Tuần qua, giá dầu thế giới trải qua nhiều phiên biến động trái chiều, khi thị trường liên tục đón nhận các tín hiệu đan xen về khả năng đạt được thỏa thuận giữa Mỹ và Iran, trong đó có đề xuất Iran mở lại eo biển Hormuz đổi lấy việc Mỹ dỡ bỏ phong tỏa kinh tế. Tính chung cả tuần, giá dầu Brent tăng chưa tới 1%, trong khi giá dầu ngọt nhẹ Mỹ (WTI) giảm khoảng 8%.
Trong phiên đầu tuần (21/9), giá dầu thế giới giảm xuống mức thấp nhất trong 12 ngày, khi các nhà đầu tư hy vọng vào những tiến triển ngoại giao liên quan đến xung đột tại Trung Đông nhân cuộc họp của Liên hợp quốc (LHQ) trong tuần này, đồng thời theo dõi sự phục hồi một phần trong hoạt động vận chuyển dầu từ Saudi Arabia. Hôm 20/9, Iran và Mỹ đã đưa ra những cảnh báo mới, mặc dù Tổng thống Donald Trump cho biết ông sẵn sàng gặp Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khi tham dự Khóa họp Đại hội đồng LHQ tại New York trong tuần này. Theo giới phân tích, các nhà đầu tư đang đặt hy vọng vào một bước đột phá trong các cuộc đàm phán hòa bình.
Sang phiên 22/9, giá dầu tiếp tục giảm, khi nguồn cung từ Saudi Arabia phục hồi sau khi đường ống Đông - Tây được khôi phục hoạt động. Đà giảm từng thu hẹp mạnh trong phiên, sau khi ông Trump dập tắt hy vọng về một thỏa thuận sắp đạt được. Một quan chức cấp cao của Iran cho biết nước này có thể mở lại eo biển Hormuz trong vòng 7 ngày, nếu Mỹ giảm sức ép quân sự và dỡ bỏ phong tỏa các cảng của Iran.
Ông Hamad Hussain, chuyên gia kinh tế cấp cao về khí hậu và hàng hóa tại công ty nghiên cứu Capital Economics, cho rằng tuyên bố từ phía Iran là dấu hiệu cho thấy nỗ lực ngoại giao có thể đang phát huy tác dụng, dù vẫn có thể còn những trở ngại khác cần giải quyết trước khi đạt được giải pháp lâu dài.
Giá dầu đảo chiều tăng gần 4% trong phiên 23/9, sau bài phát biểu của Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tại Đại hội đồng Liên hợp quốc, trong đó ông khẳng định vẫn tin tưởng vào con đường ngoại giao. Một quan chức cấp cao của Iran cho biết nước này đang xem xét phản hồi của Mỹ đối với đề xuất chấm dứt xung đột, dù hai bên còn nhiều bất đồng.
Tuy nhiên, người đứng đầu cơ quan an ninh Iran, ông Mohsen Rezaei, cùng ngày tuyên bố eo biển Hormuz sẽ không được mở lại chừng nào các điều kiện của Iran chưa được đáp ứng. Những diễn biến này đã lấn át tín hiệu tích cực về phía cầu, khi Cơ quan Quản lý Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho biết lượng dầu thô dự trữ của Mỹ bất ngờ tăng thêm 3 triệu thùng, trái với dự báo giảm trước đó.
Phiên 24/9, giá dầu tăng khoảng 3%, lên mức cao nhất trong một tuần, sau khi lực lượng Houthi phóng tên lửa nhằm vào Saudi Arabia, làm dấy lên lo ngại gián đoạn nguồn cung. Giá dầu Brent tăng 3,4%, lên 106,60 USD/thùng, còn giá dầu WTI tăng 2,7%, lên 94,61 USD/thùng, đánh dấu phiên tăng đầu tiên của WTI sau khi đã mất 13% trong 6 phiên trước đó. Liên minh quân sự do Saudi Arabia dẫn đầu cho biết đã đánh chặn 6 tên lửa đạn đạo của lực lượng Houthi.
Cùng ngày, các hãng hàng không Iran bị cấm hoạt động tại một số nước láng giềng, trong đó có Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Oman, để đáp trả lệnh trừng phạt mới của Mỹ nhắm vào các công ty nước thứ ba giao dịch với Iran. Đà tăng giá dầu sau đó được kiềm chế phần nào, khi xuất hiện thông tin Mỹ và Iran đang thảo luận về khả năng mở lại eo biển Hormuz.
Trong phiên cuối tuần (25/9), giá dầu giảm khoảng 2%, khi kỳ vọng ngày càng tăng về khả năng đạt được thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, cùng thông tin về khả năng Mỹ cấm xuất khẩu dầu diesel, lấn át lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung do các hoạt động của lực lượng Houthi nhằm vào Saudi Arabia. Giá dầu Brent giảm 2,1%, chốt phiên ở mức 104,32 USD/thùng. Giá dầu WTI giảm 2,3%, xuống 92,41 USD/thùng.
Các nhà đàm phán Mỹ và Iran tại New York đang tìm hiểu một lộ trình theo từng giai đoạn để chấm dứt xung đột, trong đó Tehran sẽ mở lại eo biển Hormuz, còn Washington sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa kinh tế đối với Iran. Tuy nhiên, một quan chức cấp cao của Iran nói rằng nước này sẽ không nhượng bộ về chương trình hạt nhân, ngay cả khi Mỹ chấp nhận đề xuất mở lại eo biển Hormuz của Iran, đề xuất này yêu cầu Mỹ dỡ bỏ phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran.
Các chuyên gia phân tích tại công ty tư vấn năng lượng Ritterbusch and Associates cho rằng thị trường đang chịu áp lực trở lại, khi tiếp tục đánh giá khả năng Mỹ cấm xuất khẩu dầu diesel, trong lúc thông tin về tiến triển ngoại giao hướng tới mở lại Hormuz cũng góp phần vào đà bán tháo. Việc Washington cân nhắc cấm xuất khẩu diesel đã nới rộng khoảng cách giữa giá dầu WTI và giá dầu Brent, tín hiệu cho thấy thị trường dự đoán các nhà máy lọc dầu Mỹ sẽ xử lý ít dầu thô hơn, nếu sản lượng diesel bị giữ lại trong nước; mức chênh lệch giữa hai loại dầu đã tăng lên cao nhất kể từ tháng 5 trong phiên thứ ba liên tiếp.
Giới phân tích cảnh báo nếu Mỹ áp lệnh cấm xuất khẩu diesel, biện pháp này khó có thể giúp hạ nhiệt giá năng lượng trong nước, mà còn có thể khiến nguồn cung toàn cầu thêm thắt chặt.
Theo dữ liệu sơ bộ từ công ty phân tích dữ liệu hàng hóa Kpler, lượng dầu vận chuyển qua eo biển Hormuz đạt 33,7 triệu thùng trong tuần bắt đầu từ 20/9, tương đương mức của tuần trước đó. Trước khi xung đột Trung Đông nổ ra, khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu được vận chuyển qua tuyến này.
