Trong báo cáo mới đây về ngành năng lượng, Chứng khoán Yuanta Việt Nam nhận định ngành điện đang đứng trước một sự chuyển dịch lớn khi yêu cầu cung ứng đủ điện cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế ngày càng cấp thiết.
Theo Yuanta, bài toán điện hiện không thể chỉ nhìn ở khâu phát điện mà cần đặt trong toàn bộ chuỗi giá trị năng lượng, từ nguồn nhiên liệu thượng nguồn, sản xuất điện cho đến truyền tải và phân phối. Các nhà hoạch định chính sách cũng ngày càng chú trọng việc bảo đảm nguồn tài nguyên đầu vào nhằm duy trì nguồn cung điện ổn định trong dài hạn.
Nhu cầu điện thực tế đang tăng nhanh. Năm 2025, tiêu thụ điện của Việt Nam tăng khoảng 7% so với cùng kỳ. Sang nửa đầu năm 2026, EVN ghi nhận sản lượng điện thương phẩm đạt 152,5 TWh, tăng 10,2%.
Về dài hạn, Yuanta dự báo sản lượng điện tiêu thụ của Việt Nam có thể đạt khoảng 510 TWh vào năm 2030, tương ứng tốc độ tăng trưởng kép khoảng 10%/năm trong giai đoạn 2025-2030. Dự báo này dựa trên mục tiêu duy trì tăng trưởng GDP quanh 10%/năm của Việt Nam trong giai đoạn 2026-2030.
Giá điện có thể còn dư địa điều chỉnh
Theo Yuanta, một trong những nút thắt lớn nhất của ngành điện là sự mất cân đối mang tính cấu trúc giữa chi phí mua điện của EVN và giá bán lẻ điện.
Tháng 5/2025, giá bán lẻ điện bình quân đã được điều chỉnh tăng 4,8%, lên 2.204 đồng/kWh. Việc tăng giá giúp tình hình tài chính của EVN cải thiện đáng kể và doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận trở lại trong năm 2025, sau giai đoạn chịu áp lực lớn từ chi phí đầu vào.
Yuanta cho rằng những thay đổi chính sách đang cho thấy xu hướng ngày càng rõ theo hướng để giá bán lẻ điện phản ánh sát hơn chi phí thực tế.
Cụ thể, các đề xuất sửa đổi Luật Điện lực hướng tới xây dựng cơ chế giá điện cho phép cập nhật kịp thời biến động của chi phí đầu vào, đồng thời tính toán các khoản chi phí hợp lý, hợp lệ nhưng trước đây chưa được phản ánh đầy đủ vào giá bán điện bình quân.
Nhóm phân tích đánh giá đây là tín hiệu cho thấy Chính phủ ngày càng cởi mở hơn với việc điều chỉnh giá điện khi cần thiết.
Hiện, giá điện tại Việt Nam vẫn ở mức tương đối thấp so với nhiều quốc gia trong khu vực, trong khi cơ cấu nguồn điện đang dần phụ thuộc nhiều hơn vào những nguồn có chi phí cao như khí tự nhiên và LNG. Điều này tạo ra dư địa nhất định cho các đợt điều chỉnh giá tiếp theo.
Theo Yuanta, bài toán chính sách trong thời gian tới sẽ là cân bằng giữa khả năng chi trả tiền điện của nền kinh tế và yêu cầu bảo đảm đủ nguồn cung cho tăng trưởng.
Việc cải thiện tình hình tài chính của EVN cũng có ý nghĩa đối với các mắt xích khác trong ngành. Khi khả năng thu hồi chi phí của bên mua điện được củng cố, hiệu quả kinh tế của các dự án nhiệt điện khí có thể trở nên rõ ràng hơn, từ đó tạo thêm niềm tin cho nhà đầu tư rót vốn vào toàn bộ chuỗi khí - điện.
Song song với cơ chế giá, Yuanta cho rằng Chính phủ đang tiếp cận bài toán an ninh năng lượng trên phạm vi rộng hơn. Quy hoạch tổng thể năng lượng quốc gia bao gồm dầu khí, than, điện và năng lượng tái tạo cho thấy việc đảm bảo nguồn cung điện đang ngày càng gắn chặt với khả năng chủ động nguồn nhiên liệu.
