Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) ngày 10/4 đưa ra cảnh báo đà tăng trưởng của các nền kinh tế thành viên tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương sẽ bị chậm lại trong năm nay, do cuộc xung đột tại Trung Đông đang gây gián đoạn nghiêm trọng cho các thị trường năng lượng và thương mại toàn cầu.
Chủ tịch ADB Masato Kanda nhận định cuộc khủng hoảng này là một "phép thử khắc nghiệt" đối với tiến trình đi lên của kinh tế khu vực, khi xung đột đã tạo ra những bất ổn mới cho một bức tranh toàn cầu vốn đã mong manh.
Theo báo cáo Triển vọng Phát triển châu Á mới nhất, ADB đã xây dựng các kịch bản dự báo dựa trên thời gian kéo dài của xung đột. Trong kịch bản cơ sở với dự kiến giá dầu sẽ dần bình ổn và trở về ngưỡng trước xung đột vào cuối năm, tăng trưởng của khu vực dự kiến sẽ giảm tốc từ mức 5,4% của năm 2025 xuống còn 5,1% trong năm 2026. Tuy nhiên, nếu các hành động quân sự kéo dài đến hết quý 3/2026, tốc độ tăng trưởng có thể chỉ còn đạt 4,7%.
Đáng chú ý, nếu chiến sự kéo dài tới một năm, tăng trưởng của khu vực này có thể mất khoảng 1,3 điểm phần trăm trong giai đoạn 2026-2027. Đi kèm với đó là áp lực lạm phát tăng mạnh.
ADB dự báo lạm phát tại các nền kinh tế thành viên ở châu Á có thể vọt lên mức 5,6% nếu xung đột kéo dài, tăng vọt so với mức 3,0% của năm 2025. Ngay cả trong kịch bản lạc quan nhất, lạm phát vẫn được dự báo sẽ ở mức 3,6%.
Chuyên gia kinh tế trưởng của ADB, ông Albert Park, bày tỏ sự thận trọng về thỏa thuận ngừng bắn hai tuần vừa đạt được giữa Mỹ và Iran. Ông đánh giá lệnh ngừng bắn này hiện rất mong manh và các thị trường dự báo cũng không đặt nhiều kỳ vọng vào việc nó sẽ kéo dài đủ lâu để cải thiện đáng kể triển vọng tăng trưởng khu vực.
Trong báo cáo, ADB chỉ ra rằng hệ quả của cuộc xung đột ở Trung Đông sẽ lan rộng tới nhiều ngành công nghiệp then chốt. Đầu tiên là ngành nông nghiệp, nơi chi phí sản xuất và giá thực phẩm dự kiến sẽ tăng cao do khu vực này phụ thuộc lớn vào nguồn cung phân bón như urê và amoniac từ Trung Đông.
Tiếp theo là lĩnh vực công nghệ cao, khi sản lượng bán dẫn có nguy cơ sụt giảm do gián đoạn nguồn cung các nguyên liệu đầu vào thiết yếu cho sản xuất chip như heli, lưu huỳnh và các sản phẩm hóa dầu.
Ngoài ra, ngành du lịch cũng sẽ chịu tác động tiêu cực khi tâm lý lo ngại rủi ro làm đảo lộn các hoạt động đi lại trên toàn thế giới.
Báo cáo cũng đưa ra những nhận định cụ thể cho từng đầu tàu kinh tế. Tại Trung Quốc, tăng trưởng kinh tế dự báo giảm tốc từ mức 5,0% của năm 2025 xuống còn 4,6% trong năm 2026 do tiêu dùng cá nhân vẫn ở mức thấp. Tương tự, tốc độ tăng trưởng kinh tế của Ấn Độ trong năm 2026 dự kiến đạt 6,9%, thấp hơn mức 7,6% của năm 2025 do phải đối mặt với các bất lợi từ môi trường bên ngoài.
Đối với nhóm các nền kinh tế phát triển trong khu vực, mức tăng trưởng chung được dự báo sẽ giảm từ 2,5% của năm 2025 xuống còn 2,2% trong năm 2026 do sự giảm tốc của Khu hành chính đặc biệt Hong Kong (Trung Quốc), Nhật Bản, Singapore.
Còn đối với nhóm thành viên thuộc khu vực Đông Nam Á, tăng trưởng dự kiến giảm nhẹ từ 4,8% trong năm 2025 xuống 4,7% trong năm 2026.
Trước tình hình khó khăn hiện thời, ADB khuyến cáo các quốc gia không nên thắt chặt chính sách tiền tệ quá mạnh tay hoặc áp đặt kiểm soát giá cả một cách cực đoan.
Thay vào đó, ADB đề xuất ưu tiên những biện pháp tài khóa có mục tiêu và giới hạn về thời gian để hỗ trợ nền kinh tế. Đồng thời, các quốc gia cần đẩy nhanh quá trình đa dạng hóa nguồn năng lượng và nâng cao hiệu suất sử dụng điện để giảm bớt khả năng bị tổn thương trước những cú sốc địa chính trị trong tương lai.
