Bộ Nội vụ cho biết, dù đã có bước điều chỉnh đáng kể trong năm 2024, song mặt bằng lương cơ sở hiện nay vẫn ở mức thấp khi so sánh với khu vực doanh nghiệp. Cụ thể, mức 2,34 triệu đồng/tháng mới đạt khoảng 56,12% so với mức lương tối thiểu vùng bình quân. Điều này kéo theo các bậc lương trong hệ thống tiền lương của cán bộ, công chức, viên chức đều ở mức thấp, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của đội ngũ này cũng như lực lượng vũ trang.
Từ những căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn nêu trên, việc xây dựng Nghị định của Chính phủ điều chỉnh mức lương cơ sở từ 2,34 triệu đồng/tháng lên 2,53 triệu đồng/tháng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang là cần thiết, tạo động lực làm việc, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác, đạo đức công vụ, đạo đức nghề nghiệp, góp phần cải thiện đời sống của người hưởng lương, phụ cấp và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị.
Theo Bộ Nội vụ, dự thảo Nghị định thể chế hoá việc điều chỉnh mức lương cơ sở theo chủ trương tại Kết luận số 206-KL/TW; giữ nguyên chính sách về chế độ tiền thưởng, đồng thời, sửa đổi, bổ sung đối tượng áp dụng mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng phù hợp với pháp luật hiện hành.
Về đối tượng áp dụng, dự thảo bỏ quy định về Người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã do đối tượng này sẽ kết thúc hoạt động trước thời điểm hiệu lực của Nghị định; rà soát, cập nhật quy định mới liên quan đến các nhóm đối tượng còn lại. Các nhóm đối tượng còn lại như cán bộ, công chức, viên chức; lực lượng vũ trang; người lao động trong cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập… tiếp tục là đối tượng áp dụng mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng.
Một điểm đáng chú ý trong dự thảo là rà soát, sửa đổi quy định đối với các cơ quan, đơn vị đang được áp dụng các cơ chế tài chính, thu nhập đặc thù ở trung ương.
Theo đó, đối với các cơ quan, đơn vị đang được áp dụng các cơ chế tài chính, thu nhập đặc thù ở Trung ương: Thực hiện bảo lưu phần chênh lệch giữa tiền lương và thu nhập tăng thêm tháng 6 năm 2026 của cán bộ, công chức, viên chức với tiền lương từ ngày 01/7/2026 sau khi sửa đổi hoặc bãi bỏ cơ chế tài chính và thu nhập đặc thù.
Trong thời gian chưa sửa đổi hoặc bãi bỏ các cơ chế này thì thực hiện mức tiền lương và thu nhập tăng thêm hằng tháng tính theo mức lương cơ sở 2,53 triệu đồng/tháng theo cơ chế đặc thù từ ngày 01/7/2026 bảo đảm không vượt quá mức tiền lương và thu nhập tăng thêm được hưởng tháng 6 năm 2026 (không bao gồm phần tiền lương và thu nhập tăng thêm do điều chỉnh hệ số tiền lương ngạch, bậc khi nâng ngạch, nâng bậc).
Trường hợp tính theo nguyên tắc trên, nếu mức tiền lương và thu nhập tăng thêm từ ngày 01/7/2026 theo cơ chế đặc thù thấp hơn mức tiền lương theo quy định chung thì thực hiện chế độ tiền lương theo quy định chung.
Về chế độ tiền thưởng, dự thảo Nghị định giữ nguyên chính sách tại Nghị định số 73/2024/NĐ-CP. Đồng thời, sửa đổi, hoàn thiện quy định về xử lý số dư quỹ tiền thưởng cuối năm để bảo đảm nguyên tắc quỹ tiền thưởng năm nào gắn với việc thưởng thành tích năm đó và tránh phát sinh các cách hiểu khác nhau trong thực hiện.
Dự thảo Nghị định cũng quy định rõ các nguồn kinh phí để thực hiện điều chỉnh mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng. Ngân sách trung ương sẽ bổ sung phần còn thiếu cho các bộ, ngành và địa phương sau khi đã sử dụng các nguồn theo quy định.
