Chi phí năng lượng tăng vọt do ảnh hưởng từ chiến sự tại Iran đang khiến các hộ gia đình Mỹ ngày càng dễ bị tổn thương trước áp lực giá cả.
Trong các báo cáo công bố tuần này, hai định chế tài chính hàng đầu là Goldman Sachs và Moody's cùng chung nhận định cú sốc năng lượng đang thử thách "sức chống chịu" của mảng chi tiêu tiêu dùng, vốn là động lực quan trọng nhất thúc đẩy nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Chỉ trong tháng qua, giá dầu Brent Biển Bắc và dầu WTI đã tăng lần lượt 40% và 50%. Tình trạng này kéo theo đợt bão giá trên diện rộng.
Theo Hiệp hội Ôtô Mỹ (AAA), giá xăng bán lẻ trung bình trên toàn quốc đã vượt mốc 4 USD/gallon (khoảng 1,05 USD/lít) vào ngày 31/3.
Bên cạnh nhiên liệu, chi phí nông nghiệp cũng chịu tác động nặng nề. Dữ liệu của Bloomberg cho thấy giá urê và ammoniac, hai nguyên liệu phân bón quan trọng, đã tăng lần lượt hơn 45% và 30% trong tháng qua. Việc chi phí đầu vào tăng vọt trước vụ gieo trồng sẽ đẩy giá lương thực lên cao trong thời gian tới.
Chuyên gia kinh tế Joseph Briggs từ Goldman Sachs nhận định, lạm phát chung nhích lên do giá năng lượng sẽ kìm hãm đà tăng trưởng chi tiêu trong những tháng còn lại của năm.
Ngân hàng này hạ dự báo tăng trưởng chi tiêu tiêu dùng thực tế trong năm nay xuống còn 1,3% so với cùng kỳ quý 4/2025, giảm mạnh so với mức tăng 2,1% của năm 2025. Dữ liệu bán lẻ gần đây cũng phản ánh đà chững lại này, khi doanh số bán lẻ lõi trong tháng 1/2026 chỉ tăng 0,3%, trong khi con số chung giảm 0,2%.
Các nhà phân tích của Moody's đánh giá giá xăng cao đang hoạt động như một loại "thuế" áp lên người dân Mỹ. Chi phí nhiên liệu đội thêm khoảng 8 tỷ USD buộc người tiêu dùng phải dồn tiền cho các mặt hàng thiết yếu và thắt lưng buộc bụng ở các khoản chi tiêu không bắt buộc.
Tình hình càng trở nên khó khăn khi thị trường lao động Mỹ đang hạ nhiệt rõ rệt, rơi vào trạng thái "không tuyển mới, không sa thải."
Số liệu Bộ Lao động Mỹ công bố ngày 31/3 cho thấy tỷ lệ tuyển dụng trong tháng 2/2026 đã chạm mức thấp nhất kể từ thời kỳ đại dịch.
Cũng theo Moody's, bão giá năng lượng đang giáng đòn mạnh nhất vào nhóm thu nhập thấp và trung bình. Hệ quả là đà tiêu dùng của nền kinh tế ngày càng phải phụ thuộc vào nhóm hộ gia đình giàu có.
Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo đây là sự phụ thuộc rủi ro, bởi niềm tin của giới nhà giàu rất dễ bay hơi khi thị trường chứng khoán biến động mạnh do tâm lý lo ngại về chiến sự Iran.
Mặc dù giới chuyên gia liên tục cảnh báo về nguy cơ suy giảm, bức tranh kinh tế Mỹ vẫn ghi nhận điểm sáng.
Dữ liệu do tổ chức The Conference Board công bố hôm 31/3 cho thấy niềm tin của người tiêu dùng đã bất ngờ tăng trong tháng 3/2026, đi ngược lại các dự báo bi quan trước đó của Phố Wall.
