Chính phủ Hàn Quốc ngày 30/10 thông báo đã đạt được đột phá trong các cuộc đàm phán thuế quan với Mỹ, mở đường cho việc triển khai quỹ đầu tư trị giá 350 tỷ USD, đánh dấu bước ngoặt trong bối cảnh trật tự thương mại toàn cầu đang tái định hình theo hướng bảo hộ và tái cấu trúc chuỗi cung ứng.
Theo thỏa thuận mới, quỹ đầu tư 350 tỷ USD sẽ được chia thành 200 tỷ USD tiền mặt và 150 tỷ USD hợp tác trong lĩnh vực đóng tàu, thay vì toàn bộ bằng tiền mặt như yêu cầu ban đầu của phía Mỹ. Để giảm thiểu tác động đối với thị trường ngoại hối trong nước, giới hạn đầu tư tiền mặt hàng năm được ấn định ở mức 20 tỷ USD, phù hợp với khả năng huy động mà không phải sử dụng dự trữ ngoại hối 420 tỷ USD của Hàn Quốc. Ngoài ra, thỏa thuận cũng cho phép điều chỉnh linh hoạt quy mô và thời điểm giải ngân trong trường hợp xuất hiện biến động tỷ giá mạnh.
Theo Văn phòng Tổng thống, phần đầu tư 150 tỷ USD cho các dự án đóng tàu sẽ do doanh nghiệp dẫn dắt, có thể bao gồm cả hình thức bảo lãnh để hạn chế ảnh hưởng lên thị trường tài chính. Việc lựa chọn những dự án đầu tư sẽ do ủy ban song phương thực hiện, đảm bảo tính thương mại và khả năng thu hồi vốn. Chỉ các dự án có bảo đảm hoàn vốn và lợi nhuận mới được triển khai, trong khi phần lợi nhuận trước khi thu hồi đủ gốc và lãi sẽ được chia đều giữa hai bên.Thỏa thuận này được coi là kết quả của hơn 20 cuộc họp cấp bộ trưởng và hàng chục vòng tham vấn làm việc giữa hai bên, trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump theo đuổi chính sách “Nước Mỹ trên hết”.
Giới quan sát nhận định, việc đạt được thỏa thuận giúp tháo gỡ một trong những bất định lớn nhất đối với xuất khẩu Hàn Quốc giữa làn sóng bảo hộ và tái cơ cấu chuỗi cung ứng toàn cầu do Mỹ dẫn dắt. Tuy nhiên, đây không phải là kết thúc của cuộc chiến thương mại mà là tín hiệu cho thấy kỷ nguyên tự do thương mại từng giúp Hàn Quốc từ nghèo đói vươn lên thịnh vượng đã khép lại, nhường chỗ cho thời kỳ bảo hộ mới.
Hiện hàng hóa Hàn Quốc xuất sang Mỹ, trước đây gần như miễn thuế theo Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) song phương, sẽ chịu mức thuế 15%, tương đương Nhật Bản và Liên minh châu Âu. Dù được xem là chấp nhận được, mức thuế này vẫn là gánh nặng đáng kể khi lợi nhuận bình quân của các doanh nghiệp sản xuất Hàn Quốc chỉ đạt 5-10%.
Giới chuyên gia cảnh báo, nếu doanh nghiệp buộc phải mở rộng sản xuất tại Mỹ để tránh thuế, năng lực đầu tư và việc làm trong nước có thể sụt giảm, đặt ra yêu cầu cấp bách về bảo vệ hệ sinh thái công nghiệp nội địa. Chính phủ được kêu gọi đẩy mạnh chính sách hỗ trợ các ngành công nghiệp mới, chuyển đổi giá trị gia tăng cao, đồng thời xem xét lại những đạo luật bị coi là bất lợi cho doanh nghiệp như “Luật phong bì vàng” hay Luật Trừng phạt tai nạn nghiêm trọng.
Giới phân tích nhận định, thành công đàm phán này là “một thử thách lớn đã vượt qua”, song không phải lý do để chủ quan. Hàn Quốc cần tận dụng đà này để xây dựng chiến lược ứng phó dài hạn với trật tự thương mại toàn cầu mới, củng cố liên minh kinh tế với Mỹ và nâng cao năng lực công nghệ cốt lõi nhằm bảo đảm vị thế quốc gia trong bối cảnh cạnh tranh Mỹ - Trung ngày càng gay gắt.
