Trong bối cảnh thị trường chung giằng co, nhóm cổ phiếu vốn Nhà nước bất ngờ trở thành điểm sáng khi nhiều mã đồng loạt tăng mạnh, thu hút dòng tiền.
Trong phiên 10/8, GAS, GVR và BCM cùng tăng trần. Đáng chú ý, thanh khoản tại GAS và GVR tăng vọt so với mức giao dịch thông thường. GAS khớp gần 3 triệu cổ phiếu, cao gần 2,9 lần bình quân 10 phiên, trong khi GVR có hơn 6,1 triệu cổ phiếu được sang tay, gần gấp 4 lần mức bình quân 10 phiên.
Không chỉ ba cổ phiếu trên, nhiều mã khác thuộc nhóm doanh nghiệp có vốn Nhà nước cũng ghi nhận diễn biến tích cực như MVN tăng 7,86%, PLX tăng 4,31%, BSR tăng 2,67% và POW tăng 1,84%.
Đà tăng của nhóm cổ phiếu này diễn ra trong bối cảnh Quyết định 40/2026/QĐ-TTg chính thức có hiệu lực từ ngày 5/8. Quyết định đưa ra các tiêu chí để phân loại doanh nghiệp và xây dựng phương án cơ cấu lại vốn Nhà nước trong giai đoạn 2026-2030, qua đó xác định những lĩnh vực Nhà nước tiếp tục nắm giữ chi phối cũng như các doanh nghiệp có thể thực hiện cơ cấu lại hoặc thoái vốn.
Theo đánh giá của giới phân tích, việc Quyết định 40 có hiệu lực không đồng nghĩa các doanh nghiệp sẽ ngay lập tức thoái vốn hoặc thay đổi tỷ lệ sở hữu. Các phương án cụ thể vẫn cần được xây dựng, phê duyệt và triển khai theo từng trường hợp.
Quyết định 40 tạo ra khung sở hữu Nhà nước rõ hơn cho giai đoạn 2026-2030, nhưng việc một doanh nghiệp đang có tỷ lệ sở hữu cao hay thấp hơn các ngưỡng quy định không đồng nghĩa giao dịch tăng vốn hoặc thoái vốn sẽ diễn ra ngay.
Chứng khoán BSC cho rằng cổ phần hóa và thoái vốn doanh nghiệp Nhà nước có thể tạo những tác động đáng chú ý đối với thị trường chứng khoán. Theo đó, quá trình này không chỉ bổ sung nguồn cung hàng hóa chất lượng mà còn có thể cải thiện tỷ lệ free-float, qua đó tăng sức hấp dẫn đối với dòng vốn tổ chức và nhà đầu tư nước ngoài.
Theo thống kê của BSC, doanh nghiệp Nhà nước hiện đóng góp hơn một phần ba tổng vốn hóa thị trường chứng khoán Việt Nam. Quy mô này cho thấy việc thay đổi tỷ lệ sở hữu Nhà nước tại các doanh nghiệp lớn có thể tạo ra dư địa đáng kể cho dòng vốn mới tham gia thị trường.
Như vậy, dù Quyết định 40 chưa đồng nghĩa với việc một loạt doanh nghiệp sẽ lập tức thoái vốn, văn bản này đang tạo ra một khung chính sách rõ hơn cho quá trình cơ cấu lại vốn Nhà nước giai đoạn 2026-2030.
Trong ngắn hạn, kỳ vọng về những thay đổi trong cơ cấu sở hữu đã trở thành một trong những câu chuyện được thị trường quan tâm, trong khi tác động thực tế sẽ phụ thuộc vào phương án và tiến độ triển khai tại từng doanh nghiệp.
Cơ hội từ nhóm cổ phiếu vốn Nhà nước
Từ góc nhìn đầu tư, ông Nguyễn Tiến Dũng - Trưởng phòng Nghiên cứu Ngành & Cổ phiếu, CTCP Chứng khoán MB (MBS), cho rằng nhóm doanh nghiệp Nhà nước là một chủ đề cần được quan tâm trong thời gian tới.
Theo ông Dũng, Quyết định 40/2026/QĐ-TTg là bước cụ thể hóa định hướng tại Nghị quyết 79, nhằm xác định rõ các lĩnh vực Nhà nước cần tiếp tục nắm giữ chi phối cũng như những doanh nghiệp sẽ thực hiện cơ cấu lại hoặc thoái vốn.
Trong ngắn hạn, ông Dũng cho rằng nhà đầu tư có thể chú ý đến những doanh nghiệp Nhà nước đang có tỷ lệ sở hữu trên 90%. Theo ông, trước mắt có thể kỳ vọng vào phương án giảm tỷ lệ sở hữu Nhà nước xuống 90%, qua đó dành 10% cho nhà đầu tư bên ngoài nhằm đảm bảo khả năng duy trì công ty đại chúng và đủ điều kiện niêm yết đối với các doanh nghiệp này.
Một số doanh nghiệp lớn được ông Dũng lưu ý về khả năng thoái vốn gồm GAS, GVR, BSR, BCM, ACV, VGI và PHP.
Với các phương án thoái vốn ở tỷ lệ cao hơn, chuyên gia cho rằng cần thêm thời gian để các bộ, ngành xây dựng và triển khai lộ trình cụ thể. Dù vậy, về trung và dài hạn, quá trình này được đánh giá có thể tạo thêm động lực cho nhóm doanh nghiệp Nhà nước.
