Thanh tra nhận giá ưu đãi điện mặt trời: Hà Đô (HDG) 'bay' hơn 300 tỷ lợi nhuận sau kiểm toán

CTCP Tập đoàn Hà Đô (mã chứng khoán HDG) công bố Báo cáo tài chính hợp nhất kiểm toán năm 2024, ghi nhận lợi nhuận trước thuế sau kiểm toán giảm 307 tỷ đồng (tương đương 35%) so với báo cáo tự lập, mặc dù doanh thu không thay đổi đáng kể.

Theo đó, Hà Đô chỉ đạt 572,8 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế trong năm 2024, thay vì 880 tỷ như báo cáo trước đó. Lợi nhuận ròng đạt 348 tỷ đồng (thay vì 576 tỷ đồng như báo cáo tự lập) – giảm 48% so với năm 2023.

Nguyên nhân là sau kiểm toán, chi phí quản lý doanh nghiệp tăng thêm 93 tỷ đồng và đặc biệt, chi phí khác tăng thêm 223 tỷ. Trong khoản mục này, Hà Đô bất ngờ xuất hiện khoản chi phí 209 tỷ đồng dự phòng ngắn hạn phải trả.

Hà Đô giải trình cho biết nguyên nhân là do căn cứ trên tình trạng pháp lý của Dự án Điện mặt trời Hồng phong 4 và thực tế thu hồi công nợ, Công ty đã đánh giá và tạm ước tính ảnh hưởng có thể đến tiền bán điện để ghi nhận dự phòng trên báo cáo tài chính hợp nhất.

Cụ thể, dự án Điện mặt trời Hồng Phong 4 (nằm tại huyện Bắc Bình, tỉnh Bình Thuận) thuộc sở hữu của Công ty Hà Đô Bình Thuận - công ty con của Tập đoàn. Dự án đã được cấp Quyết định Chủ trương Đầu tư số 1665/QĐ-UBND bởi Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Bình Thuận ngày 29/6/2018.

Dự án này là một trong số các dự án được đề cập trong Thông báo kết luận thanh tra số 3116/TB-TTCP ngày 25/12/2023 của Thanh tra Chính phủ về việc chấp hành chính sách, pháp luật trong quản lý, thực hiện quy hoạch và đầu tư xây dựng các công trình điện theo Quy hoạch điện VII và Quy hoạch điện VII điều chỉnh.

DA Điện mặt trời Hồng Phong 4 có tổng vốn đầu tư 1.100 tỷ đồng, công suất 48MW

Để giải quyết các nội dung được nêu trong thông báo này, Bộ Công Thương đã có Báo cáo số 321/BC-BCT ngày 12/12/2024 về triển khai Nghị quyết của Chính phủ về chủ trương, phương hướng tháo gỡ vướng mắc, khó khăn cho các dự án điện năng lượng tái tạo.

Trong đó, đối với các dự án đang được hưởng giá khuyến khích (FIT) có vi phạm do không đáp ứng đầy đủ điều kiện hưởng giá FIT thì không được hưởng giá FIT mà phải xác định lại giá mua bán điện theo quy định, thu hồi lại các khoản giá FIT ưu đãi đã được hưởng thông qua bù trừ thanh toán tiền mua điện.

Đồng thời, Tập đoàn Điện lực Việt Nam đang thực hiện rà soát lại các điều kiện hưởng cơ chế giá FIT với các chủ đầu tư dự án nhà máy điện mặt trời.

Theo đó, giá bán điện mà Tập đoàn đang được áp dụng có thể bị ảnh hưởng.

Tại ngày lập báo cáo tài chính hợp nhất, các cơ quan chức năng chưa đưa ra kết luận cuối cùng về hướng xử lý cho các vấn đề nêu trong Thông báo Báo cáo nói trên. Dựa trên tình trạng pháp lý của Dự án và thực tế thu hồi công nợ, Tập đoàn đã đánh giá và tạm ước tính ảnh hưởng có thể có đến tiền bán điện để ghi nhận dự phòng trên báo cáo tài chính hợp nhất.

Trước đó, theo phân tích của các CTCK hồi tháng 2/2025 về báo cáo tài chính tự lập của Hà Đô, trong quý 4/2024, công ty đã ghi nhận chi phí dự phòng khoảng 180 tỷ đồng và cả năm 2024 đã trích 203 tỷ dự phòng cho Dự án điện mặt trời Hồng Phong 4, khiến chi phí quản lý bán hàng tăng vọt.

Tuy nhiên, theo ước tính của Vietcap, chi phí dự phòng cần thiết phải là 400 tỷ. Con số chi phí dự phòng bổ sung sau kiểm toán của Hà Đô khá tương đồng với ước tính của Vietcap.

Ngoài dự án Điện mặt trời Hồng Phong 4, Hà Đô cũng thuyết minh các vấn đề liên quan đến dự án Điện mặt trời Infra 1 (nằm tại huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận) – thuộc sở hữu của Công ty Surya, công ty con của Tập đoàn.

Dự án đã được công nhận ngày vận hành điện thương mại là ngày 4/9/2020 và được chấp nhận kết quả nghiệm thu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền vào ngày 28/2/2023.

Dự án này đã được đề cập trong danh sách 173 nhà máy được công nhận ngày vận hành thương mại và hưởng giá bán điện theo cơ chế giá khuyến khích đối với các dự án điện mặt trời khi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền có văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu công trình xây dựng của chủ đầu tư. Tập đoàn Điện lực Việt Nam đang thực hiện rà soát lại các điều kiện hưởng giá bán điện theo cơ chế giá khuyến khích với các chủ đầu tư dự án nhà máy điện mặt trời. Theo đó, giá bán điện mà Tập đoàn đang được áp dụng có thể bị ảnh hưởng.

Tại ngày lập báo cáo tài chính hợp nhất, Tập đoàn chưa nhận được bất kỳ kết luận chính thức nào của các cấp có thẩm quyền liên quan tới vấn đề nêu tại Báo cáo nêu trên. Do đó, Ban Tổng Giám đốc Công ty chưa có cơ sở chắc chắn để đánh giá ảnh hưởng (nếu có) của vấn đề này đối với báo cáo tài chính hợp nhất.