Theo thống kê, tính đến cuối năm 2025, dư nợ cho vay tại các công ty chứng khoán (CTCK) ước tính vào khoảng 406.000 tỷ đồng, tăng khoảng 23.000 tỷ so với cuối quý 3 và là mức cao kỷ lục từ trước đến nay. Trong đó, dư nợ cho vay ký quỹ (margin) ước tính khoảng 395.000 tỷ đồng, tăng 25.000 tỷ sau quý 4/2025 và cũng là mức cao nhất trong lịch sử chứng khoán Việt Nam.
Tại cùng thời điểm cuối quý 4/2025, tổng vốn chủ sở hữu nhóm CTCK vào khoảng 375.000 tỷ đồng, tăng vọt gần 70.000 tỷ so với cuối quý 3. Tỷ lệ Margin/VCSH tại ngày 31/12 theo đó giảm mạnh từ mức 120% cuối quý 3 xuống còn 105% vào cuối năm. Đây là lần đầu tiên tỷ lệ này giảm kể từ quý cuối năm 2024.
Theo quy định, CTCK không được cho vay ký quỹ vượt quá 2 lần vốn chủ sở hữu tại cùng thời điểm. Với tỷ lệ Margin/VCSH tại ngày cuối quý 4/2025, các CTCK ước tính còn khoảng 355.000 tỷ đồng có thể cho nhà đầu tư vay ký quỹ trong thời gian tới. Cần lưu ý rằng, con số này chỉ là tính toán trên lý thuyết và thực tế chưa bao giờ tỷ lệ Margin/VCSH toàn thị trường chạm đến ngưỡng 2 lần ngay cả trong giai đoạn giao dịch bùng nổ nhất.
Nếu xét trên từng CTCK, có thể thấy sự phân hoá rõ rệt. Các CTCK dẫn đầu về VCSH như TCBS, VPBankS, SSI, VPS, VIX, VNDirect,… đều còn khá nhiều room cho vay, với tỷ lệ Margin/VCSH khoảng 1-1,2 lần, thậm chí dưới 1. Nhóm này ghi nhận tốc độ tăng vốn chủ sở hữu nhanh hơn tốc độ tăng margin, một phần đến từ các hoạt động tăng vốn điều lệ (thông qua IPO, chào bán cho cổ đông hiện hữu…), một phần nhờ lợi nhuận giữ lại.
Mặt khác, tỷ lệ Margin/VCSH tại một số CTCK như HSC, Mirae Asset, MBS, VCBS, KBSV,… đang ở mức cao, thậm chí có trường hợp gần ngưỡng tối đa. Nguyên nhân chủ yếu do tốc độ tăng vốn không theo kịp nhu cầu margin của khách hàng. Một trường hợp đặc biệt là HSC dù vừa tăng vốn thành công thêm 3.600 tỷ vào cuối năm ngoái nhưng room margin ngay lập tức đã được lấp đầy với tỷ lệ Margin/VCSH lên đến 1,9 lần.
Thực tế, một số CTCK còn room nhưng lại rơi vào tình trạng hết nguồn do phân bổ vào các kênh khác như trái phiếu, giấy tờ có giá,… Hơn nữa, nhà đầu tư có thể vay thêm margin bao nhiêu còn phụ thuộc vào tài sản đảm bảo (bao gồm tiền và cổ phiếu) tương ứng. Vì thế, tình hình margin tại một số CTCK có thể căng hơn con số thống kê.
Nhìn chung, tình hình margin toàn ngành không quá căng thẳng, đặc biệt khi các CTCK đang tích cực huy động vốn từ nhiều nguồn. Thời gian qua, nhiều CTCK đã huy động được lượng vốn đáng kể từ kênh trái phiếu quốc tế và xu hướng này vẫn đang tiếp diễn. Bên cạnh đó, cuộc đua tăng vốn điều lệ vẫn đang diễn ra rầm rộ khi Việt Nam sẽ được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp của FTSE Russell trong năm nay.
Dòng vốn hàng tỷ USD cùng làn sóng nhà đầu tư nước ngoài được kỳ vọng sẽ sớm tìm đến Việt Nam theo “tiếng gọi” nâng hạng. Nhà đầu tư tổ chức nước ngoài hiện đã được cho phép giao dịch không cần ký quỹ 100% (Non Pre-funding), vì thế năng lực về vốn của các CTCK cần phải tiếp tục được cải thiện, đặc biệt với những cái tên gần hết room. Ngay cả những CTCK top đầu về vốn cũng không thể đứng ngoài cuộc đua bởi mức độ cạnh tranh của ngành đang ngày càng gay gắt.
Với triển vọng nâng hạng ngày càng rõ ràng, các CTCK sẽ phải tiếp tục tăng vốn để bắt kịp với tốc độ phát triển của thị trường, thu hút nhà đầu tư, tránh bị tụt hậu. Ngoài ra, lĩnh vực tài sản số cũng dần đi vào khuôn khổ tại Việt Nam, cũng sẽ là một trong những sân chơi hấp dẫn mà các CTCK chắc chắn không thể bỏ qua, bên cạnh thị trường chứng khoán truyền thống.
