Trong tuần đầu tiên chào bán 179,5 triệu cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) ở mức 80.000 đồng/cổ phiếu, Công ty CP Đầu tư Điện Máy Xanh (DMX) trở thành tâm điểm của thị trường bởi quy mô huy động vốn dự kiến lên tới khoảng 14.360 tỷ đồng, lớn nhất trong số các thương vụ IPO 5 năm gần đây. Sau phát hành, doanh nghiệp được định giá khoảng 3,9 tỷ USD, trở thành một trong những công ty bán lẻ có giá trị lớn nhất trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
Ngay sau khi mở bán, ông Đoàn Văn Hiểu Em, Thành viên HĐQT Công ty CP Đầu tư Thế Giới Di Động (MWG), Tổng Giám đốc Điện Máy Xanh đã đăng ký mua 2 triệu cổ phiếu IPO của Điện Máy Xanh.
Ông Nguyễn Đức Tài, Chủ tịch HĐQT MWG, đồng thời là Chủ tịch HĐQT Điện Máy Xanh cùng vợ, con cũng đăng ký mua vào tổng cộng 1,9 triệu cổ phiếu DMX trong đợt IPO. Trong đó, ông Tài đăng ký mua 1 triệu cổ phiếu, vợ ông Tài là bà Phan Thị Thu Hiền cùng 2 người con là Nguyễn Anh Huy và Nguyễn Anh Phương mỗi người đăng ký mua 300.000 cổ phiếu.
Sau động thái đăng ký mua vào của các lãnh đạo, sự chú ý dành cho thương vụ IPO này tiếp tục gia tăng khi Dragon Capital - công ty quản lý quỹ lớn nhất và lâu đời nhất tại thị trường vốn Việt Nam - xác nhận đăng ký mua tối thiểu 50 triệu USD (tương đương gần 1.350 tỷ đồng) cổ phần IPO của Điện Máy Xanh.
Chia sẻ về luận điểm đầu tư vào Điện Máy Xanh, ông Lê Anh Tuấn, Tổng Giám đốc (CEO) Dragon Capital cho rằng, DMX đang có sự kết hợp hiếm có giữa tăng trưởng bền vững, dòng cổ tức đều đặn và dư địa mở rộng trong dài hạn, đặc biệt là với EraBlue tại Indonesia, mảng kinh doanh được đánh giá còn nhiều tiềm năng tăng trưởng nhưng chưa phản ánh đầy đủ vào định giá hiện tại.
Trái với quan điểm nhìn nhận bán lẻ điện thoại, điện máy đã tiệm cận bão hòa, CEO Dragon Capital đánh giá DMX đang có sự chuyển dịch căn bản trong mô hình kinh doanh: từ cạnh tranh chủ yếu bằng giá sang chiến lược sở hữu trọn vòng đời khách hàng - từ tài trợ mua hàng (trả góp 0%), lắp đặt và sửa chữa (Thợ Điện Máy Xanh), đến bảo hành và nâng cấp thiết bị.
Theo Dragon Capital, bệ đỡ cho sự chuyển dịch này là quy mô, cũng là lợi thế cạnh tranh bền vững của DMX. Chuỗi đang nắm khoảng 60-80% thị phần tại Việt Nam ở hầu hết các hãng lớn, qua đó sở hữu hai lợi thế mà đối thủ rất khó sao chép: điều khoản mua hàng tốt nhất thị trường và khả năng tài trợ chi phí tài chính cho khách hàng (lãi suất 0%) ở mức gần như không có sự cạnh tranh. Nói cách khác, thay vì “đốt” tiền cho khuyến mãi một lần, DMX dùng sức mạnh quy mô để tài trợ cho trải nghiệm sở hữu trọn đời của khách hàng.
Kết quả là một cấu trúc tăng trưởng hiếm gặp trong bán lẻ: doanh thu tiếp tục tăng nhờ dịch vụ, tài chính tiêu dùng và chu kỳ thay thế thiết bị, trong khi biên lợi nhuận được cải thiện nhờ kỷ luật giá bán, danh mục sản phẩm độc quyền và tỷ trọng dịch vụ ngày càng gia tăng. Đi kèm là mô hình tạo dòng tiền mặt mạnh, hỗ trợ chính sách cổ tức đều đặn.
Ngoài ra, theo đại diện Dragon Capital, khi đầu tư vào DMX, nhà đầu tư đồng thời sở hữu thêm "DMX thứ hai" đang hình thành tại Indonesia. Thông qua EraBlue, DMX đang triển khai đúng công thức đã thành công ở Việt Nam - quy mô, sản phẩm phù hợp túi tiền, tài chính tiêu dùng và dịch vụ sau bán - tại một thị trường có nhiều đặc điểm tương đồng với Việt Nam nhưng có quy mô lớn hơn nhiều với dân số trên 280 triệu, mật độ dân cư cao gấp khoảng 4 lần và phần lớn thị trường điện máy vẫn nằm ở kênh truyền thống.
