Tâm lý bi quan đang bao trùm thị trường chứng khoán Trung Quốc khi các đợt bán tháo chưa có dấu hiệu dừng lại. Số liệu thống kê cho thấy thị trường chứng khoán lớn thứ hai thế giới tính đến tuần trước đã mất 3.500 tỷ USD giá trị so với mức đỉnh hồi tháng 5.
Niềm tin của nhà đầu tư suy yếu còn thể hiện qua nhiều chỉ báo khác. Giá trị giao dịch trên thị trường chứng khoán đại lục đang dao động gần mức thấp nhất kể từ tháng 7 năm ngoái.
Dư nợ giao dịch ký quỹ cũng giảm xuống mức thấp nhất trong một năm. Điều khiến nhà đầu tư lo ngại nhất là tình trạng tiêu dùng suy giảm kéo dài và cuộc cạnh tranh hạ giá giữa các doanh nghiệp đang gây tổn thất ngày càng nặng cho lợi nhuận. Tình trạng này lan rộng ở nhiều ngành, từ ngân hàng, sản xuất ô tô điện đến phát triển mô hình trí tuệ nhân tạo (AI).
Theo số liệu tổng hợp, dự báo về lợi nhuận năm 2026 của các doanh nghiệp thuộc chỉ số MSCI China đã giảm hơn 4% kể từ cuối tháng 3.
Trong cùng giai đoạn, dự báo lợi nhuận của chỉ số Hang Seng Tech giảm hơn 13%. Chỉ số này chủ yếu gồm các công ty Internet Trung Quốc đang sa lầy trong cuộc chiến giá thương mại điện tử.
Lợi nhuận của tập đoàn pin hàng đầu Contemporary Amperex Technology (CATL) thấp hơn dự báo. Kết quả này phản ánh cả nhu cầu yếu lẫn cạnh tranh gay gắt.
Một quản lý cấp cao tại công ty quản lý danh mục đầu tư Bold Wealth Partners, Canada, nhận định CATL là ví dụ tiêu biểu nhất cho những gì đang diễn ra. Theo ông, đây là một công ty đổi mới xuất sắc nhưng lại trở thành nạn nhân của cạnh tranh khốc liệt và biên lợi nhuận thu hẹp.
Một chuyên gia tại ngân hàng tư nhân Berenberg (Đức), cho rằng còn quá sớm để kết luận giai đoạn tồi tệ nhất đã qua. Theo ông, khả năng sinh lời vẫn là mối lo lớn nhất.
Thế mạnh sản xuất và xuất khẩu của Trung Quốc chưa chuyển hóa ổn định thành nhu cầu trong nước mạnh hơn, sức mạnh định giá và lợi nhuận doanh nghiệp cao hơn.
Áp lực lợi nhuận khiến các doanh nghiệp ngày càng thiếu tiền mặt. Tình trạng này đặc biệt rõ ở các tập đoàn Internet lớn của Trung Quốc, vốn đang chạy đua căng thẳng để rót tiền xây dựng hạ tầng AI tốn kém. Một số doanh nghiệp buộc phải huy động vốn trên thị trường cổ phiếu.
Đợt chào bán bổ sung cổ phiếu trị giá 10 tỷ USD của Alibaba Group Holding là một ví dụ. Đợt chào bán này càng làm pha loãng giá trị cổ phiếu.
Bên cạnh thông tin lợi nhuận, triển vọng thị trường càng u ám hơn khi ngày càng nhiều người cho rằng giới lãnh đạo Trung Quốc sẽ chưa vội sử dụng các biện pháp tài khóa để thúc đẩy tiêu dùng trên quy mô lớn.
Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) quý 3 của Trung Quốc tăng 4,5% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này đưa tăng trưởng 9 tháng đầu năm trở lại phạm vi mục tiêu cả năm của chính phủ, từ 4,5% đến 5%. Việc đạt mục tiêu giúp Trung Quốc có thêm lý do duy trì cách hỗ trợ tăng trưởng vừa phải.
