Đồng bạc xanh trên đà suy yếu
Bức tranh tỷ giá toàn cầu có nhiều thay đổi so với giai đoạn căng thẳng trước đó. Theo Bloomberg, năm 2025, đồng USD đã ghi nhận mức giảm mạnh nhất theo năm kể từ 2017, khi chỉ số Bloomberg Dollar Spot Index ghi nhận giảm khoảng 8%. Diễn biến này phản ánh kỳ vọng ngày càng rõ nét của thị trường về chu kỳ nới lỏng tiền tệ của Ngân hàng Dự trữ Liên bang Mỹ (FED).
Trong khi đó, chỉ số đồng USD (DXY) – thước đo sức mạnh của đồng bạc xanh so với 6 đồng tiền chủ chốt, đã giảm 9,4% trong năm 2025, mức sụt giảm lớn nhất trong 8 năm. Theo Reuters, dù có những phiên hồi phục ngắn hạn, xu hướng chung của USD vẫn chịu áp lực trong bối cảnh thị trường đang khá chắc chắn rằng, FED sẽ có ít nhất 2 lần cắt giảm lãi suất trong năm 2026. Các dữ liệu từ Ủy ban giao dịch hàng hóa tương lai (CFTC) cũng cho thấy vị thế đặt cược USD giảm giá tiếp tục gia tăng, trong khi thị trường quyền chọn nghiêng về kịch bản đồng USD suy yếu trong ngắn hạn.
Một yếu tố đáng chú ý khác là rủi ro liên quan đến tính độc lập của FED. Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến sẽ sớm công bố lựa chọn Chủ tịch FED tiếp theo, với kỳ vọng người kế nhiệm có lập trường ôn hòa hơn. Goldman Sachs nhận định những lo ngại xoay quanh thay đổi ban lãnh đạo FED có thể kéo dài sang năm 2026, khiến rủi ro đối với triển vọng lãi suất nghiêng về hướng nới lỏng. Điều này tiếp tục tạo sức ép giảm lên đồng USD trong trung hạn.
Tuy nhiên, không phải tất cả các tổ chức đều cho rằng USD sẽ bước vào một chu kỳ suy yếu kéo dài. Morgan Stanley dự báo đồng USD sẽ diễn biến giằng co trong 12 tháng tới, tiếp tục suy yếu trong nửa đầu năm 2026, sau đó phục hồi và chấm dứt chu kỳ giảm giá trong nửa cuối năm. Theo kịch bản này, chỉ số DXY có thể giảm về khoảng 94 điểm trong quý II/2026 trước khi quay trở lại mức 100 điểm vào cuối năm, gắn với triển vọng tăng trưởng kinh tế Mỹ chậm lại rồi cải thiện trở lại, cùng việc lãi suất điều hành chỉ giảm về vùng 3,0–3,25%.
Dù có khác biệt về quỹ đạo, điểm chung trong các dự báo là đồng USD khó duy trì sức mạnh như giai đoạn 2022 - 2024. CTCK Rồng Việt (VDSC) cũng cho rằng, FED dự kiến thực hiện 2 đợt cắt giảm lãi suất trong năm 2026, đưa lãi suất liên bang về 3,0-3,25% vào cuối năm, kéo theo chỉ số DXY giảm về vùng 92-95 điểm. Trong bối cảnh đó, áp lực bên ngoài lên tỷ giá USD/VND được đánh giá là sẽ giảm so với giai đoạn 2024-2025.
Tỷ giá ổn định hơn trong năm 2026
Dù môi trường quốc tế thuận lợi hơn, diễn biến tỷ giá USD/VND trong năm 2026 vẫn chịu tác động từ các yếu tố trong nước. Theo CTCK Shinhan Việt Nam, áp lực tỷ giá thời gian qua chủ yếu đến từ nhu cầu USD gia tăng phục vụ nhập khẩu, trong khi dòng vốn ngoại tệ có xu hướng rút ròng. Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã nhiều lần bán ngoại tệ kỳ hạn để can thiệp thị trường, do đó, dư địa can thiệp ngày càng thu hẹp do dự trữ ngoại hối suy giảm.
Theo Chứng khoán Shinhan Việt Nam, sau khi lập đỉnh vào đầu năm 2022, dự trữ ngoại hối của Việt Nam trong 3 năm gần đây có xu hướng giảm dần.
VDSC cũng nhận định, dự trữ ngoại hối tiếp tục tiêu hao nhẹ trong năm 2025 để đáp ứng nhu cầu ngoại tệ tại một số thời điểm căng thẳng và điểm yếu này chưa có sự cải thiện đáng kể trong năm 2026 khi các giải pháp thu hút dòng ngoại tệ cần thêm thời gian phát huy hiệu quả.
Tuy vậy, VDSC nhấn mạnh, áp lực tỷ giá trong năm 2026 sẽ bớt căng thẳng hơn nhờ 3 yếu tố: Xu hướng bình thường hóa lãi suất toàn cầu, chênh lệch lãi suất USD/VND tiếp tục thu hẹp và dòng vốn FDI duy trì ổn định. Theo kịch bản cơ sở, tỷ giá USD/VND được dự báo dao động trong biên độ ±4% và kết thúc năm 2026 trong khoảng 26.890-27.150 đồng/USD.
Cũng có một góc nhìn khá thận trọng, ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO AFA Capital, cho rằng, dù môi trường quốc tế thuận lợi hơn với chu kỳ hạ lãi suất của FED và xu hướng hạ nhiệt của chỉ số DXY, tỷ giá USD/VND nhiều khả năng chỉ ổn định hơn thay vì giảm mạnh. Kịch bản cơ sở là tỷ giá duy trì ở mặt bằng cao và biến động trong biên độ hẹp, phản ánh vai trò chi phối của các yếu tố nội tại như cán cân thương mại, nhu cầu ngoại tệ và định hướng điều hành của Ngân hàng Nhà nước. Theo đó, các yếu tố bên ngoài chủ yếu giúp giảm áp lực, còn mức độ ổn định và mặt bằng tỷ giá phụ thuộc lớn vào dư địa và sự linh hoạt của chính sách trong nước.
"Theo tôi, Ngân hàng Nhà nước nhiều khả năng sẽ tiếp tục điều hành một cách linh hoạt, ưu tiên ổn định tỷ giá, đồng thời nới lỏng tiền tệ ở mức độ chọn lọc để hỗ trợ tăng trưởng", ông Nguyễn Minh Tuấn nhận định.
Trong khi đó, CTCK MBS (MBS Research) đưa ra dự báo khá tích cực khi cho rằng, đồng USD suy yếu, cùng nguồn cung ngoại tệ cải thiện nhờ xuất khẩu và kiều hối sẽ giúp tỷ giá USD/VND chỉ tăng khoảng 2,2-2,5% trong năm 2026.
Có thể thấy rằng, năm 2026 nhiều khả năng là giai đoạn tỷ giá USD/VND “dễ thở” hơn so với 2024-2025, nhờ áp lực từ bên ngoài giảm khi đồng USD suy yếu và FED nới lỏng chính sách. Tuy vậy, vẫn có những yếu tố khiến tỷ giá khó quay lại mặt bằng thấp, thay vào đó, kịch bản được nhiều chuyên gia đồng thuận là tỷ giá duy trì ổn định hơn và biến động trong biên độ hẹp.
