Theo Phụ lục I ban hành kèm theo Quyết định 891/QĐ-TTg ngày 22/8/2024, danh mục các tỉnh định hướng trở thành thành phố trực thuộc Trung ương đến năm 2030 bao gồm: Bắc Ninh, Quảng Ninh, Ninh Bình, Hải Dương, Khánh Hòa, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu.
Tuy nhiên, dự kiến trong thời gian tới, có 52 đơn vị hành chính cấp tỉnh sẽ thực hiện sắp xếp, sáp nhập. Trong đó, tỉnh Hải Dương, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu được dự kiến sáp nhập vào 2 thành phố trực thuộc Trung ương là Hải Phòng (sáp nhập Hải Dương) và TP. HCM (sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu).
Như vậy, Hải Dương, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu đã không còn nằm trong danh sách các tỉnh định hướng lên thành phố trực thuộc Trung ương, vì 3 tỉnh này đã được sáp nhập vào thành phố trực thuộc Trung ương.
Ngoài ra, theo Quyết định 759/QĐ-TTg, Thủ tướng vẫn giữ định hướng lên thành phố trực thuộc Trung ương sau sáp nhập đối với các tỉnh đã được định hướng trước đó.
Như vậy, 4 tỉnh Khánh Hoà, Bắc Ninh, Quảng Ninh, và Ninh Bình sau sáp nhập vẫn tiếp tục định hướng lên thành phố trực thuộc Trung ương.
Tiêu chuẩn thành phố trực thuộc Trung ương được quy định tại Nghị quyết 1211/2016/UBTVQH13 và Nghị quyết 27/2022/UBTVQH15 bao gồm:
(1) Quy mô dân số
Thành phố trực thuộc Trung ương có dân số từ 1.000.000 người trở lên.
(2) Diện tích tự nhiên
Thành phố trực thuộc Trung ương có diện tích tự nhiên từ 1.500 km2 trở lên.
(3) Đơn vị hành chính trực thuộc (Tiêu chí này dự kiến sẽ được sửa đổi do Việt Nam bỏ cấp huyện từ 01/07/2025)
Thành phố trực thuộc Trung ương có số đơn vị hành chính cấp huyện trực thuộc có từ 09 đơn vị trở lên.
Tỷ lệ số quận, thị xã, thành phố trực thuộc trên tổng số đơn vị hành chính cấp huyện từ 60% trở lên, trong đó có ít nhất là 02 quận.
(4) Đã được công nhận là đô thị loại đặc biệt hoặc loại I; hoặc khu vực dự kiến thành lập thành phố trực thuộc trung ương đã được phân loại đạt tiêu chí của đô thị loại đặc biệt hoặc loại I.
(5) Cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế - xã hội đạt quy định tại Phụ lục 1 ban hành kèm theo Nghị quyết 1211/2016/UBTVQH13. Cụ thể:
- Cân đối thu chi ngân sách: Dư;
- Thu nhập bình quân đầu người năm so với cả nước: 1,75 lần;
- Mức tăng trưởng kinh tế trung bình 3 năm gần nhất (%): Đạt bình quân của cả nước;
- Tỷ lệ hộ nghèo trung bình 3 năm gần nhất (%): Đạt bình quân của cả nước;
- Tỷ trọng công nghiệp, xây dựng và dịch vụ trong cơ cấu kinh tế: 90%;
- Tỷ lệ lao động phi nông nghiệp nội thành, nội thị, thị trấn, quận và phường: 90%.
