Thanh khoản thị trường chứng khoán những phiên gần đây liên tục duy trì ở vùng thấp, phản ánh tâm lý thận trọng bao trùm lên dòng tiền. Giá trị khớp lệnh trung bình phiên trong tuần 30/3-3/4 trên sàn HOSE chỉ đạt mức 20.300 tỷ đồng, thấp hơn đáng kể so với trung bình 20 phiên.
Sau giai đoạn biến động mạnh, nhiều nhà đầu tư có xu hướng đứng ngoài quan sát thay vì giải ngân trên thị trường chứng khoán. Điều này phần nào phản ánh mức độ dè dặt của giới đầu tư trước các yếu tố bất định từ bên ngoài, đặc biệt là căng thẳng tại Trung Đông.
Bối cảnh đó cũng đặt ra câu hỏi về việc dòng tiền đang “đi đâu”, khi mức độ quan tâm với cổ phiếu có dấu hiệu suy giảm.
"Dòng vốn chưa quay lại mạnh với cổ phiếu"
Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Trọng Đình Tâm, Giám đốc Khối Tư vấn đầu tư KHCN, Chứng khoán Thiên Việt (TVS) cho rằng diễn biến thanh khoản hiện tại phần nào phản ánh sự thận trọng mang tính ngắn hạn của thị trường.
Giá trị giao dịch mỗi phiên hiện vẫn đang neo ở mức thấp nếu so với giai đoạn đầu năm 2026, phù hợp trong bối cảnh thị trường đang chờ thêm tín hiệu rõ ràng hơn để xác nhận vùng đáy.
"Thanh khoản thường sẽ có xu hướng cải thiện khi chỉ số hình thành đáy cứng hoặc khi VN-Index quay trở lại xu hướng tăng ngắn hạn", ông Tâm cho hay.
Ở góc độ dòng tiền, vị chuyên gia cho rằng nếu dòng vốn chưa quay lại mạnh với cổ phiếu, một phần nguyên nhân đến từ việc các kênh đầu tư thay thế đang trở nên hấp dẫn hơn trong ngắn hạn, đặc biệt là kênh tiền gửi ngân hàng.
Sức hút của kênh này đến từ việc mặt bằng lãi suất huy động đã liên tục tăng lên ở nhiều kỳ hạn kể từ cuối năm 2025, qua đó cải thiện đáng kể mức sinh lời của dòng tiền nhàn rỗi.
Theo vị chuyên gia TVS, việc lãi suất huy động đi lên chủ yếu xuất phát từ nhu cầu cạnh tranh nguồn vốn đầu vào giữa các ngân hàng thương mại, trong bối cảnh tỷ lệ dư nợ tín dụng trên tổng vốn huy động của toàn hệ thống (LDR) vẫn neo ở mức cao từ năm ngoái. Cùng với đó, nhu cầu vốn của nền kinh tế tiếp tục mở rộng để hướng tới mục tiêu tăng trưởng GDP hai chữ số trong năm 2026, qua đó tạo thêm áp lực lên mặt bằng lãi suất.
Dù vậy, ông Tâm vẫn duy trì quan điểm tích cực đối với kênh đầu tư chứng khoán trong trung hạn. Theo đó, không ít cổ phiếu đã điều chỉnh đáng kể trong thời gian qua, kéo theo hệ số P/B xuống thấp hơn nhiều so với mức trung bình 5 năm. Điều này đang mở ra cơ hội cho các nhà đầu tư theo chiến lược tích sản hoặc có tầm nhìn dài hơn.
Ngoài yếu tố định giá, thị trường chứng khoán còn được kỳ vọng hưởng lợi nhờ triển vọng nâng hạng theo phân loại của FTSE Russell, cũng như tác động từ các chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế nhà nước được triển khai từ đầu năm 2026 (Nghị quyết 79-NQ/TW, Nghị định số 57/2026/NĐ-CP,...).
Yếu tố lớn chi phối tâm lý nhà đầu tư
Thanh khoản sụt giảm mạnh, một trong những biến số lớn đang chi phối tâm lý nhà đầu tư là đà tăng mạnh của giá dầu.
Giá dầu thô đã duy trì xu hướng đi lên ngay từ đầu năm 2026 trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị giữa Mỹ và Iran gia tăng, trước khi bứt mạnh hơn trong hơn một tháng qua khi xung đột quân sự chính thức nổ ra.
Tính đến cuối tuần giao dịch 30/3-3/4, dầu Brent giao dịch quanh ngưỡng 109 USD/thùng, neo gần vùng đỉnh của năm 2026 và tăng hơn 50% kể từ thời điểm Israel và Mỹ bắt đầu triển khai chiến dịch quân sự tại Iran.
Diễn biến này nhanh chóng tạo áp lực lan tỏa sang mặt bằng giá trong nước. Giá xăng dầu thế giới và cước phí vận chuyển tăng kéo theo xu hướng đi lên của giá xăng dầu cung ứng tại Việt Nam.
Theo số liệu từ Cục Thống kê – Bộ Tài chính, chỉ số giá xăng trong tháng 3 tăng 29,7% so với tháng trước, trong khi chỉ số giá dầu diesel tăng hơn 57%. Qua đó, nhóm Giao thông trong rổ tính CPI của Việt Nam tăng tới 12,85% trong tháng, trở thành cấu phần tác động mạnh nhất tới mức tăng 1,23% của CPI tháng 3/2026.
Theo đánh giá của chuyên gia TVS, đà mở rộng tương đối nhanh của lạm phát là yếu tố ảnh hưởng trọng yếu tới diễn biến của thị trường chứng khoán.
Áp lực này đến từ hai phía: một mặt, nhà đầu tư lo ngại về triển vọng kinh doanh của doanh nghiệp trong môi trường chi phí đầu vào gia tăng; mặt khác, Ngân hàng Nhà nước sẽ có ít dư địa hơn trong điều hành chính sách tiền tệ theo hướng hỗ trợ ổn định thị trường. Không chỉ dừng ở yếu tố giá cả, thị trường còn phải đối mặt với nỗi lo về an ninh năng lượng nếu chiến sự tại Trung Đông kéo dài, làm gia tăng áp lực lên nguồn cung dầu mỏ và khí tự nhiên toàn cầu.
Dù vậy, TVS cho rằng rủi ro này phần nào đang được kiềm chế nhờ các động thái chủ động từ phía cơ quan điều hành. Theo đó, một số giải pháp đang được triển khai bao gồm linh hoạt sử dụng Quỹ bình ổn để hạ nhiệt giá xăng dầu, điều chỉnh các mức thuế trong công thức tính giá về mức 0 đồng/lít hoặc 0%, đồng thời tăng cường đàm phán, ký kết các hợp đồng năng lượng với các quốc gia cung ứng dầu mỏ và khí đốt, trong đó có Liên bang Nga.
