“Gã khổng lồ” ngành trí tuệ nhân tạo (AI) Nvidia đã trở thành công ty đầu tiên trong lịch sử kết thúc một phiên giao dịch với mức vốn hóa thị trường 4.000 tỷ USD. Nvidia đã vượt qua cột mốc này trong phiên giao dịch ngày 9/7, tuy có lùi nhẹ và đóng cửa dưới mức cao kỷ lục, nhưng đã có sự trở lại ngoạn mục vào ngày 10/7.
Nhân sự kiện này, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đăng tải trên mạng xã hội Truth Social để đánh giá tích cực về Nvidia, đồng thời một lần nữa chỉ trích Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell. Ông coi thành công của Nvidia, cùng với đà tăng chung của thị trường, là bằng chứng cho thấy ông Powell nên hạ lãi suất.
Nvidia đã có một năm tăng trưởng bùng nổ, với giá cổ phiếu tăng 21% tính từ đầu năm 2025 đến nay. Đà tăng này diễn ra bất chấp việc công ty phải đối mặt với những trở ngại lớn trong tháng 1/2025, do lo ngại rằng công ty AI DeepSeek của Trung Quốc có thể khiến các doanh nghiệp AI không còn cần phải mua chip giá cao để huấn luyện mô hình của họ
DeepSeek tuyên bố đã huấn luyện thành công mô hình AI R-1 của mình trên các dòng chip Nvidia không phải là loại cao cấp nhất, đảo ngược quan niệm rằng cách tốt nhất để huấn luyện AI mạnh là phải dùng chip mạnh. Thông tin này đã khiến cổ phiếu Nvidia lao dốc, "thổi bay" 600 tỷ USD giá trị vốn hóa.
Cùng lúc đó, những lo ngại về việc các công ty AI đang chuyển từ huấn luyện mô hình AI sang suy luận, tức là triển khai chúng trong các ứng dụng thực tế, và do đó có thể sử dụng những loại chip kém mạnh và rẻ hơn, cũng bắt đầu xuất hiện.
Tuy nhiên, cho đến nay, cả hai giả thuyết đó đều đã được chứng minh là sai. Chip của Nvidia vẫn là một trong những lựa chọn tốt nhất để huấn luyện các mô hình AI, và ngành công nghiệp đã cho thấy quá trình suy luận cũng được hưởng lợi từ những bộ xử lý AI mạnh hơn, vì chúng cho phép phần mềm trả lời các câu hỏi phức tạp một cách nhanh chóng hơn.
Mặc dù Nvidia tiếp tục hưởng lợi từ các nhà cung cấp đám mây siêu quy mô như Amazon, Google, và Microsoft, chiếm gần 50% doanh thu, nhưng Nvidia cũng đang đẩy mạnh mảng AI có chủ quyền (sovereign AI), tức là các trung tâm dữ liệu AI cho phép những quốc gia sử dụng dịch vụ AI của riêng mình thay vì phụ thuộc vào nước ngoài. Dự kiến, Nvidia sẽ cung cấp hàng trăm nghìn con chip cho các quốc gia bao gồm Saudi Arabia và những nước châu Âu.
Ngoài ra, Nvidia đã xoay sở thành công để vượt qua các lệnh cấm vận bán chip sang Trung Quốc từ cả chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden và chính quyền Tổng thống Trump. Mặc dù lợi nhuận của Nvidia trong quý gần nhất đã sụt giảm mạnh 4,5 tỷ USD do lệnh cấm và dự kiến sẽ phải ghi nhận mức giảm lớn hơn, khoảng 8 tỷ USD trong quý hiện tại, song giá cổ phiếu của công ty này vẫn tiếp tục tăng vọt.
Nvidia Corp. đã trở thành nhà sản xuất chip giá trị nhất thế giới nhờ vị thế thống trị trong lĩnh vực điện toán AI. Doanh thu của Nvidia vẫn tăng vọt và đơn đặt hàng cho các dòng chip tăng tốc AI liên tục đầy ắp. Thành công bền vững của Nvidia phụ thuộc vào khả năng của Giám đốc điều hành Jensen Huang trong việc chèo lái con thuyền vượt qua nhiều sóng gió.
Nvidia, thành lập năm 1993, đã tiên phong trong thị trường này với những khoản đầu tư từ hơn 10 năm trước, khi đặt cược rằng khả năng xử lý song song sẽ giúp chip của họ có giá trị vượt ra ngoài lĩnh vực trò chơi điện tử (game). Dòng chip Blackwell được quảng bá là mang lại hiệu suất huấn luyện AI gấp 2,5 lần so với chip Hopper. Thiết kế mới này phức tạp đến mức không thể sản xuất dưới dạng một chip đơn lẻ thông thường, mà thực chất là hai chip được kết nối chặt chẽ để hoạt động như một.
Nvidia vốn đã là “vua” trong mảng chip đồ họa. Các kỹ sư của Nvidia nhận ra từ đầu những năm 2000 rằng họ có thể điều chỉnh những bộ tăng tốc đồ họa này cho các ứng dụng khác. Cùng lúc đó, các nhà nghiên cứu AI phát hiện ra rằng công trình của họ có thể trở nên thực tiễn hơn nhờ sử dụng loại chip này.
Theo hãng nghiên cứu thị trường IDC, Nvidia hiện kiểm soát khoảng 90% thị trường GPU cho trung tâm dữ liệu. Nvidia có được sự thống trị này nhờ liên tục cập nhật sản phẩm, bao gồm cả phần mềm hỗ trợ phần cứng, với tốc độ mà chưa công ty nào theo kịp.
Tuy vậy, Nvidia cũng đứng trước một số thách thức. Các nhà cung cấp dịch vụ đám mây lớn và cũng là khách hàng lớn của Nvidia như AWS (Amazon), Google Cloud (Alphabet) và Azure (Microsoft) đang tự phát triển chip riêng. Những đối thủ truyền thống như AMD và Intel cũng không đứng ngoài cuộc chơi. AMD, đối thủ mạnh nhất của Nvidia về chip đồ họa, dự kiến doanh số chip tăng tốc AI sẽ đi ngang trong nửa đầu năm, trong khi doanh số chip Nvidia vẫn tăng trưởng hơn 50% mỗi quý.