"Tại mức giá IPO, nhà đầu tư về cơ bản mới chỉ trả khoảng 10 lần lợi nhuận cho mảng kinh doanh tại Việt Nam; phần giá trị đến từ Indonesia gần như chưa được ghi nhận. Theo ước tính nội bộ, riêng EraBlue có thể đạt quy mô giá trị khoảng 1 tỷ USD vào năm 2030 - một lớp giá trị mà bội số cốt lõi gần như chưa phản ánh", CEO Dragon Capital nhấn mạnh.
Trong khi đó, với dự phóng tăng trưởng lợi nhuận, định giá DMX chỉ đang ở mức khoảng 10 lần, thấp đáng kể so với mức trung vị khoảng 16 lần của nhóm doanh nghiệp tiêu dùng đầu ngành niêm yết tại Việt Nam, trong khi DMX lại có tốc độ tăng trưởng lợi nhuận cao hơn (khoảng 15%/năm).
Nói thêm về yếu tố tiên quyết khi quyết định đầu tư vào DMX, ông Lê Anh Tuấn cho biết, Dragon Capital đánh giá cao mức độ cam kết và sự đồng hành của ban lãnh đạo đối với cổ đông. Hơn nữa, trong đợt IPO này, nhiều thành viên chủ chốt của DMX cũng đã đăng ký mua vào cổ phiếu.
“Khi người điều hành bỏ tiền túi để mua đúng thương vụ mình đang chào bán, thay vì rút ra, đó là tín hiệu rõ ràng nhất về một đội ngũ đứng cùng phía với cổ đông", ông Tuấn nói và cho biết thêm, nếu trong tương lai, ban lãnh đạo DMX tiếp tục áp dụng các cấu trúc thân thiện với cổ đông, chẳng hạn như chương trình quyền chọn cổ phiếu thay thế cho ESOP trước đây, lợi ích giữa đội ngũ điều hành và cổ đông sẽ càng gắn kết, phù hợp với mục tiêu dài hạn mà Dragon Capital đang theo đuổi.
Chia sẻ thêm về nội dung đang được tranh luận sôi nổi nhất trong cộng đồng nhà đầu tư hiện nay là giữa MWG và DMX phân bổ ra sao khi cùng hệ sinh thái bán lẻ, đại diện Dragon Capital đưa ra quan điểm, là một công ty niêm yết độc lập, DMX cần được nhìn trên câu chuyện riêng: tăng trưởng lợi nhuận hai chữ số, dòng tiền mặt mạnh, chính sách cổ tức rõ ràng và dư địa lớn từ EraBlue tại Indonesia.
Trước đó, tại buổi roadshow IPO Điện Máy Xanh, trả lời câu hỏi của nhà đầu tư liên quan đến việc nên ưu tiên nắm giữ MWG, DMX hay BHX khi các doanh nghiệp trong hệ sinh thái lần lượt tách riêng và niêm yết, ông Hiểu Em cho rằng mỗi doanh nghiệp sẽ có vai trò và câu chuyện tăng trưởng khác nhau. Do đó lựa chọn đầu tư phụ thuộc khẩu vị và kỳ vọng của từng nhà đầu tư.
Quay trở lại với tỷ lệ nắm giữ của Dragon Capital tại MWG, theo báo cáo gần nhất được công bố vào đầu tháng 5, nhóm quỹ ngoại này đã bán ra tổng cộng hơn 541.000 cổ phiếu MWG vào ngày 29/4, giảm sở hữu từ hơn 73,43 triệu cổ phiếu (tương ứng tỷ lệ trên 5%) xuống 72,89 triệu cổ phiếu (tỷ lệ 4,96%) và không còn là cổ đông lớn tại MWG.
Dù vậy, Dragon Capital hiện vẫn là cổ đông tổ chức lớn nhất của MWG (ngoài nhóm cổ đông liên quan ban lãnh đạo), nên khoản đầu tư vào DMX có thể được xem xét trong tổng thể vị thế Dragon Capital đối với cả hệ sinh thái bán lẻ MWG - DMX, thay vì tách rời từng mã. Tổng mức giải ngân của Dragon Capital vào hệ sinh thái này vì thế sẽ tăng đáng kể so với giai đoạn trước - khi dòng vốn chỉ tập trung vào cổ phiếu MWG.
