Trong khuôn khổ Hội nghị Mã hóa tài sản thực Việt Nam 2026 (Vietnam RWA Summit 2026), chương trình Thảo luận “Đối thoại công - tư: Nhà nước kiến tạo, doanh nghiệp kiến thiết, quốc gia thịnh vượng”các nhà quản lý và chuyên gia đã có những bình luận về xây dựng thị trường tài sản mã hoá và thu hút vốn cho tăng trưởng hai con số thời gian tới.
Thời cơ để Việt Nam huy động các nguồn lực tài chính
Chia sẻ tại phiên toạ đàm, PSG.TS Đặng Văn Thanh, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban kinh tế và ngân sách của Quốc hội Khoá XI cho rằng, việc mã hóa tài sản không chỉ là vấn đề công nghệ mà là sự hình thành một cấu phần quan trọng của hệ thống tài chính hiện đại. Đây là thời cơ để Việt Nam huy động các nguồn lực tài chính còn tiềm ẩn trong xã hội và thu hút vốn xuyên biên giới để phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số đến năm 2030.
Ông Tô Trần Hoà, Phó trưởng ban thường trực, Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hoá, UBCKNN chia sẻ, theo Nghị quyết số 05, các tiêu chuẩn về năng lực tài chính và nhân sự để xây dựng thị trường tài sản mã hoá được quy định rất chặt chẽ, ví dụ như quy định về tài sản 10.000 tỷ đồng. Dù giai đoạn đầu có vẻ khắt khe nhưng điều này nhằm đảm bảo các doanh nghiệp tham gia có đủ năng lực công nghệ và nhân sự để triển khai thị trường một cách an toàn.
Tuy nhiên, trái ngược với sự chặt chẽ về tiêu chuẩn doanh nghiệp, quy định về việc lựa chọn tài sản để mã hóa và niêm yết lại rất mở. Cơ quan quản lý không can thiệp quá sâu hay quy định cứng nhắc mà cho phép doanh nghiệp được quyền tự lựa chọn loại hình tài sản dựa trên nhu cầu của thị trường.
Một nguyên tắc quan trọng đang được nghiên cứu là nếu hoạt động của tài sản số có tính chất chuyển giao quyền sở hữu tương tự như chứng khoán, doanh nghiệp bắt buộc phải đăng ký và xin ý kiến từ UBCKNN. Điều này giúp đảm bảo tài sản số được quản lý theo các chuẩn mực của thị trường vốn chuyên nghiệp.
Theo ông Tô Trần Hoà, khi thực hiện mã hóa các tài sản gắn với bất động sản, doanh nghiệp phải tuân thủ đúng quy định pháp luật về bất động sản và được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt về điều kiện huy động vốn.
Đối với nhà đầu tư nước ngoài, việc xác định rõ tỉ lệ phát hành và các điều kiện pháp lý của tài sản cơ sở sẽ tạo niềm tin cho nhà đầu tư trong và ngoài nước. Khi các quy định về quản lý, giám sát được hoàn thiện (dự kiến đến năm 2026), thị trường sẽ đủ minh bạch để thu hút dòng vốn quốc tế, đồng thời giúp Việt Nam ra khỏi "danh sách xám" của FATF.
Giải pháp để tài sản số trở thành kênh dẫn vốn mới
PSG.TS Đặng Văn Thanh, việc mã hóa tài sản không chỉ thuần túy là ứng dụng công nghệ, mà nó sẽ hình thành nên một bộ phận cấu thành cực kỳ quan trọng của hệ thống tài chính và thị trường tài chính trong bối cảnh mới. Để tài sản số thực sự trở thành kênh dẫn vốn hiệu quả cho nền kinh tế, cần thực hiện các nhóm giải pháp sau:
Tận dụng thời cơ hội nhập và huy động nguồn lực. Đây là cơ hội để Việt Nam tiếp cận và huy động một cách tốt nhất các nguồn lực tài chính đang còn tiềm ẩn trong xã hội, cũng như các nguồn vốn xuyên biên giới khi Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng. Việc mã hóa giúp phân chia tài sản thành các phần nhỏ trên sổ cái điện tử, giúp việc chuyển nhượng và tiếp cận nguồn vốn trở nên dễ dàng và chi phí rẻ hơn.
Bên cạnh đó, cần rà soát toàn bộ hệ thống pháp luật liên quan đến giao dịch, quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia để đảm bảo tính pháp lý cho các tác nhân mới.
Lộ trình thực hiện cần tích hợp các công cụ số vào quy định về tín dụng, thị trường chứng khoán, cổ phần và trái phiếu.
Ngoài ra, câng cao năng lực quản trị rủi ro ở cấp độ quốc gia, không chỉ dừng lại ở quản lý rủi ro thông thường mà là quản trị sự lưu chuyển của dòng tiền trong toàn bộ nền kinh tế để phát hiện sớm và xử lý kịp thời các sai phạm.
“Việc xây dựng lộ trình này cần hướng tới mục tiêu đến năm 2030 đưa Việt Nam trở thành nước có thu nhập trung bình cao, trong đó tài sản số đóng vai trò là nguồn vốn đầu tư bổ sung quan trọng cho các ngành kinh tế”, PSG.TS Đặng Văn Thanh nhấn mạnh.
Cũng bàn về giải pháp thu hút vốn cho thị trường tài sản số, theo GS.TS Phan Trung Lý, chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật của Quốc hội Khoá XIII, để hình thành thị trường tài sản số, các nhà lập pháp cần xây dựng một chương trình vừa khuyến khích đổi mới sáng tạo, vừa đảm bảo an ninh, an toàn tài chính.
“Quản lý không nên áp đặt một mức chung mà cần phân loại: tài sản có độ rủi ro cao thì yêu cầu quản lý chặt chẽ; tài sản rủi ro thấp thì cần cơ chế linh hoạt, công khai và minh bạch để bảo vệ quyền lợi người dân. Việc duy trì sự cân bằng này là chìa khóa để không làm bóp nghẹt sự sáng tạo trong khi vẫn thu hút được nguồn vốn tư nhân vào thị trường”, GS.TS Phan Trung Lý nói.
