Tối 29/10, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) cho biết vừa có văn bản gửi Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực I và Khu vực II, yêu cầu triển khai một số biện pháp tăng cường quản lý thị trường ngoại hối, nhằm phòng ngừa, ngăn chặn vi phạm pháp luật và giữ ổn định tỷ giá.
Theo đó, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các chi nhánh khu vực tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động mua, bán ngoại tệ của các tổ chức tín dụng; chủ động tham mưu cho UBND thành phố chỉ đạo các cơ quan chức năng, đặc biệt là công an thành phố, phối hợp kiểm tra, xử lý nghiêm các điểm mua bán ngoại tệ trái phép. Các đơn vị phải báo cáo kết quả thực hiện về Ngân hàng Nhà nước trước ngày 10/11/2025.
Động thái này được đưa ra trong bối cảnh thị trường ngoại hối trong nước xuất hiện chênh lệch tỷ giá giữa đồng Việt Nam và đồng USD trong hệ thống ngân hàng so với giao dịch trên thị trường không chính thức.
Trước đó, Ngân hàng Nhà nước cũng đã có văn bản đề nghị Bộ Công an, Bộ Công Thương và Thanh tra Chính phủ tăng cường phối hợp trong quản lý hoạt động ngoại hối, nhằm đảm bảo trật tự thị trường, kiểm soát rủi ro và ổn định kinh tế vĩ mô.
Ngân hàng Nhà nước khẳng định sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường, điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, đồng bộ với các biện pháp quản lý nhằm giữ vững ổn định tỷ giá, góp phần kiểm soát lạm phát và củng cố niềm tin vào đồng Việt Nam.
Ngày 29/10, tỷ giá trung tâm tại Ngân hàng Nhà nước được công bố ở mức 25.091 đồng/USD, giảm 4 đồng so với hôm qua. Tại các ngân hàng thương mại lớn, giá bán USD đồng loạt hạ, niêm yết quanh 26.075 - 26.345 đồng/USD mua - bán.
Trên thị trường tự do, giao dịch USD ghi nhận quanh 27.541 - 27.661 đồng/USD, mức cao hơn đáng kể so với tỷ giá niêm yết trong hệ thống ngân hàng. Điều này phản ánh tâm lý găm giữ ngoại tệ và nhu cầu USD tăng trong ngắn hạn, dù chênh lệch giữa hai thị trường vẫn được kiểm soát trong phạm vi cho phép.
Trong chia sẻ mới đây, ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi cho biết, tỷ giá tăng mạnh trong giai đoạn gần đây là kết quả tổng hợp của nhiều yếu tố cả trong nước lẫn quốc tế. Trước hết, yếu tố mùa vụ là nguyên nhân nổi bật. Quý IV hằng năm luôn là thời điểm doanh nghiệp nhập khẩu, đặc biệt là các ngành hàng tiêu dùng, điện tử, nguyên vật liệu, phải thanh toán các đơn hàng phục vụ nhu cầu cuối năm và chuẩn bị kế hoạch năm sau. Doanh nghiệp thường có xu hướng mua trước ngoại tệ để đảm bảo thanh toán đúng hạn, khiến cầu USD tăng mạnh trong thời gian ngắn.
Bên cạnh đó, chênh lệch lãi suất giữa USD và VND tiếp tục ở mức cao khi lãi suất USD quốc tế chưa giảm đáng kể, khuyến khích tâm lý nắm giữ đồng bạc xanh. Điều này khiến một phần vốn trong nước tạm thời chuyển sang nắm giữ ngoại tệ thay vì gửi tiết kiệm VND.
Cùng với đó, yếu tố tâm lý và kỳ vọng tỷ giá tăng cũng khuếch đại biến động: khi tỷ giá tự do nhích lên, nhiều doanh nghiệp và người dân chủ động mua phòng ngừa, tạo ra hiệu ứng “tự củng cố kỳ vọng”.
Ngoài ra, những biến động từ thị trường tài sản quốc tế, chẳng hạn như cú điều chỉnh mạnh của crypto hoặc chứng khoán toàn cầu, có thể khiến một phần dòng tiền tìm đến USD như tài sản trú ẩn, nhưng tác động này chủ yếu mang tính tâm lý, không phải yếu tố nền tảng.
“Tóm lại, cú tăng tỷ giá vừa qua phản ánh mất cân đối cung – cầu ngắn hạn và yếu tố tâm lý mùa vụ, không phải biểu hiện của bất ổn vĩ mô”, ông Huy nói.
Cũng theo ông Huy, với dự trữ ngoại hối an toàn, cán cân thanh toán tích cực, nguồn vốn FDI và kiều hối ổn định, cùng sự chủ động của Ngân hàng Nhà nước, Việt Nam hoàn toàn có đủ năng lực và công cụ để giữ ổn định thị trường ngoại hối. Sự điều hành linh hoạt, minh bạch và kịp thời sẽ giúp tỷ giá trở lại cân bằng, củng cố niềm tin cho doanh nghiệp, nhà đầu tư và người dân, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng bền vững.
