Thị trường chứng khoán Việt Nam đang ghi nhận một diễn biến đáng chú ý khi hai cổ phiếu từng được xem là cổ phiếu "tích sản" quốc dân là FPT của CTCP FPT và DGC của Hoá chất Đức Giang tiếp tục trượt dài.
Chốt phiên giao dịch ngày 11/5, sắc đỏ bao trùm lên cả hai mã cổ phiếu. Thị giá FPT giảm 2,6%, đóng cửa ở mức 70.000 đồng/cp. Tiêu cực hơn, cổ phiếu DGC tiếp tục chịu áp lực bán mạnh, giảm gần kịch sàn 6,9% và lùi sâu về mức 48.600 đồng/cp.
Đáng nói, đà giảm này không phải là một nhịp chỉnh ngắn mà xu hướng lao dốc của cả hai cổ phiếu đã kéo dài xuyên suốt thời gian qua. Với mức giá 70.000 đồng/cp, FPT đã rơi xuống vùng thấp nhất kể từ phiên giao dịch ngày 30/1/2024 – tức hơn hai năm rưỡi qua. Trong khi đó, DGC sau hàng loạt biến cố liên quan đến nhân sự thượng tầng, đã chính thức xuyên thủng các ngưỡng hỗ trợ mạnh để lùi về đáy giá ba năm (kể từ ngày 31/5/2023).
Khi những "sao sáng" tăng trưởng lại liên tục dò đáy
Trong nhiều năm qua, FPT và DGC luôn nằm trong danh mục ưu tiên của các quỹ đầu tư lớn lẫn nhà đầu tư cá nhân. Đây là hai đại diện tiêu biểu cho mô hình doanh nghiệp tăng trưởng bền vững, sở hữu lợi thế cạnh tranh gần như tuyệt đối trong ngành và có tỷ suất sinh lời vượt trội. Hai cổ phiếu này còn mang theo kỳ vọng lớn của thị trường về câu chuyện vươn tầm chuỗi giá trị toàn cầu, đặc biệt là tiềm năng tham gia vào hệ sinh thái bán dẫn và công nghệ cao.
Dù cùng mang đến nỗi thất vọng cho cổ đông ở thời điểm hiện tại, nhưng nguyên nhân sâu xa phía sau đà giảm của FPT và DGC lại có sự khác biệt rõ rệt.
Trường hợp của FPT mang lại nhiều sự tiếc nuối tiếc, bởi nền tảng kinh doanh cốt lõi của tập đoàn vẫn đang vận hành vô cùng nhịp nhàng. Các số liệu tài chính gần nhất vẫn minh chứng cho sức khỏe bền vưngc của doanh nghiệp. Báo cáo cập nhật kết quả kinh doanh quý 1/2026 cho thấy FPT ghi nhận doanh thu đạt 12.480 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 2.804 tỷ đồng, lần lượt tăng gần 9% và 16% so với cùng kỳ năm ngoái.
Khúc mắc lớn nhất bủa vây FPT lúc này được cho là sự hoài nghi của giới đầu tư trước làn sóng AI toàn cầu. Các mô hình AI ngày càng rẻ, thông minh và có khả năng tự động hóa cao khiến dòng tiền thận trọng hơn với biên lợi nhuận của các doanh nghiệp công nghệ truyền thống. Dù vậy, ban lãnh đạo FPT lại có góc nhìn trái ngược: AI không phải rủi ro để né tránh, mà là trục chiến lược để bứt phá.
Tại ĐHĐCĐ thường niên 2026, Chủ tịch FPT Trương Gia Bình kiên định với chiến lược "AI-First". Ông đặt mục tiêu trong 5–10 năm tới, FPT sẽ từng bước làm chủ công nghệ lõi quốc gia, vươn lên ngang tầm các tập đoàn chuyển đổi số hàng đầu thế giới. Không chỉ tự phát triển, FPT còn xây dựng liên minh với các "ông lớn" như Microsoft để triển khai những dự án công nghệ cao, đòi hỏi năng lực tích hợp hệ thống đa lĩnh vực. Năm 2026 được FPT xác định là mốc khởi đầu để xây dựng các “nhà máy tự động hóa” bằng AI, hướng tới mô hình tổ chức vận hành chủ yếu bằng trí tuệ nhân tạo trong thập kỷ tới.
