Sự gia tăng đột biến trong kim ngạch nhập khẩu từ Trung Quốc trong tháng 10 đã đẩy thâm hụt thương mại của Thái Lan lên mức cao nhất kể từ đầu năm 2023, một dấu hiệu cho thấy chính sách thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có tác động mạnh đến các mô hình thương mại ở châu Á.
Theo dữ liệu do Bộ Thương mại Thái Lan công bố ngày 25/11, giá trị hàng hóa là tư liệu sản xuất và nguyên liệu thô nhập khẩu từ Trung Quốc đã tăng vọt 34% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 9,8 tỷ đô la Mỹ, mức cao nhất trong năm nay. Trong khi đó, xuất khẩu sang Mỹ tăng 33%, đạt 6,7 tỷ đô la Mỹ, chủ yếu nhờ máy tính và linh kiện, máy móc và thép.
Tổng kim ngạch xuất khẩu của Thái Lan sang Trung Quốc cũng tăng, ở mức 9,3%.
Tổng lượng hàng hóa nhập khẩu của Thái Lan đã tăng 16% trong tháng trước, cao hơn bất kỳ dự báo nào của các nhà kinh tế trong cuộc khảo sát của Bloomberg, trong khi xuất khẩu chỉ tăng 5,7%, không đạt được như ước tính. Kết quả là, cán cân thương mại của Thái Lan đã chuyển sang thâm hụt 3,4 tỷ đô la, từ mức thặng dư 3,3 tỷ đô la một tháng trước đó.
Mô hình trong dữ liệu của Thái Lan - gia tăng cả về nhập khẩu từ Trung Quốc và xuất khẩu sang Mỹ - đã làm dấy lên lo ngại về việc sử dụng các nước Đông Nam Á để che giấu nguồn gốc hàng hóa trên đường đến Mỹ. Điều này cũng cho thấy rõ áp lực lên các nền kinh tế như Thái Lan, vốn đang phải đối mặt với làn sóng hàng hóa Trung Quốc được chuyển hướng.
Trong khi xuất khẩu thiết bị xử lý dữ liệu sang Mỹ tăng hơn gấp đôi trong tháng 9 và tháng 10, nhập khẩu linh kiện và phụ kiện máy tính từ Trung Quốc lại cho thấy "sự tăng trưởng mạnh mẽ, cho thấy khả năng tiếp tục trung chuyển và chuyển hướng xuất khẩu", các nhà kinh tế tại Barclays Plc viết trong một báo cáo nghiên cứu.
Xuất khẩu máy tính và linh kiện của Thái Lan sang Mỹ đã tăng 110% lên 2 tỷ đô la vào tháng trước, trong khi nhập khẩu cùng loại từ Trung Quốc tăng 35% lên 559 triệu đô la. Tương tự, nhập khẩu thép từ Trung Quốc tăng 58% lên 422 triệu đô la, trong khi xuất khẩu sang Mỹ tăng 55% lên 47 triệu đô la.
Trong các thỏa thuận thương mại với các quốc gia Đông Nam Á, Mỹ đã tuyên bố hàng hóa mà họ coi là trung chuyển sẽ phải chịu mức thuế cao tới 40%, mặc dù họ chưa xác định cách thức hoặc cấp thẩm quyền nào sẽ đưa ra quyết định như vậy. Mức thuế cơ bản đối với hàng nhập khẩu từ Thái Lan là 19%.
Xuất khẩu giảm sút kéo dài có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng chung, gây áp lực lên đồng Baht và làm phức tạp chính sách tiền tệ vào thời điểm Ngân hàng trung ương Thái Lan và Thủ tướng Anutin Charnvirakul đang nỗ lực hỗ trợ sự phục hồi kinh tế mong manh.
Xuất khẩu là động lực chính của nền kinh tế Thái Lan, chiếm hơn một nửa tổng sản phẩm quốc nội. Sự phụ thuộc quá mức của quốc gia này vào thương mại quốc tế khiến nước này dễ bị tổn thương trước những biến động tiền tệ và các chính sách thuế quan toàn cầu, vốn có thể làm xói mòn khả năng cạnh tranh.
Đồng Baht đã tăng giá hơn 5% so với đồng bạc xanh trong năm nay, vượt trội hơn hầu hết các đồng tiền châu Á khác và khiến các sản phẩm của Thái Lan trở nên đắt đỏ hơn.
Thâm hụt thương mại lớn hơn dự kiến "có thể là tín hiệu tích cực vì nó sẽ giúp giảm bớt áp lực lên thặng dư tài khoản vãng lai của Thái Lan và đồng Baht", Nantapong Chiralerspong, Tổng giám đốc Văn phòng Chính sách và Chiến lược Thương mại, phát biểu với các phóng viên.
