Theo thống kê, tính đến cuối quý 1/2026, dư nợ cho vay (bao gồm margin và ứng trước tiền bán) tại các công ty chứng khoán ước tính vào khoảng 415.000 tỷ đồng, tăng khoảng 9.000 tỷ so với cuối năm 2025 trước đó và là mức cao kỷ lục từ trước đến nay.
Trong đó, dư nợ cho vay ký quỹ (margin) ước tính khoảng 405.000 tỷ đồng, tăng 13.000 tỷ sau quý đầu năm và cũng là con số cao nhất trong lịch sử chứng khoán Việt Nam.
Tính đến cuối quý 1, toàn thị trường ghi nhận 15 CTCK có dư nợ cho vay trên 10.000 tỷ đồng, trong đó 5 cái tên là TCBS, SSI, VPBankS, VPS và HSC là những CTCK có dư nợ trên 1 tỷ USD. TCBS tiếp tục là là CTCK có dư nợ cho vay lớn nhất toàn ngành với giá trị gần 45.000 tỷ, tăng nhẹ so với đầu năm.
Hoạt động cho vay có sự phân hoá rõ rệt sau quý đầu năm, dư nợ tại một số CTCK đã lập kỷ lục mới, có thể kể đến như TCBS, VPBankS, VPS, ACBS, Vietcap, KIS, LPBankS, SHS… Đa phần các CTCK này đều có mức tăng dư nợ trên nghìn tỷ so với cuối năm ngoái. Đáng chú ý nhất là VPS với dư nợ cho vay tăng gần 8.000 tỷ đồng sau quý 1. Đà tăng giúp VPS vượt qua HSC trở thành CTCK có quy mô hoạt động cho vay lớn thứ 4 trên thị trường.
Ở chiều ngược lại, một số CTCK đã có dấu hiệu chững lại trong hoạt động cho vay. Trong đó, SSI, VNDirect, VIX còn ghi nhận dư nợ giảm đáng kể so với cuối năm ngoái. Việc thu hẹp quy mô cho vay trong quý đầu năm khiến SSI bị VPBankS áp sát khi “tân binh” này đã có 6 quý liên tiếp ghi nhận dư nợ tăng mạnh.
Có thể thấy, dư nợ cho vay toàn thị trường tăng chậm lại phần nào phản ánh mức độ sử dụng đòn bẩy thận trọng hơn của nhà đầu tư trong quý đầu năm. Thị trường khởi đầu năm 2026 rất tưng bừng, VN-Index có thời điểm vượt 1.900 điểm nhưng sau đó đã giảm mạnh trong tháng 3 do lo ngại tình hình căng thẳng tại Trung Đông. Không loại trừ khả năng, nhiều nhà đầu tư đã chủ động hạ tỷ trọng hoặc bị call margin trong giai đoạn này.
Bên cạnh đó, diễn biến lãi suất cũng không thật sự thuận lợi đối với hoạt động cho vay. Từ cuối năm ngoái, lãi suất huy động và cho vay đã có dấu hiệu tăng trở lại do thiếu thanh khoản trong hệ thống ngân hàng. Mặt bằng lãi vay margin tại các CTCK cũng theo đó lên khoảng 13–14%/năm. Điều này làm hạn chế phần nào nhu cầu đòn bẩy của nhà đầu tư, đặc biệt trong bối cảnh thị trường biến động khó lường.
Trong báo cáo mới đây, MBS đã chỉ ra một số lực cản khiến dòng tiền lớn vẫn chưa nhập cuộc. Thứ nhất, áp lực bán ròng từ khối ngoại vẫn diễn ra khá mạnh, 4 tuần tăng liên tiếp của thị trường cũng chính là chuỗi bán ròng 4 tuần liên tiếp của khối ngoại, với tổng giá trị vào khoảng 11.000 tỷ đồng.
Thứ hai, độ rộng thị trường cho thấy danh mục của nhà đầu tư đã bị “bỏ lại phía sau” so với mức tăng của chỉ số. Thống kê cũng cho thấy, việc chỉ số VN-Index vượt ngưỡng 1.800 điểm, tiệm cận vùng 1.850 điểm nhưng chỉ có 1/3 số cổ phiếu có giá cao hơn bình quân 200 ngày.
Thứ ba, do biên lợi nhuận chỉ tập trung ở 1 vài nhóm cổ phiếu đơn lẻ, đã khiến thanh khoản toàn thị trường trong chuỗi tăng 4 tuần liên tiếp chỉ đạt 26.800 tỷ đồng, thấp hơn so với bình quân 3 tuần giảm trước đó (37.500 tỷ đồng) và cũng thấp hơn so với tuần giảm cuối cùng trước khi tạo đáy cuối tháng 3 (28.600 tỷ đồng).
Nhìn chung, thị trường chứng khoán Việt Nam đã ổn định hơn cùng xu hướng với thế giới khi lo ngại về tình hình Trung Đông dịu xuống. FTSE cũng đã xác nhận Việt Nam sẽ được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp vào tháng 9 năm nay. Điều này được kỳ vọng sẽ giúp tâm lý nhà đầu tư cải thiên, qua đó thúc đẩy dòng tiền trở lại thị trường cùng nhu cầu đòn bẩy trong thời gian tới.