Bên cạnh đó, hoạt động giám sát các dự án điện cũng được tăng cường. Những vấn đề pháp lý liên quan đến dự án đường dây 500kV mạch 3 từng ảnh hưởng tới tâm lý nhà đầu tư đối với một số cổ phiếu trong ngành, song Yuanta nhìn nhận đây cũng là dấu hiệu cho thấy cơ quan quản lý đang siết chặt hiệu quả đầu tư và phân bổ nguồn vốn.
Yếu tố này càng đáng chú ý khi Quy hoạch điện VIII đặt mục tiêu xây dựng mới 12.944 km đường dây truyền tải 500kV trong giai đoạn 2025-2030.
POW có thể thiết lập nền lợi nhuận mới nhờ Nhơn Trạch 3&4
Trong bối cảnh chính sách nói trên, Yuanta đánh giá PV Power (POW) là một trong những doanh nghiệp có khả năng hưởng lợi trực tiếp nhờ vị thế sẵn có trong mảng nhiệt điện khí.
Điểm nhấn lớn nhất với POW là sự đóng góp của hai nhà máy Nhơn Trạch 3 và Nhơn Trạch 4 (NT3&4).
Yuanta dự báo doanh thu năm 2026 của POW có thể tăng 88% so với cùng kỳ, lên khoảng 64.000 tỷ đồng. Động lực chính đến từ sản lượng điện khí dự kiến tăng 63%, đạt khoảng 15,8 TWh, trong khi giá bán điện khí bình quân tăng 13%, lên 2.595 đồng/kWh.
Sự tăng trưởng này được hỗ trợ bởi việc NT3&4 đóng góp trọn vẹn trong năm, cùng khả năng huy động điện khí cao hơn trong điều kiện thời tiết khô hạn.
Về lợi nhuận, Yuanta dự báo LNST cốt lõi của POW tăng 58% trong năm 2026, đạt khoảng 3.800 tỷ đồng.
Sang năm 2027, lợi nhuận có thể không tiếp tục tăng mạnh nhưng được kỳ vọng duy trì ở mặt bằng cao hơn đáng kể so với giai đoạn trước khi NT3&4 đi vào hoạt động. Theo Yuanta, hai dự án này đang tạo ra một "mức nền lợi nhuận mới" cho doanh nghiệp.
GAS đón đầu làn sóng LNG
Cùng với POW, PV GAS (GAS) được Yuanta đánh giá có vị thế thuận lợi trong quá trình mở rộng chuỗi khí - điện LNG tại Việt Nam.
Theo công ty chứng khoán, sự phát triển nhanh của điện khí LNG sẽ kéo theo nhu cầu nhập khẩu nhiên liệu tăng mạnh. Đến năm 2030, lượng LNG nhập khẩu của Việt Nam có thể đạt khoảng 14-18 tỷ m3.
GAS có lợi thế khi đã hiện diện ở nhiều mắt xích quan trọng, từ nhập khẩu, kho chứa, tái hóa khí cho đến cung cấp nhiên liệu cho các nhà máy điện.
Doanh nghiệp cũng đang tiếp tục mở rộng năng lực cung ứng LNG. Một bước đi đáng chú ý là hợp đồng mua bán LNG dài hạn đầu tiên được ký với Shell cho giai đoạn 2027-2031.
Bên cạnh đó, các dự án hạ tầng như Thị Vải - Cái Mép và Sơn Mỹ được kỳ vọng tiếp tục củng cố vị thế của GAS trong chuỗi giá trị LNG.
Yuanta cho rằng việc tháo gỡ áp lực tài chính đối với EVN và hình thành cơ chế giá điện phản ánh đầy đủ hơn chi phí đầu vào sẽ đặc biệt quan trọng với điện khí. Khi đầu ra của các dự án điện trở nên khả thi hơn về mặt kinh tế, nhu cầu đầu tư vào khai thác khí, nhập khẩu LNG và hạ tầng liên quan cũng có thể được thúc đẩy.
