Việc giá dầu thô trên thị trường thế giới đồng loạt rớt xuống dưới mốc 70 USD/thùng sau khi eo biển Hormuz mở cửa trở lại đang tạo ra một bài toán hóc búa mới cho Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) và giới đầu tư.
Thay vì kìm hãm lạm phát như quy luật thông thường, giá năng lượng rẻ lại có nguy cơ kích cầu tiêu dùng trong một nền kinh tế vốn đang phát triển quá nóng, qua đó có thể buộc Fed phải tiếp tục tăng lãi suất.
Chuyên gia kinh tế trưởng Torsten Slok của quỹ quản lý tài sản Apollo, công ty mẹ của Yahoo, nhận định thị trường đang có sự đảo chiều mạnh mẽ về mặt quan điểm.
Ông Slok nhấn mạnh giới đầu tư không còn tin rằng giá dầu giảm đồng nghĩa với lạm phát giảm. Thay vào đó, kịch bản hiện nay là giá dầu giảm sẽ bơm thêm nhu cầu vào một nền kinh tế đang quá nóng, dẫn đến lạm phát tiếp tục leo thang. Việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz sẽ chỉ khiến tình trạng này thêm trầm trọng, buộc Fed phải sớm hành động bằng cách tăng lãi suất.
Biến động trên thị trường tài chính gần đây đã minh chứng rõ nét cho sự dịch chuyển này. Hiện tại, cả giá dầu thô Brent và dầu ngọt nhẹ WTI đều đã trượt xuống dưới mốc 70 USD/thùng, quay về vùng giá ngay trước khi xảy ra đợt tăng vọt do căng thẳng liên quan đến Iran.
Đáng chú ý, diễn biến của giá dầu đã tách rời khỏi lợi suất trái phiếu. Trước đây, giá dầu thô và lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm luôn biến động cùng chiều.
Tuy nhiên, mối tương quan này đã hoàn toàn bị phá vỡ kể từ sau khi Mỹ công bố Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 4/2026. Bất chấp giá dầu lao dốc mạnh, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 2 năm lại không hề hạ nhiệt.
Giới phân tích chỉ ra rằng nền kinh tế Mỹ hiện tại không áp dụng được "cuốn cẩm nang" chống lạm phát cũ. Theo quy luật cũ, giá dầu cao làm tăng chi phí vận tải, giao hàng, sản xuất và bòn rút túi tiền của người tiêu dùng, do đó khi cú sốc giá dầu qua đi, áp lực lạm phát cũng tự động tan biến.
Nhưng ở bối cảnh hiện tại, nền kinh tế Mỹ vẫn chưa có dấu hiệu "hạ nhiệt" đủ mức cần thiết. Năng lượng rẻ một mặt giúp giảm ngay chi phí hóa đơn nhiên liệu, nhưng mặt khác lại "giải phóng" một lượng tiền lớn để người dân mạnh tay tăng cường chi tiêu, du lịch và mua sắm, đồng thời giúp các doanh nghiệp nới rộng biên lợi nhuận. Động thái này trực tiếp kích thích tổng cầu ngay tại thời điểm Fed muốn hạn chế chi tiêu để hạ nhiệt nền kinh tế.
Thử thách trước mắt đối với giới đầu tư và các nhà hoạch định chính sách là Chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE), thước đo lạm phát ưa thích nhất của Fed, công bố ngày 25/6.
Các nhà kinh tế dự báo chỉ số PCE cốt lõi (đã loại trừ giá thực phẩm và năng lượng dễ biến động) trong tháng 5/2026 sẽ nhích lên mức 3,4%, cao hơn mức 3,3% ghi nhận trong tháng 4/2026. Con số này cho thấy lạm phát vẫn bám trụ dai dẳng và cao hơn rất nhiều so với mục tiêu 2% chính thức mà Fed đề ra.
