Theo ước tính do Cục Thống kê Dân số Mỹ công bố ngày 30/12/2024, dân số thế giới đã tăng thêm hơn 71 triệu người trong năm 2024, nâng tổng số lên khoảng 8,09 tỷ người vào thời điểm bước sang năm 2025. Các cập nhật mới nhất thậm chí cho thấy con số này đã tiến gần mốc 8,2 tỷ người – một cột mốc chưa từng có trong lịch sử nhân loại.
Trong bức tranh đó, một sự so sánh thú vị đang được giới đầu tư nhắc đến: quy mô cổ phiếu lưu hành của một số doanh nghiệp niêm yết tại Việt Nam đã tiệm cận, thậm chí chính thức vượt qua cả tổng dân số toàn cầu. Nếu giả định vui "mỗi người trên Trái đất nắm giữ một cổ phiếu", thì về lý thuyết, lượng cổ phần của các doanh nghiệp này có thể được “phân phối” tới mọi cá nhân trên hành tinh.
Những “gã khổng lồ” vượt mốc 8 tỷ cổ phiếu
Theo dữ liệu thống kê, hai đại diện tiêu biểu nhất trong ngành ngân hàng đã chính thức ghi nhận khối lượng lưu hành cao hơn cả dân số thế giới hiện tại gồm Vietcombank (mã CK: VCB) với khối lượng đạt mức khổng lồ 8.356.577.094 cổ phiếu. Bám sát ngay phía sau là MBBank (mã CK: MBB) với hơn 8,06 tỷ cổ phiếu.
Xếp ngay sau nhóm "vượt dân số" là hàng loạt những ông lớn đang ngấp nghé ngưỡng 8 tỷ, điển hình như VPB với hơn 7,93 tỷ, CTG với hơn 7,76 tỷ, VIC với hơn 7,73 tỷ và HPG vượt 7,67 tỷ đơn vị. Nhóm tiếp theo với quy mô từ 5 đến 7 tỷ cổ phiếu cũng chứng kiến sự góp mặt của những cái tên sừng sỏ trên thị trường như TCB (7,08 tỷ), BID (7,02 tỷ) hay ACB, BSR, HDB.
Việc lượng cổ phiếu lưu hành đạt quy mô khổng lồ này không chỉ phản ánh quá trình tăng vốn liên tục thông qua chia cổ tức bằng cổ phiếu, phát hành riêng lẻ, mà còn cho thấy tham vọng mở rộng quy mô tài chính của các doanh nghiệp đầu ngành.
Về lý thuyết, khả năng "phủ sóng" lượng cổ phiếu lên toàn bộ 8 tỷ người dân toàn cầu cho thấy quy mô thanh khoản và sự "phình to" cực đại của doanh nghiệp. Tuy nhiên, trên thực tế, cấu trúc sở hữu cổ phần lại mang tính tập trung cao. Một lượng lớn cổ phiếu, đặc biệt tại các ngân hàng quốc doanh như VCB, CTG, BID, hiện vẫn nằm trong tay Nhà nước hoặc các cổ đông chiến lược nước ngoài. Tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float) thực tế trên thị trường nhỏ hơn rất nhiều.
Ở khía cạnh khác, xét về vốn hóa thị trường của các doanh nghiệp trên sàn, câu chuyện không chỉ nằm ở số lượng. Điển hình, cùng sở hữu hơn 8 tỷ cổ phiếu, nhưng vốn hóa của Vietcombank đạt mức khổng lồ 503.012 tỷ đồng, cao gấp 2,3 lần so với mức 214.263 tỷ đồng của MBBank.
Thậm chí, quy mô cổ phiếu lớn không đồng nghĩa với vị thế dẫn đầu về giá trị. Tập đoàn Vingroup (VIC) dù lượng cổ phiếu lưu hành (7,73 tỷ) thấp hơn VCB và MBB, nhưng vốn hóa thị trường lại đứng vị trí quán quân với con số ấn tượng 1.186.318 tỷ đồng. Tương tự, Vinhomes (VHM) chỉ sở hữu hơn 4,1 tỷ cổ phiếu lưu hành, tức là chỉ bằng khoảng một nửa so với MBB hay VPB, nhưng vốn hóa lại lên tới 505.212 tỷ đồng, bám sát VCB và vượt xa các nhà băng có quy mô cổ phiếu khổng lồ như CTG (274.561 tỷ đồng) hay VPB (218.183 tỷ đồng). Hay như trường hợp của Viettel Global (VGI), với khoảng 3,04 tỷ cổ phiếu, vốn hóa của doanh nghiệp này vẫn đạt 287.640 tỷ đồng, cao hơn cả BID (289.631 tỷ đồng) dù BID có tới hơn 7 tỷ cổ phiếu lưu hành.
Việc các doanh nghiệp liên tục gia tăng số lượng cổ phiếu đến từ nhu cầu cốt lõi như nâng cao năng lực tài chính, đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn vốn khắt khe và mở rộng kinh doanh. Với nhà đầu tư, quy mô hàng chục tỷ cổ phiếu mang lại thanh khoản dồi dào, giúp dòng tiền lớn dễ dàng ra vào.
Tuy nhiên, mặt trái là rủi ro pha loãng và sức ỳ của giá cổ phiếu. Với lượng cung khổng lồ, để thị giá của những MBB, VPB hay HPG nhích lên một bước, thị trường đòi hỏi những dòng tiền "tỷ đô" để hấp thụ.
