BNEWS Kinh tế thế giới ngày 8/5 có các tin nổi bật như phán quyết bác thuế quan của Mỹ, căng thẳng năng lượng leo thang do xung đột Iran và bài toán khoảng cách AI giữa các quốc gia giàu nghèo.
1. ASEAN thúc đẩy cơ chế chia sẻ nhiên liệu và lưới điện khu vực: Phát biểu tại cuộc họp báo sau Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 ở Cebu, ông Marcos cho biết các nước ASEAN nhất trí về sự cần thiết phải bảo đảm chuỗi cung ứng năng lượng ổn định, đáng tin cậy và tăng cường hợp tác khu vực trong lĩnh vực an ninh năng lượng.
Một trong những biện pháp cụ thể được thảo luận là đẩy nhanh phê chuẩn Hiệp định khung ASEAN về an ninh dầu mỏ (APSA), cơ chế cho phép các nước thành viên hỗ trợ những nước láng giềng đang đối mặt tình trạng thiếu hụt nhiên liệu. Ngoài cơ chế chia sẻ dầu mỏ, lãnh đạo ASEAN cũng thúc đẩy vận hành Lưới điện ASEAN - sáng kiến kết nối hệ thống điện của toàn bộ 10 quốc gia thành viên.
2. Tòa án Mỹ ra phán quyết chống lại thuế quan mới của Tổng thống Donald Trump: Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ đã ra phán quyết bác bỏ mức thuế quan toàn cầu 10% do Tổng thống Donald Trump áp đặt vào tháng 2/2026. Phán quyết này cho rằng biện pháp thuế quan không được biện minh theo Đạo luật Thương mại năm 1974 mà chính quyền đã viện dẫn. Phán quyết mang lại chiến thắng cho các doanh nghiệp nhỏ đã khởi kiện, yêu cầu hoàn trả tiền thuế.
3. IEA cảnh báo thị trường năng lượng toàn cầu bước vào thời kỳ "biến động": Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) Fatih Birol cảnh báo thị trường năng lượng toàn cầu đang bước vào thời kỳ biến động do cuộc xung đột tại Iran gây gián đoạn nguồn cung. Ông cam kết IEA đã sẵn sàng giải phóng thêm dầu từ kho dự trữ chiến lược nếu tình trạng này tiếp diễn. Cho đến nay, IEA đã tung ra 20% lượng dự trữ để kìm hãm đà tăng của giá dầu.
4. Microsoft: Mức độ sử dụng AI tăng trên toàn cầu, khoảng cách giàu nghèo ngày càng nới rộng: Theo báo cáo của Microsoft, khoảng 17,8% dân số trong độ tuổi lao động toàn cầu đang sử dụng AI tạo sinh, nhưng khoảng cách tiếp cận giữa các nước phát triển và đang phát triển đang nới rộng.
Tại các nước phát triển, tỷ lệ sử dụng đạt 27,5%, cao gần gấp đôi so với các nước đang phát triển. Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) dẫn đầu toàn cầu về tỷ lệ sử dụng (70,1%), trong khi Mỹ và Trung Quốc xếp thứ 21 và thấp hơn.
5. Mỹ ra tối hậu thư cho EU về thỏa thuận thương mại: Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra tối hậu thư yêu cầu Liên minh châu Âu (EU) phải phê chuẩn thỏa thuận thương mại song phương trước ngày 4/7, nếu không sẽ phải đối mặt với mức thuế quan "cao hơn nhiều".
Thỏa thuận đạt được vào tháng 7/2025 nhằm giảm mức thuế đối với hầu hết hàng hóa châu Âu xuống 15%. Tuy nhiên, ông Trump không hài lòng với tốc độ phê chuẩn chậm trễ từ phía EU và đã đe dọa tăng thuế đối với ô tô và xe tải lên 25%.
6. Khan hiếm nhiên liệu, giá vé máy bay mùa Hè dự kiến tăng vọt: Chi phí đi lại bằng đường hàng không dự kiến sẽ tăng vọt trong mùa Hè năm nay do tình trạng khan hiếm nhiên liệu bay trên quy mô toàn cầu. Cuộc xung đột giữa Mỹ-Israel và Iran và sự đình trệ tại eo biển Hormuz đã khiến giá nhiên liệu bay tăng hơn 100%, buộc các hãng hàng không phải cắt giảm hàng nghìn chuyến bay và tăng giá vé (tăng 14,9% trong tháng 3).
7. Ngành thịt bò Mỹ kỳ vọng có thể lấy lại thị phần ở Trung Quốc: Các nhà sản xuất thịt bò Mỹ đang hy vọng Hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình sắp tới sẽ giúp gia hạn giấy phép xuất khẩu sang Trung Quốc.
Trước đó, hơn 400 nhà máy thịt bò Mỹ đã mất quyền xuất khẩu do phía Trung Quốc để giấy phép hết hạn mà không có lý do chính thức. Các nhà sản xuất cho rằng đây là thời điểm thuận lợi để đàm phán lại, khi đối thủ Australia sắp chạm ngưỡng hạn ngạch.
