Quyết định số 2070/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ vừa được ban hành trong tháng 9 này, nhằm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong phạm vi quản lý của Ngân hàng Nhà nước (NHNN).
Trong đó, điểm đáng chú ý là nhiều điều kiện trước kia ràng buộc việc niêm yết cổ phiếu của các tổ chức tín dụng đã được loại bỏ, mở đường cho các ngân hàng chưa lên sàn chứng khoán tiến gần hơn với sàn niêm yết chính thức.
Trước đây, muốn niêm yết lên sàn, ngân hàng phải đáp ứng các tiêu chí khắt khe: như có lãi trong hai năm liên tiếp, duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới 3% trong hai quý liền kề, đảm bảo cơ cấu và số lượng thành viên Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát, hay có thời gian hoạt động tối thiểu hai năm... Những điều kiện này giờ đây được rút gọn hoặc loại bỏ giúp quy trình niêm yết trở nên đơn giản hơn cho các ngân hàng.
Hiện tại, có khoảng 21 ngân hàng đã niêm yết cổ phiếu trên các sàn giao dịch chứng khoán chính thức như HOSE hoặc HNX, ; tuy nhiên vẫn còn 6 ngân hàng chưa lên sàn và chỉ đang giao dịch cổ phiếu trên UPCoM gồm: SGB (Ngân hàng TMCP Sài Gòn Công Thương), VBB (Ngân hàng TMCP Việt Nam Thương Tín), PGB (Ngân hàng TMCP Thịnh vượng và Phát triển), BVB (Ngân hàng TMCP Bản Việt), ABB (Ngân hàng TMCP An Bình), và KLB (Ngân hàng TMCP Kiên Long).
Trong 6 ngân hàng đang hoạt động trên sàn UPCoM thì gần đây nhất có Ngân hàng TMCP Kiên Long (Kiên Long Bank) đã nộp hồ sơ đăng ký niêm yết cổ phiếu lên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE) vào ngày 15/9 vừa qua, dự kiến hoàn tất thủ tục niêm yết trong quý III hoặc đầu quý IV/2025.
Trước đó, KienlongBank cũng đã từng nộp hồ sơ niêm yết HOSE nhưng đã rút vào đầu năm 2023 với lý do diễn biến thị trường chưa thuận lợi.
Theo nhận định từ giới chuyên môn, vào thời điểm đó, nhóm này bị “kẹp” bởi các quy định về nợ xấu, vốn chủ sở hữu, khả năng sinh lời… là những rào cản không nhỏ để lên sàn chính thức. Việc nới lỏng điều kiện phía Chính phủ được kỳ vọng sẽ xóa bỏ những rào cản đó.
Ngân hàng Nhà nước và cơ quan chứng khoán có thể sẽ tiếp nhận nhiều hồ sơ xin niêm yết hơn từ các nhà băng có quy mô nhỏ, đặc biệt nhóm có chất lượng tài sản đang cải thiện, nhờ điều chỉnh quy định về phân loại tài sản, trích lập dự phòng rủi ro, cơ cấu quản trị, kiểm soát nội bộ, kiểm toán nội bộ… Các yêu cầu này sẽ được tích hợp hoặc điều chỉnh để phù hợp hơn với khả năng thực tế của ngân hàng.
Theo chuyên gia từ VIS Rating, niêm yết cổ phiếu không chỉ tăng tính minh bạch và thương hiệu của ngân hàng mà còn là công cụ huy động vốn hiệu quả, đặc biệt là vốn cấp 2 để cải thiện hệ số an toàn vốn (CAR). Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho hoạt động tín dụng vẫn cao, sự điều chỉnh chính sách này được nhìn nhận là một bước đi đúng hướng.
Thị trường chứng khoán tại Việt Nam hiện ghi nhận ngành Ngân hàng chiếm khoảng 2,73 triệu tỷ đồng về giá trị vốn hóa, tương đương hơn 31% toàn bộ vốn hóa thị trường. Khi nhiều ngân hàng mới lên sàn, con số này dự kiến sẽ tiếp tục tăng lên.
Mặc dù điều kiện niêm yết được nới lỏng, lợi ích từ niêm yết không tới ngay lập tức đối với ngân hàng quy mô nhỏ. Nhưng việc chính thức lên sàn giúp họ hoạt động minh bạch, cải thiện hiệu quả hoạt động, tăng vốn chủ sở hữu, đảm bảo chất lượng tài sản và thu hút nhà đầu tư để thực sự tận dụng cơ hội mới.
