Trong thư gửi nhà đầu tư mới đây, ông Petri Deryng - người đứng đầu quỹ ngoại PYN Elite Fund kỳ vọng rằng tình hình thanh khoản tại Việt Nam có thể dần cải thiện trong phần còn lại của năm, sau giai đoạn chịu nhiều sức ép.
Ông Petri Deryng đánh giá việc lãi suất tăng đã thúc đẩy một bộ phận nhà đầu tư bán bớt cổ phiếu, trong khi kỳ vọng lạm phát và điều kiện thanh khoản tại Việt Nam vẫn còn nhiều thách thức. Một phần áp lực đến từ việc triển khai các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng quy mô lớn.
Theo người đứng đầu quỹ PYN Elite, tỷ giá, thanh khoản, cán cân thương mại, kỳ vọng lạm phát và lãi suất có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Iran bùng phát, Việt Nam đã nhanh chóng cắt giảm thuế nhiên liệu, qua đó góp phần kiểm soát giá xăng bán lẻ trong nước.
Bên cạnh hoạt động đầu tư, PYN Elite Fund chỉ ra hai yếu tố đáng chú ý đã khiến thanh khoản tại Việt Nam trở nên thắt chặt hơn trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 7.
Đầu tiên là sự tăng mạnh của giá chip DRAM. Theo quỹ, các ngành sản xuất phục vụ xuất khẩu phải nhập khẩu lượng lớn chip với mức giá cao hơn trước, qua đó tạo sức ép lên cán cân thương mại.
PYN Elite ước tính riêng tác động từ hoạt động mua chip trong 7 tháng đầu năm có thể lên tới khoảng 25 tỷ USD, và đây là nguyên nhân lớn nhất khiến cán cân thương mại nhanh chóng chuyển sang trạng thái thâm hụt trong giai đoạn này.
Tuy nhiên, quỹ cho rằng tác động trên có thể mang tính thời điểm. Giá bán của các sản phẩm xuất khẩu sử dụng chip cũng sẽ tăng theo, nhưng ảnh hưởng tích cực lên cán cân thương mại thường xuất hiện với độ trễ khoảng 6 tháng.
Theo đó, các khoản thặng dư thương mại trong những giai đoạn tiếp theo có thể dần bù đắp phần thâm hụt phát sinh trước đó.
Yếu tố thứ hai là giá dầu nhập khẩu, vốn đạt mức cao vào mùa xuân năm 2026. Dù vậy, theo tính toán của PYN Elite, ảnh hưởng từ việc nhập khẩu chip DRAM vẫn lớn hơn và là tác nhân đáng chú ý nhất đối với sự suy giảm nhanh của cán cân thương mại trong 7 tháng đầu năm.
Kỳ vọng thanh khoản cải thiện, lợi nhuận doanh nghiệp vẫn là điểm tựa
Nhìn về những tháng còn lại của năm, người đứng đầu PYN Elite Fund dự báo thanh khoản sẽ dần được cải thiện.
Dù vậy, quỹ lưu ý hiện vẫn chưa có dấu hiệu rõ ràng về thời điểm căng thẳng địa chính trị tại Iran kết thúc. Điều này đồng nghĩa giá dầu nhập khẩu nhiều khả năng tiếp tục duy trì ở mức tương đối cao và vẫn là một biến số cần theo dõi.
Trước đó, quỹ PYN Elite từng kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận mạnh của các doanh nghiệp Việt Nam sẽ trở thành động lực giúp giá cổ phiếu tăng đáng kể. Tuy nhiên, điều kiện thanh khoản thời gian qua đã khiến đà tăng của thị trường diễn ra chậm hơn dự kiến.
“Chúng tôi đã kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận mạnh mẽ tại Việt Nam sẽ kéo giá cổ phiếu tăng mạnh, nhưng rõ ràng tình trạng thanh khoản đã khiến giá cổ phiếu chỉ có thể nhích lên chậm chạp”, ông Petri Deryng nhận định.
Tại ngày 27/7, giá trị tài sản ròng (NAV)/chứng chỉ quỹ của quỹ đã chạm mức thấp nhất năm khi đóng cửa ở 487,3 euro. Kể từ đó tới nay đã phục hồi khoảng 10%, lên quanh 535,5 euro ở thời điểm cập nhật gần nhất. Diễn biến này khiến PYN Elite đặt nghi vấn liệu thị trường có thể đã đi qua vùng đáy trong năm nay hay chưa.