Sức ép từ khủng hoảng thượng tầng
Khác với FPT, diễn biến giá cổ phiếu DGC phản ánh rõ nét những áp lực và rủi ro hữu hình mà doanh nghiệp này đang phải đối mặt. "Ông lớn" của ngành hóa chất lao dốc sau biến cố lớn ở bộ máy lãnh đạo thượng tầng.
Cụ thể, giữa tháng 3/2026, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu đã khởi tố vụ án "Gây ô nhiễm môi trường; Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng", xảy ra tại Tập đoàn Hóa chất Đức Giang và các đơn vị liên quan; đồng thời, khởi tố đối với 14 bị can. Trong số đó có 3 thành viên HĐQT DGC là Chủ tịch Đào Hữu Huyền, Phó Chủ tịch Đào Hữu Duy Anh và Thành viên HĐQT Phạm Văn Hùng.
Lập tức, mã DGC bị bán tháo ồ ạt, hàng chục triệu cổ phiếu chồng chất bán giá sàn nhưng không có lệnh mua đối ứng. Tính từ sau biến cố cho tới hiện tại, vốn hoá DGC đã "bốc hơi" gần 7.700 tỷ đồng.
Mới đây nhất, Hoá chất Đức Giang đã tổ chức thành công ĐHĐCĐ bất thường để bầu bổ sung 3 thành viên HĐQT mới, gồm ông Đào Hữu Kha (em trai ông Đào Hữu Huyền), ông Nguyễn Quốc Trung và ông Phạm Duy Tùng.
Chia sẻ tại đại hội, Tổng giám đốc Lưu Bách Đạt khẳng định HĐQT mới sẽ kế thừa và phát huy những định hướng phát triển hóa chất, nghiên cứu sâu và nâng cao giá trị sản phẩm từ người tiền nhiệm. Về các sai phạm pháp lý, ông Đạt nhấn mạnh đây là trách nhiệm cá nhân của những người bị khởi tố và họ phải tự chi trả các chi phí liên quan, công ty sẽ không can thiệp trừ khi có kết luận trực tiếp từ cơ quan điều tra.
Cũng tại đại hội, Ban Kiểm soát đã trình thông qua việc ủy quyền cho HĐQT lựa chọn đơn vị kiểm toán BCTC năm 2025 – nút thắt khiến doanh nghiệp chậm công bố thông tin và bị đưa vào diện cảnh báo. Đồng thời, công ty cũng xin gia hạn tổ chức ĐHĐCĐ thường niên 2026 sang ngày 30/6.
Không chỉ khó khăn về mặt nhân sự, hoạt động kinh doanh của DGC cũng đang chững lại. quý 1/2026, doanh thu thuần của công ty đạt 2.125 tỷ đồng (giảm 24% so với cùng kỳ); lợi nhuận sau thuế lao dốc gần 49%, chỉ còn 430 tỷ đồng. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc chi phí đầu vào tăng vọt, điển hình là giá lưu huỳnh tăng gấp 3 lần. Cùng với đó, việc tạm dừng khai thác tại khai trường 25 – mỏ apatit trọng điểm – khiến DGC mất đi lợi thế tự chủ, buộc phải mua quặng ngoài với giá cao, kéo theo sự đội giá vốn của phốt pho vàng.
Nhìn chung, thị trường chứng khoán luôn phải trải qua những giai đoạn thanh lọc khắc nghiệt. Trong bối cảnh hiện tại, dòng tiền ngắn hạn thường ưu tiên tìm đến các nhóm cổ phiếu có độ nhạy cao, vô hình trung tạo áp lực đè nặng lên những mã cơ bản và ít mang tính thị trường. Dù vậy, khi những câu chuyện "nóng" mang tính đầu cơ dần hạ nhiệt, dòng tiền thông minh trên thị trường có thể sẽ cân nhắc lại, tìm về với các yếu tố nền tảng cốt lõi và giá trị thực của doanh nghiệp trong dài hạn.
