Theo thống kê, tính đến cuối quý 3/2025, dư nợ cho vay ký quỹ (margin) tại các công ty chứng khoán (CTCK) ước tính khoảng 370.000 tỷ đồng, tăng 78.000 tỷ so với cuối quý 2 và là mức kỷ lục trong lịch sử chứng khoán Việt Nam.
Tại cùng thời điểm cuối quý 3/2025, tổng vốn chủ sở hữu nhóm CTCK vào khoảng 308.000 tỷ đồng, tăng 21.000 tỷ so với cuối quý 1. Tỷ lệ Margin/VCSH tại ngày 30/9 theo đó tăng mạnh chạm mốc 120%, cao nhất 14 quý, kể từ quý 2/2022. Con số này đã tiệm cận vùng đỉnh hồi cuối 2021 đến đầu 2022.
Theo quy định, CTCK không được cho vay ký quỹ vượt quá 2 lần vốn chủ sở hữu tại cùng thời điểm. Với tỷ lệ Margin/VCSH tại ngày cuối quý 3/2025, các công ty chứng khoán ước tính còn khoảng 246.000 tỷ đồng có thể cho nhà đầu tư vay ký quỹ trong thời gian tới.
Cần lưu ý rằng, con số này chỉ là tính toán trên lý thuyết và thực tế chưa bao giờ tỷ lệ Margin/VCSH toàn thị trường chạm đến ngưỡng 2 lần ngay cả trong giai đoạn giao dịch bùng nổ nhất.
Bên cạnh đó, một số CTCK còn room nhưng lại rơi vào tình trạng hết nguồn do phân bổ vào các kênh khác như trái phiếu, giấy tờ có giá,… Hơn nữa, nhà đầu tư có thể vay thêm margin bao nhiêu còn phụ thuộc vào tài sản đảm bảo (bao gồm tiền và cổ phiếu) tương ứng.
Nếu xét trên từng CTCK, có thể thấy sự phân hoá rõ rệt. Các CTCK dẫn đầu về VCSH như TCBS, SSI, VNDirect, VPBankS, VIX… đều còn khá nhiều room cho vay, với tỷ lệ Margin/VCSH dưới 1,5 lần. Ngược lại, tỷ lệ Margin/VCSH tại một số CTCK như HSC, Mirae Asset, MBS, KIS VN đang gần ngưỡng tối đa, chủ yếu do tốc độ tăng vốn và lợi nhuận giữ lại chưa theo kịp với nhu cầu margin của khách hàng.
Với việc mảng cho vay ngày càng đóng vai trò quan trọng vào hoạt động của các CTCK, cuộc đua tăng vốn hứa hẹn sẽ còn rầm rộ hơn nữa. Đa phần các CTCK top đầu đều đang có kế hoạch tăng vốn trong thời gian tới.
Đầu tháng 9, SSI công bố kế hoạch bán 415,5 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, nâng vốn từ 20.779 tỷ lên gần 25.000 tỷ đồng, dẫn đầu toàn ngành. Với giá bán 15.000 đồng mỗi cổ phiếu, SSI sẽ thu về khoảng 6.200 tỷ. Số tiền này sẽ được dùng để bổ sung vốn cho vay ký quỹ (margin), đầu tư vào trái phiếu, chứng chỉ tiền gửi.
TCBS trước đó đã hoàn tất đợt bán 231,1 triệu cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) với giá 46.800 đồng mỗi đơn vị, nâng vốn điều lệ lên 23.133 tỷ đồng. Tương tự, VPBankS dự kiến chào bán 375 triệu cổ phiếu, tương đương 25% vốn hiện tại, với giá tối thiểu 12.130 đồng mỗi đơn vị, nâng vốn điều lệ lên 18.750 tỷ đồng.
Ở nhóm gần hết room, MBS đang đồng thời triển khai ba phương án phát hành cổ phiếu (ESOP, phát hành cổ phiếu thưởng và chào bán cho cổ đông hiện hữu) để tăng vốn điều lệ lên gần 6.700 tỷ đồng. Trong khi đó, HSC cũng mới hoàn tất đợt tăng vốn lên trên 10.600 tỷ trong quý vừa qua và nhiều khả năng sẽ tiếp tục có thêm các kế hoạch tăng vốn thời gian tới.
Nhìn chung, nhu cầu tăng vốn vẫn rất bức thiết đối với các CTCK đặc biệt sau khi FTSE thông báo nâng hạng Việt Nam từ thị trường cận biên lên mới nổi thứ cấp. Dòng vốn hàng tỷ USD cùng làn sóng nhà đầu tư nước ngoài mới được kỳ vọng sẽ sớm tìm đến Việt Nam theo “tiếng gọi” nâng hạng.
Nhà đầu tư tổ chức nước ngoài hiện đã được cho phép giao dịch không cần ký quỹ 100% (Non Pre-funding), vì thế năng lực về vốn của các CTCK cần phải tiếp tục được cải thiện, đặc biệt với những cái tên gần hết room. Ngay cả những CTCK top đầu về vốn cũng không thể đứng ngoài cuộc đua bởi mức độ cạnh tranh của ngành đang ngày càng gay gắt.
Với triển vọng nâng hạng ngày càng rõ ràng, các CTCK sẽ phải tiếp tục tăng vốn để bắt kịp với tốc độ phát triển của thị trường, thu hút nhà đầu tư, tránh bị tụt hậu. Ngoài ra, lĩnh vực tài sản số cũng dần đi vào khuôn khổ tại Việt Nam, cũng sẽ là một trong những sân chơi hấp dẫn mà các CTCK chắc chắn không thể bỏ qua, bên cạnh thị trường chứng khoán truyền thống.
