Ngày 28/7/2026, Chứng khoán SSI phối hợp cùng Daiwa Securities Group tổ chức hội thảo “Lộ trình niêm yết cho doanh nghiệp FDI tại Việt Nam”.
Phát biểu tại hội thảo, ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), cho rằng khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài là bộ phận quan trọng của nền kinh tế, đồng thời có khả năng trở thành nguồn cung hàng hóa chất lượng cho thị trường chứng khoán.
Theo ông Thu, việc thúc đẩy doanh nghiệp FDI tham gia thị trường chứng khoán không chỉ giúp doanh nghiệp mở rộng kênh huy động vốn, mà còn góp phần đa dạng hóa cơ cấu hàng hóa, tăng quy mô vốn hóa, cải thiện thanh khoản và sức hấp dẫn của thị trường Việt Nam đối với dòng vốn quốc tế.
Thị trường vốn phải đáp ứng nhu cầu đầu tư 38,5 triệu tỷ đồng
Tổng nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội trong giai đoạn 2026-2030 dự kiến đạt khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, tương đương bình quân 7,7 triệu tỷ đồng mỗi năm và gấp khoảng 2 lần giai đoạn 2021-2025.
Tại hội thảo, đại diện UBCKNN cho biết quy mô vốn rất lớn đặt ra yêu cầu phát triển thị trường vốn chủ động, hiện đại, có khả năng trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn chủ lực cho nền kinh tế, qua đó giảm sự phụ thuộc vào hệ thống ngân hàng.
Định hướng đến năm 2030 là phần lớn nguồn vốn trung và dài hạn sẽ được huy động thông qua thị trường vốn. Thị trường không chỉ thực hiện vai trò cung ứng vốn, mà còn phải hình thành hệ sinh thái hiện đại, có khả năng dẫn dắt, điều tiết nguồn lực xã hội và nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế.
Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán đến năm 2030 cũng đặt mục tiêu xây dựng thị trường ổn định, an toàn, lành mạnh, hiệu quả, bền vững và hội nhập; đồng thời bảo đảm cơ cấu hợp lý giữa các cấu phần của thị trường.
Một trong những trọng tâm là đa dạng hóa hàng hóa và các kênh dẫn vốn, phát huy nguồn lực của khu vực tư nhân, thu hút vốn đầu tư nước ngoài và nguồn vốn từ các tổ chức tài chính quốc tế tham gia lâu dài vào thị trường trong nước.
Vốn FDI tăng mạnh nhưng doanh nghiệp FDI gần như “vắng bóng” trên sàn
Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam tiếp tục duy trì xu hướng tích cực. Trong năm 2025, tổng vốn đăng ký mới, điều chỉnh và góp vốn, mua cổ phần đạt hơn 38,4 tỷ USD, tăng 0,5% so với năm trước. Vốn FDI thực hiện ước đạt hơn 27,6 tỷ USD, tăng 9%.
Đến hết 6 tháng đầu năm 2026, tổng vốn đăng ký đạt 34,6 tỷ USD, tăng 61% so với cùng kỳ năm 2025; vốn thực hiện đạt 13,03 tỷ USD, tăng 11,2%.
Trong đó, vốn đăng ký mới tăng 87,2%, giá trị góp vốn và mua cổ phần tăng 89,5%, còn vốn đầu tư mở rộng tăng 23,5%. Diễn biến này cho thấy các nhà đầu tư hiện hữu vẫn tiếp tục mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam.
Tuy nhiên, ông Hoàng Văn Thu cho biết mức độ tham gia của doanh nghiệp FDI trên thị trường chứng khoán lại rất hạn chế.
Kể từ khi thị trường chứng khoán Việt Nam đi vào hoạt động, chỉ có 11 doanh nghiệp FDI thực hiện niêm yết hoặc đăng ký giao dịch. Hiện còn 10 doanh nghiệp trên tổng số gần 1.600 doanh nghiệp niêm yết, đăng ký giao dịch toàn thị trường.
Tại thời điểm cuối năm 2025, nhóm này có tổng vốn điều lệ khoảng 12.629 tỷ đồng và tổng tài sản khoảng 44.696 tỷ đồng, lần lượt chiếm 0,15% và 0,48% toàn thị trường.
Từ năm 2017 đến nay, có thêm 4 doanh nghiệp FDI chuyển đổi thực hiện đăng ký công ty đại chúng, nhưng chưa có trường hợp nào tiếp tục hoàn thành niêm yết hoặc đăng ký giao dịch.
Những con số trên cho thấy sự chênh lệch lớn giữa đóng góp của khu vực FDI đối với nền kinh tế và mức độ hiện diện của khối doanh nghiệp này trên thị trường chứng khoán.
Doanh nghiệp FDI có thể tạo nguồn hàng chất lượng
Theo Phó Chủ tịch UBCKNN, khu vực FDI có vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng của Việt Nam theo hướng xanh, số hóa và nâng cao tính tự chủ.
Bên cạnh việc bổ sung nguồn vốn trung và dài hạn cho đầu tư phát triển, khu vực FDI còn là kênh tiếp nhận công nghệ hiện đại, phương thức quản trị tiên tiến và đào tạo nguồn nhân lực.
Đối với thị trường chứng khoán, sự tham gia của các doanh nghiệp FDI có thể cung cấp thêm danh mục cổ phiếu đa dạng, trong đó có những doanh nghiệp sở hữu nền tảng tài chính vững mạnh, công nghệ và năng lực quản trị theo tiêu chuẩn quốc tế.
Nguồn hàng mới cũng sẽ góp phần gia tăng vốn hóa, cải thiện thanh khoản và nâng cao uy tín của thị trường, từ đó tăng sức hút đối với cả dòng vốn đầu tư trực tiếp và dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài.
Dư địa này càng đáng chú ý trong bối cảnh Việt Nam đã được FTSE Russell xác nhận nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp, với việc triển khai dự kiến bắt đầu từ ngày 21/9/2026.
Khuyến khích IPO gắn với niêm yết
Theo định hướng, cơ quan quản lý sẽ nghiên cứu thu hút các doanh nghiệp FDI tham gia thị trường chứng khoán để huy động vốn, mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam.
Một trong những giải pháp trọng tâm là khuyến khích hoạt động chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng – IPO – gắn liền với niêm yết, đồng thời rà soát các điều kiện liên quan đến chuyển đổi mô hình doanh nghiệp và chuyển nhượng cổ phần.
Về trung và dài hạn, chính sách sẽ tập trung hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và mở rộng khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài theo lộ trình phù hợp.
Quá trình này phải bảo đảm công khai, minh bạch, áp dụng thống nhất và không phân biệt đối xử giữa các nhà đầu tư.
Cùng với doanh nghiệp FDI, nguồn cung hàng hóa cho thị trường vốn sẽ tiếp tục được mở rộng thông qua việc đẩy mạnh IPO gắn với niêm yết, thúc đẩy doanh nghiệp tư nhân huy động vốn và đưa cổ phiếu lên thị trường chứng khoán.
Các doanh nghiệp được khuyến nghị chủ động tiếp cận thị trường vốn; đẩy mạnh IPO, phát hành cổ phiếu và trái phiếu; nâng cao chất lượng quản trị, minh bạch thông tin và sử dụng hiệu quả nguồn vốn huy động.
Về phía cơ quan quản lý, ông Thu cho biết định hướng là tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, tăng cường đối thoại với doanh nghiệp và tạo lập môi trường huy động vốn minh bạch, thuận lợi, đồng thời bảo đảm thị trường vận hành an toàn, hiệu quả.
