FTSE Russell vừa công bố báo cáo phân loại thị trường giữa kỳ, tái khẳng định lộ trình đưa Việt Nam từ thị trường cận biên (Frontier Market) lên thị trường mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging Market) vào tháng 9/2026. Đây được xem là cột mốc lịch sử, mở ra cánh cửa đón dòng vốn khổng lồ từ các định chế tài chính toàn cầu của thị trường chứng khoán Việt Nam.
Chia sẻ tại chương trình “Cafe cùng chứng”, ông Phạm Lưu Hưng, Kinh tế trưởng kiêm Giám đốc Trung tâm Phân tích & Tư vấn Đầu tư Công ty CP Chứng khoán SSI cho biết, kế hoạch nâng hạng thực tế sẽ được triển khai theo 4 đợt, thay vì chia đều như dự báo ban đầu, với khoảng cách giữa các đợt không đồng đều.
Cụ thể, đợt đầu tiên dự kiến bắt đầu vào tháng 9/2026. Đợt thứ hai diễn ra vào tháng 3/2027 với tỷ trọng khoảng 20%. Hai đợt cuối sẽ giải ngân phần còn lại, mỗi đợt khoảng 35%.
Trong đó, dòng tiền trong đợt đầu tiên (tháng 9/2026) dự kiến khá hạn chế, chỉ khoảng hơn 150 triệu USD, do đó tác động ngắn hạn về mặt dòng tiền thực tế lên thị trường được đánh giá là không quá lớn.
Dù dòng tiền trực tiếp từ các quỹ thụ động trong giai đoạn đầu không quá mạnh, ông Hưng cho rằng, điểm tích cực quan trọng nhất là Việt Nam đã chính thức được nâng hạng, mở ra cánh cửa tiếp cận hệ sinh thái nhà đầu tư toàn cầu. Khi các quỹ lớn và tổ chức tài chính quốc tế bắt đầu vận hành tại Việt Nam, những rào cản về hạ tầng và vận hành thị trường sẽ dần được tháo gỡ. Đây là tiền đề đặc biệt quan trọng để MSCI đánh giá lại vị thế của Việt Nam.
Xác suất cao MSCI đưa Việt Nam vào danh sách theo dõi
Kinh tế trưởng SSI kỳ vọng trong vòng 1 năm tới, đặc biệt tại các kỳ đánh giá tháng 6/2026 và 6/2027, xác suất Việt Nam được đưa vào danh sách theo dõi (Watch List) của MSCI là rất cao. “Khi các quỹ lớn như Vanguard hay các công ty chứng khoán toàn cầu bắt đầu hoạt động hiệu quả tại Việt Nam sau đợt nâng hạng của FTSE, MSCI sẽ không còn lý do gì để lo ngại về mặt vận hành hay hạ tầng nhằm từ chối đưa Việt Nam vào danh sách nâng hạng”, ông Phạm Lưu Hưng nói.
Hiện tại Việt Nam đã đạt khoảng 10/18 tiêu chí của MSCI. Với việc triển khai hệ thống đối tác bù trừ trung tâm (CCP) vào cuối năm 2026 – đầu năm 2027, chuyên gia kỳ vọng giúp Việt Nam đáp ứng thêm ít nhất 3 tiêu chí quan trọng.
Bên cạnh đó, thị trường cũng đang ghi nhận những thay đổi rõ rệt trong việc mở rộng dư địa cho nhà đầu tư nước ngoài. Tỷ lệ sở hữu nước ngoài thực tế (effective room) đã tăng nhanh, ước tính khoảng 3–4% trên sàn HOSE chỉ trong một năm, nhờ làn sóng niêm yết mới và xu hướng nới room ở một số ngành như hàng không. Điều này giúp Việt Nam tiến gần hơn tới các tiêu chí khắt khe của MSCI về khả năng tiếp cận thị trường.
Song song, các hoạt động công bố thông tin bằng tiếng Anh và việc đảm bảo đối xử bình đẳng với nhà đầu tư nước ngoài cũng đang được cải thiện đáng kể.
Không nên đầu cơ ngắn hạn theo tin nâng hạng
Trước thắc mắc của nhà đầu tư về việc tại sao thị trường đã có thông tin nâng hạng nhưng khối ngoại vẫn duy trì áp lực bán ròng, chuyên gia khẳng định: “Những tác động tích cực không phải là không xảy ra, mà là chưa xảy ra. Hiện tại, các định chế tài chính lớn đang tích cực thực hiện các chuyến công tác nước ngoài để kết nối với các quỹ đầu tư quốc tế vốn chưa có tài khoản tại Việt Nam. Xu hướng bán ròng hiện nay thực chất là phản ứng "Risk-off" (phòng vệ rủi ro) chung trên toàn cầu trong bối cảnh giá dầu tăng cao và đồng USD duy trì sức mạnh, tác động đến hầu hết các thị trường mới nổi chứ không riêng gì Việt Nam”.
Kinh tế trưởng SSI đánh giá câu chuyện nâng hạng mang tính chất dài hạn, trong khi dòng vốn từ các quỹ thụ động sẽ bắt đầu giải ngân vào tháng 9 thay vì ngay lập tức. Đáng chú ý, các nhà đầu tư tổ chức lớn thường quan tâm đến chỉ số MSCI hơn cả FTSE Russell vì quy mô dòng vốn mô phỏng MSCI lớn gấp nhiều lần.
Do đó, việc Việt Nam được xem xét đưa vào danh sách theo dõi của MSCI sẽ là một cú hích mạnh mẽ hơn về mặt tâm lý và dòng vốn trong tương lai.
Thông điệp quan trọng gửi tới nhà đầu tư là không nên "tham bát bỏ mâm", quá tập trung vào các vị thế đầu cơ ngắn hạn (T+) theo tin tức nâng hạng. Bởi nâng hạng là cả một hành trình thay đổi về góc nhìn của nhà đầu tư tổ chức quốc tế đối với thị trường Việt Nam. Việc bỏ qua những lợi ích dài hạn để chạy theo các biến động tức thời có thể khiến nhà đầu tư bỏ lỡ những cơ hội lớn hơn khi thị trường tài chính thực sự bứt phá và hội nhập sâu rộng với các quy chuẩn toàn cầu.
