan cho doanh nghiệp theo phán quyết của tòa án, vượt qua mức doanh thu thuế 21,93 tỷ USD thu được trong cùng kỳ.
Đây là một cột mốc đáng chú ý trong bức tranh tài chính của chính quyền Tổng thống Donald Trump sau khi các chính sách thuế quan diện rộng gặp cản trở.
Mức chênh lệch 42 triệu USD nói trên dù chỉ chiếm tỷ trọng rất nhỏ trong tổng thể tài chính chính phủ, nhưng lại báo hiệu một bức tranh nguồn thu ảm đạm trong nhiều tháng tới.
Hiện các doanh nghiệp có đủ điều kiện để nhận lại các khoản tiền hoàn thuế ước tính lên tới 166 tỷ USD, chưa tính tiền lãi. Để đối phó, chính quyền Tổng thống Trump đang tìm nhiều cách để hạn chế các khoản bồi hoàn trong tương lai.
Theo báo cáo công bố ngày 10/6 của Bộ Tài chính Mỹ, đây là kết quả sau một tháng đầu tiên chính phủ chính thức mở cổng thông tin để các doanh nghiệp nộp đơn xin hoàn thuế.
Hoạt động này bắt nguồn từ phán quyết ngày 20/2 của Tòa án Tối cao Mỹ, trong đó bác bỏ các mức thuế quan diện rộng mà Tổng thống Trump áp đặt dựa trên Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) năm 1977. Hồi đầu tháng 5/2026, một nhà sản xuất xe tải hạng nặng và một công ty đồ chơi là những đơn vị đầu tiên nhận được tiền bồi hoàn.
Thực tế, ngay cả khi không tính đến các khoản hoàn tiền, doanh thu từ thuế quan của Mỹ đã liên tục sụt giảm trong thời gian từ tháng 1-6/2026 do chính phủ ban hành thêm nhiều quy định miễn trừ mới, gần đây nhất là quyết định giảm thuế cho thiết bị nông nghiệp vào đầu tháng này.
Mức thu thuế quan trong tháng 5/2026 đánh dấu sự sụt giảm mạnh so với mức 22,12 tỷ USD của tháng 4/2026 và cách rất xa mức đỉnh 31,35 tỷ USD thiết lập hồi tháng 10/2025.
Sự sụt giảm nguồn thu từ thuế đang làm trầm trọng thêm bức tranh thâm hụt ngân sách của Mỹ.
Bộ Tài chính cho biết thâm hụt ngân sách của quốc gia đã lên tới 1.250 tỷ USD chỉ trong 8 tháng đầu năm tài khóa, từ tháng 10/2025 đến tháng 5/2026.
Riêng trong tháng 5/2026, mức thâm hụt đã chạm ngưỡng 293 tỷ USD.
Bà Maya MacGuineas, Chủ tịch Ủy ban Ngân sách Liên bang có trách nhiệm (CRFB), nhận định các số liệu này là một lời nhắc nhở về việc tình trạng vay nợ thiếu bền vững của Mỹ đang trở thành điều bình thường. Những khoản thâm hụt khổng lồ này cũng đi ngược lại lời cam kết trước đây của ông Trump rằng các chính sách thuế quan sẽ nhanh chóng giúp cân bằng ngân sách quốc gia.
Trong bối cảnh đó, căng thẳng giữa chính quyền Tổng thống Trump và Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ, cơ quan ra lệnh và giám sát quá trình hoàn thuế, đang có dấu hiệu leo thang.
Tại phiên điều trần ngày 9/6, Thẩm phán cấp cao Richard K. Eaton đã đặt câu hỏi về tiến độ giải quyết hồ sơ trên cổng thông tin hoàn thuế của chính phủ.
Đáp lại, giới chức Mỹ khẳng định họ có quyền từ chối hoàn tiền thuế quan trong một số trường hợp nhất định, đồng thời cho biết hệ thống sẽ bổ sung tính năng xử lý các "trường hợp ngoại lệ" trong mùa Hè này.
