Ngày 11/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác bỏ những lo ngại về việc lạm phát tiêu dùng tăng lên mức cao nhất trong hơn ba năm vào tháng 5/2026, trong bối cảnh giá năng lượng tăng vọt do cuộc xung đột tại Trung Đông.
Ông Trump nói với các phóng viên: “Các số liệu rất tốt... Tôi thích lạm phát”. Phát biểu này ngay lập tức vấp phải ý kiến trái chiều của Đảng Dân chủ, khi vấn đề giá cả leo thang đang trở thành một trong những trọng tâm trong chiến dịch giành quyền kiểm soát Quốc hội tại cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới.
Theo số liệu mới công bố, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Mỹ trong tháng 5/2026 tăng 4,2% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức 3,8% của tháng trước và là mức cao nhất kể từ tháng 4/2023.
Chủ tịch Hạ viện thuộc Đảng Cộng hòa, ông Mike Johnson, sau đó cho rằng phát biểu của Tổng thống Trump đã bị diễn giải sai ngữ cảnh. Tuy nhiên, lãnh đạo phe thiểu số Dân chủ tại Thượng viện, ông Chuck Schumer, cho rằng câu nói này cho thấy ông Trump không quan tâm đến những khó khăn tài chính mà các gia đình Mỹ đang phải đối mặt.
Đảng Dân chủ cũng đăng tải một đoạn quảng cáo vận động tranh cử mới trên các nền tảng mạng xã hội, trong đó sử dụng video ghi lại phát biểu của ông Trump.
Cuộc xung đột giữa Mỹ-Israel (Ix-ra-en) với Iran, bùng phát vào cuối tháng 2/2026, đã khiến giá năng lượng tăng mạnh sau khi Tehran đáp trả bằng việc gần như đóng cửa eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí đốt toàn cầu.
Tổng thống Trump cũng lặp lại dự báo rằng lạm phát sẽ “giảm mạnh như một hòn đá rơi” sau khi cuộc xung đột kết thúc. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia kinh tế không đồng tình với nhận định này. Theo họ, giá dầu có thể mất nhiều tháng mới quay trở lại mức trước xung đột, tùy thuộc vào thời điểm các bên chấm dứt giao tranh.
Số liệu lạm phát tháng 5 của Mỹ cho thấy giá năng lượng tăng 23,5% so với cùng kỳ năm trước, trong khi giá xăng tăng tới 40,5%. Giá thực phẩm cũng tiếp tục đi lên tháng thứ hai liên tiếp, tăng 2,7% so với cùng kỳ năm ngoái.
Ngoài ra, chi phí y tế, các dịch vụ chăm sóc cá nhân, vé máy bay và hoạt động giải trí cũng ghi nhận mức tăng trong tháng.
Người tiêu dùng Mỹ đã phải đối mặt với tình trạng giá cả tăng cao trong nhiều năm qua, khi lạm phát duy trì ở mức cao ngay cả sau khi đại dịch COVID-19 kết thúc.
Áp lực giá cả xuất phát từ hàng loạt cú sốc liên tiếp, bao gồm cuộc xung đột Nga - Ukraine (U-crai-na), chính sách thuế quan của ông Trump và hiện nay là cuộc xung đột với Iran. Dù vậy, một số nhà phân tích cho rằng giá xăng bán lẻ gần đây đã có dấu hiệu ổn định, qua đó mở ra triển vọng tích cực hơn đối với lạm phát trong thời gian tới. Ông Gregory Daco, kinh tế trưởng của EY-Parthenon, cho rằng chi phí năng lượng gia tăng hiện vẫn chưa lan rộng sang lạm phát cơ bản, ngoại trừ lĩnh vực vận tải hàng không.
Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) đặt mục tiêu lạm phát dài hạn ở mức 2%, trong khi Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) sẽ nhóm họp vào tuần tới để quyết định chính sách tiền tệ. Đây sẽ là cuộc họp đầu tiên của tân Chủ tịch Fed, ông Kevin Warsh, kể từ khi nhậm chức tháng trước. Ông được cho là sẽ phải đối mặt với áp lực từ Tổng thống Trump trong việc hạ lãi suất.
Tuy nhiên, giới đầu tư hiện dự báo Fed sẽ giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp sắp tới. Thậm chí, thị trường đang bắt đầu tính đến khả năng Fed tăng lãi suất vào cuối năm nay, khiến tâm lý nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán trở nên thận trọng hơn.
Tập đoàn tài chính Goldman Sachs mới đây dự báo Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong suốt năm 2026 và đến năm 2027 mới hạ lãi suất, sau khi báo cáo việc làm của Mỹ cho thấy hoạt động kinh tế và tăng trưởng việc làm đang diễn ra mạnh mẽ hơn.
Goldman Sachs hiện dự đoán Fed sẽ tiến hành các đợt giảm lãi suất vào tháng 6 và tháng 12/2027, thay thế cho dự báo trước đó rằng Fed sẽ giảm lãi suất 0,25 điểm phần trăm vào tháng 12/2026 và tháng 3/2027.
Sự điều chỉnh dự báo này diễn ra ngay sau khi Mỹ công bố báo cáo việc làm khả quan hơn dự đoán. Số liệu này cho thấy thị trường lao động đang phục hồi mạnh mẽ và mang lại cho Fed nhiều dư địa hơn để giữ nguyên lãi suất, bất chấp những áp lực lạm phát đến từ cuộc xung đột tại Trung Đông.
Goldman Sachs nhận định trong một báo cáo rằng các số liệu tích cực về việc làm và kinh tế đang tạo điều kiện thuận lợi hơn cho Fed nếu cơ quan này muốn tăng lãi suất. Định chế tài chính này giải thích lý do không phải vì các số liệu trên báo hiệu nguy cơ nền kinh tế phát triển quá nóng, mà vì nhờ có nền tảng vững chắc, Fed sẽ bớt lo ngại về khả năng một đợt tăng lãi suất mới sẽ tác động quá tiêu cực đến nền kinh tế. Goldman Sachs cho rằng mặc dù kịch bản tăng lãi suất vẫn khó xảy ra, nhưng tính khả thi của nó hiện đã cao hơn so với những đánh giá trước đây.
Bên cạnh đó, Goldman Sachs chỉ ra lộ trình khả dĩ nhất của Fed hiện nay là trì hoãn việc cắt giảm lãi suất cho đến khi tác động từ các hàng rào thuế quan, tình trạng giá dầu tăng cao do xung đột tại Iran cùng các áp lực khác hạ nhiệt. Đồng thời, Fed cũng cần chờ cho đến khi lạm phát, được thể hiện qua Chỉ số chi tiêu tiêu dùng cá nhân lõi, tiến gần hơn đến mức mục tiêu 2%, song song với sự hạ nhiệt trong nhu cầu đầu tư được thúc đẩy bởi trí tuệ nhân tạo (AI) – yếu tố mà Goldman Sachs đánh giá là đang bị thổi phồng quá mức.
Trước Goldman Sachs, nhiều tổ chức tài chính khác cũng dự báo về một giai đoạn “án binh” kéo dài của Fed. Tháng trước, tập đoàn tài chính Nomura cũng đưa ra dự báo rằng Fed sẽ đóng băng lãi suất trong suốt năm 2026.
