VN-Index đã hồi phục hơn 100 điểm trong chưa đầy một tháng, lên 1.853 điểm sau phiên 4/9. Tuy nhiên, đằng sau nhịp hồi phục mạnh của chỉ số lại đang xuất hiện một nghịch lý: VN-Index liên tục đi lên nhưng thanh khoản vẫn èo uột và đà tăng chủ yếu được nâng đỡ bởi nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn.
Theo ông Bùi Văn Huy, Tổng Giám đốc FIDT, 1.900 điểm vẫn là ngưỡng cần theo dõi bởi đây là mốc tâm lý quan trọng của thị trường. Tuy nhiên, chuyên gia đánh giá đây là một nhịp tăng có chất lượng thấp hơn đáng kể so với những lần thị trường tiếp cận vùng 1.900 điểm trước đây.
Thanh khoản ở vùng dưới 1.900 điểm hiện thấp hơn hẳn so với những giai đoạn VN-Index từng tiến đến vùng này, cho thấy dòng tiền tham gia chưa thực sự mạnh. Trong khi đó, độ rộng thị trường ở mức rất thấp khi nhóm Vin và một số cổ phiếu đầu ngành thay nhau kéo chỉ số, còn phần lớn cổ phiếu đi ngang hoặc điều chỉnh.
Diễn biến này tạo nên trạng thái “xanh vỏ đỏ lòng” khi chỉ số vẫn tăng nhưng nội lực bên trong không tương xứng. Vì vậy, không có nhiều cơ sở để quá lạc quan khi VN-Index đang ở vùng điểm cao.
Trong bối cảnh quốc tế, rủi ro chính sách tiền tệ cũng chưa được giải tỏa khi khả năng Fed nâng lãi suất trong năm 2026 vẫn còn phía trước, thậm chí kịch bản tăng lãi suất ngay trong tháng 9 cũng chưa thể loại trừ.
Với môi trường như vậy, việc VN-Index vượt 1.900 điểm một cách bền vững trong khi chất lượng dòng tiền chưa cải thiện sẽ là bài toán khó, đồng thời nhà đầu tư cần chuẩn bị cho khả năng rung lắc mạnh trong tuần tới.
Đối với câu chuyện FTSE Russell chính thức nâng hạng Việt Nam từ ngày 21/9, chuyên gia cho rằng đây vẫn là thông tin tích cực và là một chất xúc tác quan trọng trong dài hạn. Tuy nhiên, việc kỳ vọng nâng hạng đã được phản ánh đáng kể vào thị trường khiến dư địa tạo ra một cú hích lớn trong ngắn hạn không còn nhiều.
Theo ông Huy, bản chất của câu chuyện nâng hạng là một quá trình dài hạn khi dòng vốn được phân bổ qua nhiều đợt trong vòng 12 tháng. Ngay cả khi các quỹ chỉ số giải ngân đầy đủ, quy mô mua vào cũng chưa chắc đủ lớn để so sánh với lượng bán ròng rất lớn của khối ngoại trong 2-3 năm qua, riêng năm 2026 đến nay đã vượt 3,5 tỷ USD.
Vì vậy, nâng hạng có thể tạo hiệu ứng tích cực về tâm lý và hỗ trợ thị trường trong tầm nhìn dài hạn, nhưng không nên được xem là yếu tố then chốt quyết định xu hướng trong ngắn và trung hạn. Việc đặt cược quá lớn vào khả năng “sóng nâng hạng” giúp VN-Index vượt xa vùng đỉnh cũ chỉ trong vài tuần tới theo đó không phải chiến lược được đánh giá cao. Dù vậy, nếu dòng tiền tiếp tục tập trung kéo các cổ phiếu trụ, chỉ số vẫn có thể được đẩy lên những ngưỡng cao hơn.
Trong khi đó, việc khối ngoại giảm áp lực bán thời gian gần đây là tín hiệu tích cực nhưng chưa đủ để khẳng định dòng vốn này đang chuẩn bị đảo chiều. Nâng hạng chỉ là một phần trong bức tranh lớn hơn, còn yếu tố mang tính quyết định đối với dòng vốn vào các thị trường mới nổi vẫn là chính sách của các ngân hàng trung ương lớn như Fed, ECB và BoJ.
Bức tranh vĩ mô toàn cầu hiện vẫn chưa thực sự thuận lợi khi lợi suất trái phiếu chính phủ tại các nền kinh tế lớn như Mỹ và Nhật Bản đang tăng mạnh, cho thấy môi trường thanh khoản chưa được nới lỏng. Khi chi phí vốn USD còn cao và lợi suất của các tài sản trú ẩn vẫn hấp dẫn, dòng tiền lớn chưa có nhiều động lực để rời khỏi các thị trường như Mỹ, Nhật Bản hay châu Âu để chuyển mạnh sang những thị trường mới nổi có mức độ rủi ro cao hơn như Việt Nam.
Do đó, chuyên gia đánh giá khả năng đảo chiều của dòng vốn ngoại ở thời điểm hiện tại vẫn chưa cao và cần thêm những chuyển biến rõ rệt hơn từ chính sách tiền tệ toàn cầu để triển vọng này trở nên tích cực.
