Dữ liệu mới do Bộ Nông nghiệp Mỹ công bố ngày 14/11 đã làm dấy lên những hoài nghi về việc liệu Trung Quốc có thực sự mua một lượng lớn đậu tương của Mỹ như chính quyền Tổng thống Donald Trump đã công bố vào tháng trước, sau cuộc gặp cấp cao giữa ông và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Báo cáo của USDA được công bố sau khi chính phủ mở cửa trở lại, cho thấy chỉ có hai giao dịch mua đậu tương Mỹ của Trung Quốc kể từ cuộc gặp song phương, với tổng khối lượng là 332.000 tấn.
Con số này thấp hơn nhiều so với mức 12 triệu tấn mà Bộ trưởng Nông nghiệp Brooke Rollins cho biết Trung Quốc đã đồng ý mua trước tháng 1/2026, và còn kém xa mức 25 triệu tấn mà bà cho biết là họ sẽ mua mỗi năm trong ba năm tới.
Giá đậu tương đã giảm mạnh 23 xu Mỹ xuống còn 11,24 USD/bushel trong phiên 14/11 (1 bushel đậu tương = 27,2kg). Ông Tanner Ehmke, nhà kinh tế trưởng về ngũ cốc và hạt có dầu của ngân hàng CoBank, cho rằng đó là phản ứng của thị trường trước cú sốc về sự thiếu hụt nhu cầu từ Trung Quốc, và giá có thể tiếp tục giảm nếu không có các giao dịch mua mới đáng kể.
Nông dân trồng đậu tương Mỹ đã hy vọng rằng Trung Quốc - khách hàng lớn nhất của họ sẽ tiếp tục mua hàng. Nhưng ông Ehmke cho biết hiện tại không có nhiều động lực để Trung Quốc mua hàng từ Mỹ.
Ông giải thích rằng Trung Quốc có đủ lượng đậu tương dự trữ đã mua từ Brazil và các nước Nam Mỹ khác trong năm nay. Bên cạnh đó, các mức thuế quan còn lại vẫn khiến đậu tương của Mỹ đắt hơn đậu tương của Brazil. Mức thuế của Trung Quốc đối với đậu tương Mỹ vẫn ở mức cao, khoảng 24%, mặc dù đã giảm 10 điểm phần trăm sau hội nghị thượng đỉnh.
Chính vì vậy, ông Ehmke nhận định rằng thực tế vẫn còn xa mới đạt được những gì mà phía Mỹ đã công bố về thỏa thuận mua đậu tương này. Trong khi đó, phía Trung Quốc vẫn chưa xác nhận bất kỳ thỏa thuận mua đậu tương chi tiết nào, mà chỉ cho biết hai bên đã đạt được "sự đồng thuận" về việc tăng cường hoạt động thương mại đối với các sản phẩm nông nghiệp.
Ông Ehmke cho rằng ngay cả khi Trung Quốc thực sự đã hứa mua đậu tương của Mỹ, họ có thể chỉ đồng ý mua nếu giá cả hấp dẫn.
Trong diễn biến mới nhất, Tổng thống Trump ngày 14/11 cho biết đội ngũ của ông đã thảo luận với các quan chức Trung Quốc trong cùng ngày, và phía Trung Quốc đã đảm bảo với Nhà Trắng rằng họ sẽ mua thêm đậu tương, nhưng ông không cung cấp bất kỳ chi tiết nào về số lượng.
Phát biểu với báo giới, ông cho biết Trung Quốc đang triển khai kế hoạch mua không chỉ một ít mà là rất nhiều đậu tương của Mỹ.
Trung Quốc là nước mua đậu tương lớn nhất thế giới. Năm ngoái, Trung Quốc đã mua hơn 12,5 tỷ USD trong tổng số gần 24,5 tỷ USD giá trị đậu tương xuất khẩu của Mỹ.
