Chính phủ Philippines vừa cho áp dụng Chương trình thuế quan toàn diện mới cho giai đoạn 2024-2028, điều chỉnh thuế suất đến năm 2028.
Trong đó, thuế nhập khẩu gạo sẽ được giảm từ 35% xuống còn 15%, đối với cả thuế suất trong và ngoài hạn ngạch từ 35% cho đến năm 2028, vì gạo là một trong những mặt hàng quan trọng nhất trong giỏ tiêu dùng của các hộ gia đình Philippines.
Ông Đỗ Hà Nam, Phó chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) cho biết, vừa mới có thông tin Chính phủ Philippines đồng ý giảm thuế nhập khẩu gạo thì các thương nhân Philippines đã tạm dừng nhận gạo từ Việt Nam để chờ chính sách thuế mới.
Việc các thương nhân Philippines tạm dừng nhận hàng dẫn đến tình trạng gạo thơm còn tồn nhiều tại các kho, giao dịch gạo thơm yếu do không có đầu ra làm ảnh hưởng tới thị trường trong nước. Nhưng đây chỉ là trước mắt và khi chính sách thuế mới chính thức đi vào thực hiện thì họ sẽ triển khai lấy hàng trở lại và mọi giao dịch sẽ trở lại bình thường.
Trước mắt, tạm thời thị trường đang khó khăn trong việc bán hàng ra, nhưng khi họ chính thức mua lại thì có khả năng giao dịch hàng hóa sẽ trở lại bình thường. Tuy nhiên, nếu thương nhân Philippines đẩy mạnh thu mua thì khả năng giao dịch lúa gạo sẽ tăng lên.
“Bây giờ chúng ta gặp khó khăn do không bán được hàng, nhưng khi thị trường giá có lợi Philippines sẽ tăng mua. Đặc biệt, trong trường hợp lượng lúa gạo hàng hóa của Việt Nam không đủ cung ứng thì giá sẽ càng tăng lên, nhưng nếu Việt Nam dư cung ứng thì giá sẽ không lên được”, ông Nam nhấn mạnh.
Vụ lúa Hè Thu năm nay khu vực đồng bằng sông Cửu Long bị ảnh hưởng bởi hạn hán, xâm nhập mặn nên có nhiều địa phương đã bỏ sản xuất lúa vụ Hè Thu, vì vậy, nhiều khả năng lượng lúa gạo hàng hóa trong vụ này sẽ thấp hơn nhiều so với vụ Hè Thu trước.
Các nhà máy, nhà cung ứng, doanh nghiệp trong nước đang trong tâm thế dừng lại chờ xem thị trường động tĩnh như thế nào.
“Thực ra, nhiều doanh nghiệp đã có hợp đồng nhưng do phía nhà nhập khẩu dừng lấy hàng nên họ chưa dám mua vào, cùng với đó họ cũng đang chờ vụ Hè Thu vào thu hoạch rộ, nhìn chung doanh nghiệp đang trong tâm thế chờ đợi thị trường. Song, vẫn có những doanh nghiệp cần mua hàng thì họ cũng sẽ đẩy mạnh mua vào, vì nếu để thị trường tăng cao hơn dự kiến sẽ ảnh hưởng đến kế hoạch kinh doanh của đơn vị”, Phó Chủ tịch VFA cho biết thêm.
Theo nhận định, một số doanh nghiệp đã có hợp đồng nhưng chưa mua vì phía Philippines chưa nhận hàng. Bên cạnh đó, vụ Hè Thu chưa thu hoạch rộ nên họ chờ đến khi Philippines chính thức mua hàng.
Khi số lượng nhận hàng tăng lên thì với lượng lúa gạo hàng hóa đang thiếu do Việt Nam bị ảnh hưởng bởi hạn hán, xâm nhập mặn giá lúa sẽ tăng lên và cơ hội giá gạo xuất khẩu ổn định trở lại. Cơ hội giá lúa gạo ổn định trở lại càng lớn khi Philippines chính thức mua hàng, còn đối với những doanh nghiệp đã ký hợp đồng vẫn phải mua vào.
Chưa kể, Philippines cũng sẽ phải mua thêm gạo và lượng gạo họ cần mua thêm tối thiểu 1,5 – 2 triệu tấn từ nay đến cuối năm, cho đủ 3 triệu tấn gạo dự kiến nhập khẩu trong năm nay.
“Bình thường Philippines mua gạo của chúng ta từ 3 - 3,5 triệu tấn/năm. Khi mức thuế mới chính thức đi vào thực hiện thương nhân Philippines sẽ đẩy mạnh mua gạo từ Việt Nam, khi đó giá gạo nội địa sẽ dần ổn định trở lại, giúp người nông dân an tâm sản xuất”, ông Nam nói.
Nhìn chung, việc Chính phủ Philippines giảm thuế nhập khẩu gạo đến 20% đã tạo điều kiện thuận lợi cho thương nhân Philippines tăng nhập khẩu gạo, trước mắt là có lợi cho người dân Philippines và cũng có lợi cho bên mua vì họ không phải đầu tư quá nhiều vốn trong việc mua hàng và đóng thuế, còn bên bán cũng thuận lợi hơn trong hoạt động bán hàng.
