Tất cả nhằm hướng đến một mục tiêu: đưa Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi – cột mốc quan trọng dự kiến sẽ thay đổi diện mạo toàn ngành.
Trụ cột Zero-fee
Vài năm gần đây, các CTCK Việt Nam đã chứng kiến những thay đổi lớn về chiến lược hoạt động nhằm đáp ứng chuẩn quốc tế. Nhiều công ty đã tiên phong áp dụng mô hình Zero-fee, điển hình là TCBS, DNSE và Pinetree. Những chính sách miễn phí giao dịch, kết hợp hoa hồng cao cho nhân viên môi giới, đã giúp các công ty này xây vị thế vững chắc trong lòng khách hàng.
Không chỉ các công ty nhỏ mà ngay cả các ông lớn như SSI, HSC, VNDIRECT hay Vietcap cũng đã phải thay đổi chiến lược. Bằng cách triển khai hàng loạt chương trình giảm phí, miễn phí cho khách hàng mới và tăng tỷ lệ hoa hồng môi giới lên mức 80-90%, họ đã bảo vệ được thị phần và gia tăng sức cạnh tranh.
Tuy nhiên, trong khi doanh thu từ môi giới có xu hướng giảm, các CTCK lại ghi nhận nguồn thu từ cho vay ký quỹ (margin) liên tục tăng mạnh. Đây chính là lý do khiến tăng vốn trở thành chiến lược cốt lõi và là cuộc đua khốc liệt giữa các công ty lớn nhỏ trên thị trường.
Cuộc đua tăng vốn
Năm 2024 cũng đã chứng kiến một loạt các đợt tăng vốn ngoạn mục, với các thương vụ lớn được triển khai bởi cả các công ty quy mô lớn lẫn nhỏ.
Có thể kể đến, Chứng khoán SSI hoàn tất đợt tăng vốn vào tháng 11/2024, đưa vốn điều lệ lên mức 19.638 tỷ đồng, giành lại vị trí dẫn đầu về vốn. Chứng khoán VIX tăng vốn điều lệ hơn gấp đôi, đạt gần 14.700 tỷ đồng. Chứng khoán LPBS ghi dấu ấn khi tăng vốn 16 lần, đạt gần 3.900 tỷ đồng. Chứng khoán MBS và VCI hoàn tất các đợt phát hành riêng lẻ, huy động lần lượt 600 tỷ đồng và 4.000 tỷ đồng với sự tham gia của các quỹ lớn như Dragon Capital...
Không chỉ có các công ty lớn, các công ty nhỏ hơn cũng không ngừng tham gia cuộc đua. Chứng khoán Phú Hưng (PHS) đã phát hành thành công 50 triệu cổ phiếu cho cổ đông Đài Loan, nâng vốn điều lệ từ 1.500 tỷ đồng lên 2.000 tỷ đồng. Trong khi đó, Chứng khoán KAFI vừa triển khai xong kế hoạch tăng vốn từ 2.500 tỷ đồng lên 5.000 tỷ đồng đầu tháng 12/2024.
Danh sách các công ty có kế hoạch tăng vốn vẫn còn kéo dài, như Chứng khoán Guotai Junan (IVS), ACBS, HSC... Các CTCK này đều nhận được sự hỗ trợ từ cổ đông chiến lược, bao gồm cả ngân hàng và nhà đầu tư nước ngoài, để nâng cao tiềm lực tài chính.
Kỳ vọng từ nâng hạng
Cuộc đua tăng vốn của các CTCK không chỉ nhằm gia tăng năng lực tài chính mà còn đặt mục tiêu dài hạn: nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ cận biên (Frontier Market) lên mới nổi (Emerging Market). Đây là cột mốc hứa hẹn mang lại những thay đổi lớn.
Thông tư 68, có hiệu lực từ tháng 11/2024, đã tháo gỡ nút thắt quan trọng liên quan đến cơ chế Pre-funding, giúp các nhà đầu tư nước ngoài không cần ký quỹ trước khi đặt lệnh mua. Điều này không chỉ tăng tính minh bạch mà còn giảm thiểu rủi ro thanh khoản, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho dòng vốn ngoại. Cho dù, các CTCK cần sẵn sàng nguồn lực tài chính để ứng phó với rủi ro thanh toán phát sinh từ nhà đầu tư quốc tế.
Bà Wanming Du, Giám đốc chính sách chỉ số của FTSE Russell, cho biết thị trường chứng khoán Việt Nam đang được đánh giá tích cực và có khả năng thu hút dòng vốn từ 5-6 tỷ USD nếu được nâng hạng. Đây là cơ hội lớn để cải thiện thanh khoản thị trường, đồng thời tăng cường sự hiện diện của các quỹ đầu tư quốc tế.
Dù đặt nhiều kỳ vọng vào việc nâng hạng thị trường, ngành chứng khoán Việt Nam vẫn phải đối mặt với không ít thách thức. Sự cạnh tranh gay gắt từ việc giảm phí giao dịch khiến biên lợi nhuận của các CTCK ngày càng thu hẹp. Đồng thời, áp lực từ việc tăng vốn và duy trì năng lực tài chính cũng đòi hỏi các công ty phải có chiến lược quản trị hiệu quả.
Thế nhưng, đây cũng là cơ hội để các CTCK tái cấu trúc, nâng cao năng lực quản trị và chuẩn bị cho sự hội nhập sâu rộng hơn. Với sự hỗ trợ từ các chính sách mới như Thông tư 68 và tiềm năng thu hút dòng vốn ngoại, ngành chứng khoán Việt Nam đang đứng trước cơ hội lịch sử để bứt phá.
