Các thương hiệu đồ ăn và thức uống (F&B) Trung Quốc đang ngày càng lớn mạnh tại Đông Nam Á, mang đến những lựa chọn mới mẻ bên cạnh các chuỗi F&B nổi tiếng của Mỹ, đồng thời mở rộng tầm ảnh hưởng thương mại và văn hóa của Trung Quốc tại khu vực.
Tại Indonesia, chị Rahma Yuliana thường đưa con gái đi ăn vặt sau giờ học tại cửa hàng Mixue. Các món ở đây có giá cả phải chăng, như ly trà sữa đường đen chỉ 1,1 USD, thấp hơn khoảng 1/3 so với trà sữa Chatime của Đài Loan (Trung Quốc), hay cây kem chỉ 50 xu, rẻ hơn McDonald’s.
Chị Yuliana chia sẻ ngay cả trên TikTok và mạng xã hội khác, người ta hay đùa rằng bất kỳ mặt bằng nào trống rồi cũng sẽ thành cửa hàng Mixue. Chuỗi trà sữa này đã có hơn 2.600 cửa hàng tại Indonesia.
Kinh doanh các món chuyên ngọt như trà sữa và kem, Mixue Bingcheng có nghĩa "Mật Tuyết Băng Thành" trong tiếng Trung. Đây là chuỗi F&B lớn nhất thế giới về số lượng cửa hàng, vượt qua cả Starbucks và McDonald’s.
Theo báo cáo của World Coffee Portal công bố vào đầu năm nay, tính đến tháng 9/2024, Mixue có hơn 45.000 cửa hàng, với hơn 40.000 trong số đó đặt tại Trung Quốc. Cổ phiếu của hãng đã tăng gấp đôi kể từ khi niêm yết tại Hong Kong (Trung Quốc) vào đầu tháng 3/2025.
Phần lớn cửa hàng Mixue hoạt động theo mô hình nhượng quyền, trong đó công ty cung cấp nguyên liệu để pha chế đồ uống.
Không chỉ Mixue, nhiều thương hiệu Trung Quốc khác cũng đang tạo dấu ấn mạnh mẽ tại Đông Nam Á, cạnh tranh trực tiếp với các "ông lớn" Mỹ như Starbucks và McDonald's.
Các chuỗi đồ uống Luckin Coffee và Heytea đang tích cực mở rộng. Trong khi những thương hiệu ẩm thực như lẩu Haidilao hay nhà hàng cá dưa chua Fish With You cũng ngày càng được ưa chuộng.
Tại thủ đô Kuala Lumpur của Malaysia, Fish With You đã chứng minh sức hút khi khoản đầu tư 235.000 USD cho một cửa hàng nhanh chóng hoàn vốn chỉ sau 9 tháng, với lượng khách xếp hàng dài mỗi ngày.
Theo Momentum Works (Singapore), tính đến tháng 12/2024, đã có hơn 60 thương hiệu F&B Trung Quốc mở hơn 6.100 cửa hàng tại Đông Nam Á. Ấn Độ và Việt Nam chiếm phần lớn, trong khi Singapore và Malaysia có nhiều thương hiệu hơn nhờ cộng đồng người Hoa đông đảo.
Ông Jianggan Li, CEO của Momentum Works, nhận định các doanh nghiệp Trung Quốc đang tìm kiếm cơ hội tăng trưởng mới tại Đông Nam Á sau khi đối mặt với cạnh tranh khốc liệt tại quê nhà. Thị trường F&B Đông Nam Á, với mức tăng trưởng 4,6% trong năm 2024 và đạt 132,9 tỷ USD, là một "miếng bánh" hấp dẫn.
Ông Li cho hay trong khi các thương hiệu phương Tây thường mất nhiều thời gian để tìm đối tác và xây dựng kế hoạch dài hạn, các công ty Trung Quốc lại hành động nhanh chóng hơn. Họ có lợi thế về tự động hóa, tối ưu hóa vận hành và tiếp thị trực tuyến mạnh mẽ.
Tại Bangkok (Thái Lan), doanh nhân Siya Han đã đầu tư hơn 1,37 triệu USD để mở 12 cửa hàng Mixue và 10 quán ăn khác trong vòng 6 năm.
Còn tại Hà Nội (Việt Nam), sinh viên Nguyễn Thu Hoài ban đầu e ngại Mixue vì là thương hiệu Trung Quốc. Nhưng sau đó, cô đã trở thành khách quen nhờ giá cả hợp lý và chất lượng tốt.
Sự mở rộng của các thương hiệu F&B Trung Quốc cho thấy hàng hóa nước này không còn bị coi là rẻ tiền mà đang dần khẳng định giá trị. Giáo sư Gordon Mathews từ Đại học Trung Văn Hong Kong so sánh điều này với làn sóng McDonald's trước đây, khi một nhân viên tại cửa hàng đầu tiên ở Quảng Châu từng nói với ông: "Tôi muốn đến Mỹ".
Ông Mathews nhận định Trung Quốc đang gặp nhiều thách thức trong việc xây dựng quyền lực mềm, nhưng họ đang cho thấy sự hiệu quả trong việc quảng bá sản phẩm của mình.
