Ngày 15/4, xuất khẩu dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ của Mỹ đã đạt mức cao kỷ lục, khi Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho biết tổng lượng xuất cảng lên đến 12,7 triệu thùng mỗi ngày. Riêng dầu thô vượt mốc 5 triệu thùng mỗi ngày, trong bối cảnh chiến sự tại Trung Đông gây ra cú sốc cung ứng lớn nhất trong lịch sử thị trường dầu mỏ.
Đà gia tăng này diễn ra khi eo biển Hormuz gần như bị tê liệt từ đầu tháng 3/2026, sau các hành động quân sự của Mỹ và Israel (Ix-ra-en) nhằm vào Iran. Tuyến hàng hải này vốn vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu, nay chỉ còn hoạt động ở mức tối thiểu do các cuộc tấn công vào tàu thuyền và hạ tầng năng lượng.
Các quốc gia sản xuất dầu tại vùng Vịnh như Saudi Arabia (A-rập Xê-út), Iraq (I-rắc), Kuwait (Cô-oét), Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Qatar (Ca-ta) và Bahrain (Ba-ranh) đã phải cắt giảm tổng cộng khoảng 9,1 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 4/2026, với nguy cơ tiếp tục gia tăng nếu tuyến vận chuyển không được tái lập nhanh chóng.
Các chuyên gia thuộc Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) nhận định đây là cú sốc cung ứng dầu lớn nhất từng được ghi nhận, với mức sụt giảm vượt quá 10 triệu thùn/ngày trong tháng 3. Điều này buộc các quốc gia tiêu thụ tại châu Á và châu Âu phải tìm kiếm nguồn thay thế, và Mỹ nổi lên như nhà cung cấp linh hoạt nhất.
Tại vùng duyên hải Vịnh Mỹ (Vịnh Mexico), lượng dầu bốc xếp đang tiến tới mức 4,9-5,2 triệu thùng/ngày trong tháng 4/2026, tăng mạnh so với mức 3,9-4 triệu thùng của tháng trước. Nhu cầu từ châu Á đối với dầu Mỹ đã tăng đến 82% so với tháng trước, đạt khoảng 2,5 triệu thùng mỗi ngày.
Dữ liệu vận tải cho thấy số lượng tàu chở dầu hướng đến các cảng của Mỹ tăng vọt, với 68 tàu trống trong một giai đoạn gần đây, so với mức thông thường chỉ từ 24-27 tàu.
Xuất khẩu các sản phẩm dầu tinh luyện cũng góp phần đáng kể vào tổng sản lượng, đẩy tổng mức xuất khẩu dầu và sản phẩm dầu lên mức kỷ lục 12,7 triệu thùng/ngày. Các chuyên gia dự báo con số này có thể vượt 13 triệu thùng/ngày trong những tuần tới khi các nhà sản xuất Mỹ gia tăng công suất.
Mỹ đang hưởng lợi từ nhiều năm phát triển dầu đá phiến, năng lực lọc dầu linh hoạt, cùng với hệ thống hạ tầng được mở rộng sau khi lệnh cấm xuất khẩu dầu thô được bãi bỏ vào năm 2015. Điều này đặt Mỹ vào vị trí nhà cung cấp điều tiết chính của thị trường toàn cầu trong cuộc khủng hoảng hiện nay.
Giá dầu đã phản ứng mạnh mẽ với tình hình. Dầu WTI được giao dịch trên mức giá 100-104 USD/thùng trong những phiên gần đây, trong khi dầu Brent cũng dao động quanh mức tương tự. Giá dầu vùng Vịnh Mỹ tăng mạnh do nhu cầu cao và những hạn chế về vận chuyển.
Dù xuất khẩu gia tăng mang lại lợi nhuận lớn cho ngành năng lượng Mỹ, tình hình này cũng tạo áp lực lên giá nhiên liệu trong nước. Một số chuyên gia cho rằng việc chuyển nguồn cung ra nước ngoài trong bối cảnh thị trường toàn cầu thắt chặt đang góp phần đẩy giá xăng và dầu diesel tăng cao đối với người tiêu dùng Mỹ trước mùa du lịch hè.
Chính quyền Tổng thống Trump đã giải phóng một lượng đáng kể dầu từ kho dự trữ chiến lược, đồng thời cho thấy không có kế hoạch hạn chế xuất khẩu trong ngắn hạn, ưu tiên để thị trường tự điều chỉnh thay vì can thiệp trực tiếp.
Trên bình diện toàn cầu, cuộc khủng hoảng đã thúc đẩy việc giải phóng hơn 400 triệu thùng dầu từ các kho dự trữ chiến lược của nhiều quốc gia. Các tuyến xuất cảng thay thế như hệ thống ống dẫn của Saudi Arabia và UAE đang hoạt động tối đa, nhưng vẫn không đủ bù đắp lượng thiếu hụt.
Về lâu dài, các câu hỏi đang được đặt ra về nhu cầu tiêu thụ. IEA đã hạ dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu năm 2026, do ảnh hưởng của suy giảm kinh tế tại châu Á và Trung Đông. Một số chuyên gia cảnh báo giá dầu cao kéo dài có thể thúc đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang các nguồn năng lượng thay thế như xe điện.
Đối với ngành năng lượng Mỹ, tình hình hiện nay vừa là cơ hội vừa là rủi ro. Xuất khẩu kỷ lục giúp cải thiện cán cân thương mại và tạo công ăn việc làm, nhưng giá năng lượng cao kéo dài có thể gây áp lực lên tăng trưởng kinh tế và chi tiêu của người dân.
Trong khi chiến sự tiếp tục và các nỗ lực ngoại giao tập trung vào việc tái lập lưu thông tại eo biển Hormuz, hoạt động xuất khẩu của Mỹ được dự báo sẽ tiếp tục ở mức cao. Khả năng vượt mốc 13 triệu thùng/ngày sẽ phụ thuộc vào tốc độ điều chỉnh của thị trường toàn cầu và diễn biến địa chính trị trong những tuần tới.
