Sau 8 tuần tăng liên tiếp lên đỉnh lịch sử, VN-Index trải qua một tuần giao dịch rung lắc và lùi về khu vực hỗ trợ 1.860-1.880. Diễn biến điều chỉnh giảm ở nhóm bluechips, điển hình là cổ phiếu nhóm Vingroup đã gây áp lực lớn lên chỉ số chung. Kết tuần, VN-Index giảm 44,47 điểm (-2,31%) so với tuần trước xuống vùng 1.877 điểm.
Khối ngoại tiếp tục là điểm trừ lớn khi áp lực bán chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, ngược lại tăng mạnh về cuối tuần. Lũy kế sau 5 phiên, khối ngoại bán ròng 6.377 tỷ đồng trên toàn thị trường.
Dù xu hướng trung hạn chưa bị phá vỡ, các chuyên gia cho rằng thị trường đang bước vào nhịp kiểm định quan trọng, nhà đầu tư cần ưu tiên quản trị rủi ro thay vì vội vàng bắt đáy.
Không loại trừ khả năng kiểm định mốc 1.800 điểm
(Nguyễn Tấn Phong – Chuyên gia Phân tích Chứng khoán Pinetree)
VN-Index tuần qua chưa thể bứt phá khỏi vùng đỉnh thời đại và đang có dấu hiệu quay đầu điều chỉnh khá rõ rệt, đặc biệt sau phiên 22/05 khi chỉ số giảm mạnh tới gần 32 điểm với áp lực bán đè nặng lên nhóm trụ.
Trong đó, nhóm Vingroup đã tạm dừng đà tăng sau giai đoạn kéo điểm liên tục, kéo theo nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn đi xuống. Khối ngoại tiếp tục là điểm trừ lớn khi phiên cuối tuần bán ròng đột biến tới hơn 3.200 tỷ đồng. Trong nước, thông tin chủ tịch một loạt công ty xây lắp điện bị khởi tố để điều tra vi phạm quy định kế toán và tham ô tài sản cũng góp phần tạo áp lực tâm lý lên thị trường chung.
Bên ngoài, đàm phán Mỹ-Iran tiếp tục bế tắc bất chấp ông Trump tuyên bố hai bên đang ở "giai đoạn cuối", eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa khiến giá dầu duy trì vùng cao, đè nặng lên thị trường chứng khoán Việt Nam.
Dự báo về xu hướng tuần tới, ông Phong cho rằng nhiều khả năng sẽ khá khó khăn với VN-Index. Sau khi thất bại bứt phá khỏi vùng đỉnh và xuất hiện phiên bán mạnh cuối tuần kèm khối ngoại bán ròng kỷ lục, xu hướng ngắn hạn đã chuyển tiêu cực rõ rệt.
Kịch bản cơ sở là VN-Index sẽ tiếp tục điều chỉnh trong đầu tuần để kiểm định vùng hỗ trợ 1.870-1.880 điểm. “Nếu mốc này bị phá vỡ kèm thanh khoản lớn, kịch bản xấu hơn là chỉ số có thể quay về test mốc tâm lý 1.800 điểm, nhất là nếu khối ngoại tiếp tục bán ròng và đàm phán Mỹ-Iran không đạt thỏa thuận như thị trường đang kỳ vọng”, vị chuyên gia cho hay.
Theo ông Phong, nhà đầu tư cần theo dõi sát về hai rủi ro lớn. Một là rủi ro an ninh năng lượng khi nguồn cung dầu thế giới đang ở mức báo động với eo biển Hormuz còn phong tỏa, giá dầu nếu tăng mạnh sẽ đẩy chi phí nhập khẩu và lạm phát trong nước. Hai là rủi ro Fed có thể phải tăng lãi suất trở lại nếu lạm phát Mỹ tăng do giá dầu leo thang, tạo áp lực rút vốn ngoại.
Về chiến lược, chuyên gia Pinetree khuyến nghị nhà đầu tư đang nắm giữ cổ phiếu nên chủ động hạ tỷ trọng vay ký quỹ và cơ cấu lại danh mục, ưu tiên giữ cổ phiếu có nền tảng vững và câu chuyện riêng, mạnh tay cắt lỗ các mã mua đuổi ở vùng đỉnh, tận dụng nhịp hồi kỹ thuật để giảm tỷ trọng bảo toàn thành quả.
Đồng thời, nhà đầu tư chưa giải ngân thì tuyệt đối kiên nhẫn đứng ngoài, không FOMO bắt đáy sớm, đợi VN-Index về vùng hỗ trợ mạnh kèm tín hiệu xác nhận từ thanh khoản và khối ngoại mới giải ngân lại với tỷ trọng hợp lý.
Nhịp giảm hiện tại chưa làm gãy xu hướng trung hạn
(Nguyễn Thị Bình Minh - Tổng Giám đốc MoneyGain)
Theo bà Bình Minh, nhịp giảm hiện tại của thị trường chưa phải là một cú gãy xu hướng trung hạn. Tuy nhiên, đây là nhịp điều chỉnh kỹ thuật mang tính phân phối, phản ánh việc thị trường đã đi qua một chặng tăng đủ dài và bắt đầu gặp nhiều áp lực cùng lúc.
