Phiên giao dịch ngày 9/3 đánh dấu cú sụt giảm mạnh nhất lịch sử của thị trường chứng khoán Việt Nam. Áp lực bán tháo lan rộng trên diện rộng khiến hàng trăm cổ phiếu nằm sàn, dư bán sàn la liệt đã cuốn phăng toàn bộ thành quả tăng giá mà VN-Index tích lũy được kể từ đầu năm.
Chốt phiên, chỉ số VN-Index bốc hơi 115 điểm, tương đương giảm 6,51%, lùi xuống vùng 1.653 điểm. Thanh khoản trên HoSE ở mức khá cao với giá trị khớp lệnh khoảng 38.170 tỷ đồng.
Chứng khoán vừa trải qua một phiên giảm kỷ lục, liệu đây chỉ là cú sốc ngắn hạn do tâm lý, hay đang mở ra một nhịp điều chỉnh sâu hơn của thị trường?
VN-Index sẽ chỉ có “đáy cứng” khi xung đột hạ nhiệt
Nhận định về diễn biến trên, ông Nguyễn Trọng Đình Tâm – Giám đốc Khối Tư vấn đầu tư Khách hàng Cá nhân, Chứng khoán Thiên Việt (TVS) cho rằng VN-Index giảm sâu do lo ngại về an ninh năng lượng cũng như lạm phát cao trước tác động của xung đột quân sự tại Trung Đông.
Vị chuyên gia dự báo VN-Index sẽ chỉ có thể hình thành một vùng đáy cứng khi Iran và Mỹ tìm được tiếng nói chung, hoặc ít nhất là khi thị trường bắt đầu xuất hiện kỳ vọng về một tiến trình đàm phán.
Trong bối cảnh đó, với các rủi ro khó dự đoán thời điểm kết thúc như căng thẳng tại Trung Đông, nhóm chịu nhiều thiệt thòi nhất là những nhà đầu tư đang nắm tỷ trọng cổ phiếu cao. Nguyên nhân là bởi nhiều cổ phiếu không còn thanh khoản, hoặc nếu có thanh khoản trở lại trong 1-2 phiên tới thì mức chiết khấu cũng đã rất sâu, kéo theo tâm lý e ngại bán ra đúng đáy.
Dẫu vậy, ông Tâm hiện nghiêng nhiều hơn về kịch bản căng thẳng Trung Đông sẽ đạt đỉnh trong vòng 1-2 tuần tới trước khi các bên tìm được tiếng nói chung. Nhận định này một phần đến từ cách tiếp cận của Mỹ, vốn thường không muốn kéo dài chiến sự.
Theo kịch bản nói trên, VN-Index sau nhịp giảm sâu sẽ có xác suất hình thành đáy chữ V. Tuy nhiên, ngay cả trong trường hợp đó, khả năng tối ưu được điểm mua cũng gần như không cao, bởi các thông tin từ Trung Đông thường xuất hiện khá bất ngờ và có thể được công bố vào cuối tuần hoặc vào buổi tối (theo giờ Việt Nam).
Đối với diễn biến theo nhóm ngành, ông Tâm cho rằng nhóm cổ phiếu Dầu khí có thể đang duy trì sức mạnh nhờ đà tăng của giá dầu. Tuy nhiên, nếu trạng thái margin của thị trường tiếp tục căng thẳng và nguồn cung dầu mỏ từ Trung Đông vẫn chưa thể lưu thông trở lại, rủi ro biến động của nhóm này sẽ ngày càng lớn.
Ở chiều ngược lại, chuyên gia TVS nhấn mạnh rằng những nhà đầu tư đang nắm tỷ trọng tiền mặt lớn là nhóm “làm chủ cuộc chơi” trong giai đoạn hiện nay, và hoàn toàn có thể cân nhắc giải ngân mới tại các nhịp giảm sâu tiếp theo của thị trường.
Rủi ro call margin có đáng ngại?
Biến số khiến nhiều nhà đầu tư lo ngại không chỉ nằm ở diễn biến địa chính trị, mà còn ở nguy cơ call margin có thể gia tăng trong ngắn hạn.
Giải đáp thắc mắc này, bà Phạm Huyền Trang, Giám đốc Sản phẩm Đầu tư tại Công ty TNHH Quản lý Quỹ SSI (SSIAM) cho biết dù khả năng thị trường tiếp tục điều chỉnh sâu hơn là có thật, song chuyên gia cho rằng áp lực giải chấp hiện chưa quá đáng ngại. Tỷ lệ margin toàn thị trường vào cuối năm 2025 vẫn ở vùng an toàn, khoảng 100%.
Theo đánh giá từ chuyên gia SSIAM, cú sốc hiện tại mang tính chu kỳ nhiều hơn là một rủi ro vĩ mô dài hạn. Nền tảng kinh tế Việt Nam vẫn duy trì tích cực với tăng trưởng ổn định, xuất khẩu sản xuất cải thiện, vốn FDI giải ngân đều đặn và dư địa điều hành chính sách vẫn tương đối rộng.
Ngoài ra, thị trường còn được hỗ trợ bởi triển vọng nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi của FTSE Russell trong thời gian tới, yếu tố có thể thu hút thêm dòng vốn trung và dài hạn.
Trong ngắn hạn, thị trường có thể tiếp tục biến động mạnh theo diễn biến địa chính trị. Tuy nhiên về trung và dài hạn, triển vọng của chứng khoán Việt Nam vẫn tích cực khi định giá thị trường đã lùi về vùng hỗ trợ lịch sử – tương tự giai đoạn Mỹ áp thuế quan toàn cầu vào tháng 4/2025, qua đó mở ra cơ hội cho các nhà đầu tư có tầm nhìn dài hạn.
"Đây là thời điểm nhà đầu tư nên bình tĩnh rà soát lại danh mục, thay vì phản ứng hoảng loạn trước những biến động ngắn hạn của thị trường", chuyên gia nhận định.