Trước hết là áp lực chốt lời tự nhiên ở các nhóm cổ phiếu đã tăng nóng. Những nhóm từng đóng vai trò dẫn dắt như bất động sản liên quan tới nhóm VIN, dầu khí, cao su, phân bón… đều bước vào pha bị bán ra sau khi kỳ vọng đã phần nào phản ánh vào giá.
Yếu tố thứ hai là độ rộng thị trường không theo kịp đà đi lên của chỉ số. Theo dữ liệu MoneyGain, tỷ lệ cổ phiếu giao dịch trên đường MA50, đại diện cho xu hướng trung hạn, đã giảm xuống còn 32%. Trong khi đó, tỷ lệ cổ phiếu nằm trên MA200, đại diện cho xu hướng dài hạn, chỉ quanh 27,5%. Điều này cho thấy dù chỉ số vẫn ở vùng cao, nền tảng bên dưới của thị trường không còn khỏe như vẻ ngoài của VN-Index.
Bên cạnh đó, dòng tiền ngắn hạn cũng không còn mở rộng vị thế một cách dễ dãi. Khi thị trường xuất hiện liên tiếp các phiên phân phối ở phần lõi, dòng tiền không rời đi hoàn toàn nhưng trở nên thận trọng hơn. Dòng tiền có xu hướng ở lại với những cổ phiếu giữ nền tốt, trong khi phần còn lại đối mặt với áp lực chốt lời.
Về định giá, P/E của VN-Index hiện quanh 14,31 lần, cao hơn nhẹ so với trung bình 3 năm khoảng 13,89 lần và 5 năm khoảng 14,12 lần, nhưng vẫn thấp hơn mức trung bình 10 năm khoảng 15,36 lần. Điều này cho thấy xét trên chỉ số chung, thị trường không còn quá rẻ như giai đoạn hoảng loạn, nhưng cũng chưa ở vùng đắt đỏ.
Tuy nhiên, theo dữ liệu tính toán của MoneyGain, từ đầu năm 2025 đến ngày 22/5/2026, nhóm cổ phiếu VIN đóng góp khoảng 45–50% mức tăng của VN-Index. Nếu loại bỏ toàn bộ vốn hóa và lợi nhuận của nhóm này, P/E thực chất của phần còn lại thị trường chỉ quanh 11,5–11,8 lần. Đây là vùng định giá rất thấp, tương đương các vùng đáy của năm 2025 hoặc những giai đoạn thị trường chịu cú sốc mạnh.
Ở góc độ lợi nhuận, số liệu báo cáo quý I/2026 cho thấy tăng trưởng lợi nhuận toàn thị trường khá tích cực, dù chịu ảnh hưởng lớn từ các yếu tố đột biến ở nhóm VIN/VHM. Thống kê dữ liệu từ MoneyGain, lợi nhuận nhóm tài chính vẫn tăng khoảng 12%, nhóm phi tài chính tăng khoảng 29%, còn toàn thị trường tăng gần 20%. Điều này cho thấy sau khi loại bỏ các yếu tố bất thường, lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết vẫn đang tăng trưởng khá tốt.
Theo bà Bình Minh, trong bối cảnh hiện tại, nhà đầu tư cần quản trị theo trạng thái thực tế của từng cổ phiếu trong tài khoản, thay vì chỉ nhìn vào diễn biến của VN-Index.
Những cổ phiếu vẫn giữ được nền giá, duy trì trên MA50 và chưa phá vỡ cấu trúc tăng có thể tiếp tục được theo dõi, nắm giữ theo kế hoạch và chờ thị trường xác nhận thêm. Ngược lại, những cổ phiếu đã mất nền, gãy xu hướng trung hạn hoặc không còn đi đúng kịch bản ban đầu cần được xử lý theo nguyên tắc đã đặt ra.
Theo chuyên gia MoneyGain, trong giai đoạn thị trường phân hóa, việc bảo vệ vốn và giữ mức lỗ bình quân ở ngưỡng thấp là phần không thể thiếu của chiến lược đầu tư. Nhà đầu tư không nên chỉ tham gia vì thị trường có vẻ rẻ, mà cần chờ nền giá được xác nhận rõ hơn.
Ở cấp độ nhóm ngành, dữ liệu và hệ thống lọc của MoneyGain cho thấy dòng tiền vẫn để lại tín hiệu đáng chú ý ở một số nhóm vừa có tăng trưởng lợi nhuận tốt, vừa có sức mạnh giá vượt trội, đồng thời cấu trúc kỹ thuật dài hạn chưa bị phá vỡ. Một số nhóm có thể tiếp tục theo dõi gồm ngân hàng với các đại diện như BID, CTG, HDB; chứng khoán với TCX, VND, SSI; viễn thông với VGI; dầu khí với PVD; hay cao su với GVR.
Tuy nhiên, bà Bình Minh nhấn mạnh bản chất của việc theo dõi này không nằm ở tư duy mua chỉ vì thị trường đang rẻ, mà là kiên nhẫn chờ phần nền được xác nhận, sau đó đồng hành với những cổ phiếu mạnh nhất trong các nhóm ngành mạnh nhất.
